Türkiye, değişen küresel güvenlik dengeleri doğrultusunda hem bölgesel ittifaklarını güçlendiriyor hem de savunma diplomasisinde aktif adımlar atıyor. Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında 7 Ağustos'ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, uluslararası alanda büyük yankı uyandırdı. ABD Başkanı Donald Trump, kendi sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada bu paktı memnuniyetle karşıladığını belirterek 'büyük, cesur ve önemli bir ilk adım' olarak nitelendirdi. Körfez bölgesindeki petrol ihracatçılarının hedef alınması ve ABD-İran gerilimi gibi bölgesel krizlerin gölgesinde hayata geçen bu paktın, ülkelerin kendilerini daha güçlü şekilde savunmalarına katkı sağlayacağı vurgulanıyor.
NATO'nun 5. maddesine benzer bir kolektif savunma ilkesini barındıran anlaşma, üye ülkelerden birine yapılan saldırıyı tümüne yapılmış sayıyor. Fransız Le Monde gazetesi ise ABD'nin zayıflığının Türkiye'yi yeni savunma arayışlarına ittiğini öne sürüyor. Türk yetkililer ve Milli Savunma Bakanlığı Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, Mekke ittifakının NATO'ya bir alternatif veya rakip olmadığını, aksine güvenliği tamamlayıcı bir yapı olduğunu ifade ediyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ittifakın tüm bölge ülkelerine açık olduğunu belirterek Mısır'ı doğal bir ortak olarak tanımlasa da Suudi Arabistan'ın, Yemen krizindeki askeri destek yetersizliği sebebiyle Mısır'ın katılımına sıcak bakmadığı iddia ediliyor.
Türkiye'nin askeri diplomasisindeki bir diğer önemli başlık ise Ukrayna'ya yönelik planlanan silah transferi oldu. ABD Dışişleri Bakanlığı'nın 6 Ağustos tarihli Kongre bildirimine göre, yaklaşık 256 milyon dolar değerindeki savunma ekipmanlarının Ukrayna'ya gönderilmesi planlanıyor. Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde bulunan Amerikan menşeli M270 çok namlulu roketatar sistemleri, ATACMS taktik füzeleri ve binlerce misket mühimmatını içeren bu sevkiyatta, ABD ve Türkiye merkezli şirketlerin rol alması öngörülüyor. ABD yönetimi bu transferin Ukrayna'nın güvenlik hedefleriyle uyumlu olduğunu savunuyor.
Bu transfer planı, uluslararası arenada hem diplomatik hem de insani açıdan ciddi tartışmaları beraberinde getirdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, bu adımın Ankara ve Washington ile ikili ilişkilere ciddi zarar vereceği uyarısında bulunarak her iki ülkeden de resmi açıklama talep ettiklerini duyurdu. Diğer yandan, İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) de transfer listesindeki misket mühimmatlarının siviller üzerinde yıkıcı ve trajik sonuçlar doğurabileceğini belirterek ABD Kongresi'ne bu anlaşmayı durdurma çağrısında bulundu.
