
Hayatın içinde olmak mı, hayatı fark ederek yaşamak mı?
Peki, hiç düşündünüz mü? Gün boyunca yaptığımız onca şeyin ne kadarının gerçekten farkındayız?
Hayatı yaşıyoruz, ama çoğu zaman yaşadığımız anın içinde bulunmuyoruz.
İşte tam da burada karşımıza çok kıymetli bir kavram çıkıyor: Bilinçli farkındalık, yani mindfulness.
Bilinçli farkındalık, en yalın tanımıyla, dikkatimizi içinde bulunduğumuz ana, yargılamadan ve olduğu gibi yöneltebilme becerisidir. Geçmişin pişmanlıklarına takılıp kalmadan, geleceğin kaygıları arasında kaybolmadan, şu anda neler olup bittiğini fark edebilmektir.
Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Mindfulness, zihni tamamen boşaltmak değildir. Sürekli mutlu olmak, olumsuz düşünceleri susturmak ya da hayatın zorluklarından uzaklaşmak da değildir. Aksine, zihnimizden geçen düşünceleri, bedenimizde hissettiğimiz duyguları ve çevremizde olup bitenleri değiştirmeye çalışmadan gözlemleyebilmektir.
Çünkü farkındalık, her şeyi kontrol etmek değil; olanı görebilme cesaretidir.
Bir fincan kahvenin içinde saklı olan hayat
Gelin, bunu günlük hayatımızdan küçük bir örnekle düşünelim.
Sabah kahvenizi hazırladığınızı hayal edin. Çoğumuz kahvemizi alır, bir yandan telefonumuza bakar, bir yandan günün planını yaparız. Kahvenin kokusunu fark etmeyiz. Fincanın ellerimizde bıraktığı sıcaklığı hissetmeyiz. İlk yudumun tadına gerçekten varmayız.
Oysa bilinçli farkındalıkla aynı kahveyi içtiğimizde her şey değişir. Kahvenin kokusunu duyar, sıcaklığını hisseder, tadını fark ederiz. Zihnimiz başka düşüncelere kaydığında bunu fark eder ve nazikçe yeniden o ana döneriz.
Kahve değişmemiştir. Değişen, bizim onunla kurduğumuz ilişkidir.
İşte mindfulness tam olarak budur. Hayata yeni şeyler eklemekten çok, zaten hayatımızda olanları yeniden görebilmektir.
Duygularımızı bastırmak yerine onları anlamak
Bilinçli farkındalığın hayatımıza dokunduğu en önemli alanlardan biri de duygularımızdır.
Örneğin, trafikte sıkışıp kaldığımızı düşünelim. Önümüzdeki araç hareket etmediğinde öfkelenebilir, korna çalabilir, içimizden pek çok olumsuz düşünce geçirebiliriz. Çoğu zaman bu duyguların bizi nasıl yönlendirdiğini fark etmeden tepki veririz.
Oysa farkındalık geliştirdiğimizde kendimize küçük bir alan açabiliriz:
“Şu anda öfkeleniyorum. Bedenimde bir gerginlik var. Nefesim hızlandı. Bu duyguyu hissediyorum.”
Bu basit fark ediş, duyguyu ortadan kaldırmaz. Ancak duygunun bizi yönetmesiyle bizim onu fark ederek karşılamamız arasında önemli bir mesafe oluşturur.
Çünkü duygularımızı hissetmek başka, onların kontrolünde hareket etmek başkadır.
Bilinçli farkındalık bize tam da bu noktada seçim yapabilme özgürlüğü kazandırır. Her düşünceye inanmak, her duyguya göre davranmak, her uyarana anında tepki vermek zorunda olmadığımızı hatırlatır.
Bazen en büyük farkındalık, bir insanı gerçekten dinlemektir
Günlük ilişkilerimizde de mindfulness’ın çok önemli bir yeri vardır.
