Müzakere Masasında "Veto" Şoku

ABD Başkanı Donald Trump, 9 Mayıs’ta Virginia’da izlediği golf turnuvasının ardından yaptığı açıklamayla, İran ile yürütülen dolaylı müzakerelerde iplerin gerildiğini duyurdu. Trump yönetimi tarafından hazırlanan 14 maddelik barış taslağına, Tahran yönetiminin Pakistan aracılığıyla sunduğu karşı teklif Beyaz Saray’da karşılık bulmadı. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, "İran'ın sözde 'Temsilcilerinden' gelen yanıtı az önce okudum. Beğenmedim - KESİNLİKLE KABUL EDİLEMEZ" ifadelerini kullanarak diplomasi kapısını şimdilik araladı ancak şartların ağırlaşacağının sinyalini verdi.

Enerji Piyasalarında "Trump" Etkisi

Açıklamanın hemen ardından Asya ve ABD piyasalarında petrol fiyatları fırladı. 11 Mayıs sabahı itibarıyla:

• Brent Ham Petrolü: %4,1 artışla varil başına 105,50 dolara yükseldi.
• ABD Ham Petrolü (WTI): %4,4 değer kazanarak 99,80 dolara ulaştı.

Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapalı olması, küresel petrol sevkiyatının beşte birini risk altında tutarken, fiyatlardaki bu dalgalanma enerji devlerine yaradı. Suudi Aramco ilk çeyrek kârını %25 artırdığını açıklarken, BP kârını iki katından fazlasına çıkardığını duyurdu.

Masadaki Maddeler: Kim, Ne İstiyor?

Arabulucu Pakistan üzerinden yürüyen mekik diplomasisinde tarafların talepleri arasındaki uçurum derinliğini koruyor:

• İran’ın Şartları: Deniz ablukasının durdurulması, saldırı yapılmayacağına dair garanti ve nükleer programın müzakerelerden ayrı tutulması.
• ABD’nin Şartları: Nükleer zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen askıya alınması, Hürmüz Boğazı’ndan serbest geçişin tesisi ve "Destansı Öfke Operasyonu" sonrası belirlenen yeni güvenlik rejimi.

Pezeşkiyan: "Baş Eğmeyeceğiz"

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 10 Mayıs’ta yaptığı açıklamada doğrudan teklife değinmese de geri adım atmayacaklarını vurguladı: "Düşmanın önünde asla başımızı eğmeyeceğiz. Müzakere konuşulması teslimiyet anlamına gelmez."

İsrail Başbakanı Netanyahu ise savaşın sona ermesi için tek bir şartın altını çiziyor: İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun tamamen "ortadan kaldırılması". Diplomasi trafiği çıkmaza girerken, bölgedeki kırılgan ateşkesin sürdürülebilirliği, küresel ekonominin bir numaralı endişesi olmaya devam ediyor.