Bazı kullanıcılar ve alternatif haber platformları, NATO’nun onlarca yıl önce yayımladığı belgelerin Eurovision’un arkasındaki asıl güç olduğunu öne sürüyor.
İddialara göre, NATO Soğuk Savaş döneminde kamuoyunu kendi lehine etkilemek amacıyla kültürel etkinlikler düzenlemeyi planladı ve bu yarışma da bu stratejinin bir parçasıydı. Bu görüş, özellikle NATO'nun 1955 tarihli “Kuzey Atlantik Festivali” planına dair belgelere dayandırılıyor. Söz konusu belgelerde, bir performansın NATO yanlısı bir mesajı topluma daha etkili şekilde ulaştırabileceği ifade ediliyor. Ancak belgelerde broşür dağıtımının “propaganda etkisi yaratabileceği” için riskli olabileceği, bunun yerine mesajın sahne gösterisi aracılığıyla dolaylı olarak verilmesinin tercih edildiği belirtiliyor.
Bununla birlikte uzmanlar, belgelerin doğru olsa da bağlamından koparıldığını vurguluyor. “Kuzey Atlantik Festivali” fikri, Paris Match dergisinin sponsorluğunda Fransız ordusunun düzenlediği “Les Nuits de l’Armée” etkinliğinden esinlenmişti. Bu festivalde, NATO üyesi ülkelerden seçilen askeri birliklerin kültürel gösterileri yapılması planlanıyordu. Örneğin İngiltere’den gayda çalan İskoç askerler, Belçika polis köpekleri ya da Kanada Kraliyet Atlı Polisi'nin nöbet değişimi gibi gösteriler sergilenmesi düşünülüyordu.
1956 yılında Eurovision Şarkı Yarışması'nın başlaması ve bu planın hemen öncesine denk gelmesi, bazı komplo teorilerini tetiklemiş olabilir. Çünkü NATO’nun belgelerinde BBC'nin bu festivali Avrupa çapında Eurovision ağı üzerinden yayınlamaya istekli olduğu da yer alıyor. Ancak bu yayın ağı, EBU’nun (Avrupa Yayın Birliği) 1954 yılında kurduğu, TV ve radyo içeriklerinin değişimini sağlayan teknik bir platformdan ibaretti.
Eurovision Şarkı Yarışması ise bu yayın altyapısını kullanarak canlı müzik yarışması olarak düzenlenen bir eğlence programıdır. Yarışmanın fikri, İsviçre Yayın Kurumu’nun genel müdürü Marcel Bezençon tarafından ortaya atılmış ve İtalya'nın ulusal yayıncısı RAI'nin Sanremo Müzik Festivali’nden esinlenerek şekillenmiştir. Eurovision'un resmi sitesinde, yarışma fikrinin 1955 yılında Roma’daki EBU Genel Kurulu’nda resmen kabul edildiği belirtiliyor.
NATO’nun doğrudan Eurovision’un kurulmasına katkıda bulunduğuna dair bir kanıt bulunmuyor. Hatta NATO yetkilileri, bu iddiaları açıkça reddetti ve askeri ittifakın şarkı yarışmasıyla bir bağlantısı olmadığını belirtti. Eurovision yetkilileri de benzer şekilde, yarışmanın yalnızca Avrupa Yayın Birliği tarafından oluşturulduğunu ve 56 ülkeden kamu yayıncılarının katılımıyla sürdürüldüğünü vurguladı.
Bazı sosyal medya kullanıcılarının ileri sürdüğü gibi Eurovision'un NATO’nun SSCB’ye veya daha sonra Rusya’ya karşı bir propaganda aracı olarak kurulduğu iddiaları da gerçeklerle örtüşmüyor. Rusya ve Belarus, sırasıyla 2022 ve 2021 yıllarına kadar yarışmada yer almaktaydı. Her iki ülke de NATO üyesi olmadığından, bu durum da iddiaların temelsizliğini gösteriyor.
Sonuç olarak, NATO’nun belgelerinde geçen “Kuzey Atlantik Festivali” ile Eurovision Şarkı Yarışması arasında isim ve zamanlama benzerliği bulunsa da, ikisi tamamen farklı projelerdir. Eurovision, askeri bir ittifakın değil, Avrupa kültürünü bir araya getirme amacı güden bir yayın birliğinin ürünüdür.