Bir düşünün; sevdiğimiz biri bize bir şey anlatırken çoğu zaman cevap vermek için dinliyoruz. Söylediklerini anlamaktan çok, ne söyleyeceğimizi düşünüyoruz. Bazen de onun cümlesi bitmeden kendi düşüncemizi anlatmaya başlıyoruz.
Oysa gerçek dinlemek, yalnızca kulak vermek değildir. Karşımızdaki insana zihnimizle, bedenimizle ve kalbimizle orada olduğumuzu hissettirmektir.
Telefonu bir kenara bırakmak, göz teması kurmak, sözünü kesmeden dinlemek, anlatılanı hemen yargılamamak…
Bunların her biri birer farkındalık pratiğidir.
Belki de bugün insan ilişkilerinde en çok ihtiyaç duyduğumuz şey, birbirimize daha fazla zaman ayırmaktan önce, ayırdığımız zamanın içinde gerçekten bulunabilmektir.
Kendimize dönmek için büyük değişimlere ihtiyacımız yok
Bilinçli farkındalık, hayatımızın akışını tamamen değiştirmemizi gerektirmez. Bazen yalnızca birkaç saniyelik bir duraklama bile bize kendimizi hatırlatabilir.
Sabah uyandığınızda telefona uzanmadan önce üç derin nefes alın.
Yemek yerken başka şeylerle ilgilenmek yerine yemeğinizin tadına odaklanın.
Yürürken zihninizdeki düşüncelerin peşinden gitmek yerine ayaklarınızın yere temasını, çevrenizdeki sesleri ve havanın teninizdeki hissini fark edin.
Birine kızdığınızda hemen tepki vermek yerine durun ve kendinize sorun: “Şu anda ne hissediyorum ve nasıl davranmak istiyorum?”
Günün sonunda ise kendinize şu soruyu yöneltin: “Bugün gerçekten içinde olduğum kaç an vardı?”
Bu küçük uygulamalar, dikkatimizi yeniden şimdiki ana getirmek için birer fırsattır. Düzenli pratikle dikkat becerimizi, duygularımızı düzenleme kapasitemizi ve kendimizle kurduğumuz ilişkiyi destekleyebiliriz.
Elbette farkındalık, yaşamın bütün sorunlarını ortadan kaldıran sihirli bir yöntem değildir. Ancak sorunlarla kurduğumuz ilişkiyi dönüştürmemize yardımcı olabilir.
Hayat, fark ettiğimiz anlarda derinleşir
Çoğu zaman mutluluğu büyük olaylarda, önemli başarılarda, uzak hedeflerde arıyoruz. Oysa hayat dediğimiz şey, büyük ölçüde küçük anlardan oluşuyor.
Sevdiğimiz birinin sesinde, penceremizden içeri giren gün ışığında, bir çocuğun kahkahasında, yürürken yüzümüze değen rüzgârda, içtenlikle edilen bir teşekkürde…
Bunlar belki sıradan gibi görünen ama fark edildiğinde anlam kazanan anlardır.
Mindfulness eğitmeni olarak şuna inanıyorum: Kendimize verebileceğimiz en değerli armağanlardan biri, kendi hayatımızda gerçekten var olabilmektir.
Geçmişi değiştiremeyiz, geleceği bütünüyle kontrol edemeyiz. Ancak şu anla nasıl ilişki kuracağımızı öğrenebiliriz.
Belki de kendimize sormamız gereken en önemli soru şudur:
Hayatın neresindeyiz? Gerçekten yaşıyor muyuz, yoksa yalnızca yetişmeye mi çalışıyoruz?
Unutmayalım; hayat bir yere yetişmek için geçirdiğimiz zamandan ibaret değil. Hayat, tam da şu anda yaşadığımız şey.
Ve bazen yeniden yaşama başlamak için ihtiyacımız olan tek şey, durmak, nefes almak ve fark etmektir.












































































