Mustafa

İstanbul Büyükşehir Belediyesi davasının 64. gününde Ekrem İmamoğlu'nun mahkeme huzurunda savunmasını yapması bekleniyor. Bir önceki duruşmada salona alınmayan İmamoğlu, kararı "hak ihlali" olarak değerlendirmişti.

Savunma Günü

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) davası, Silivri'de 64. gününde devam ediyor. Bir önceki celsede mahkeme başkanı, Ekrem İmamoğlu'nun savunmasını yapması için bugünkü duruşmada sanık kürsüsüne davet edileceğini açıklamıştı. Böylece davanın en dikkat çeken aşamalarından birinin başlaması bekleniyor.<ol><li>celsede, avukatlarının itirazlarına rağmen duruşma salonuna getirilmeyen İmamoğlu, kararın ardından sosyal medya hesaplarından paylaşılan açıklamasında uygulamayı sert sözlerle eleştirdi.</li></ol><blockquote>"Bu karar hak ihlalidir ve düşman hukukunun zirvesidir."</blockquote>Toplam 414 sanığın yargılandığı davada 59 sanık tutuklu bulunuyor. Yaklaşık 3 bin 900 sayfalık iddianamede, İmamoğlu başta "suç örgütü kurmak ve yönetmek" olmak üzere birçok suçlamayla yargılanıyor. Savcılık, 142 ayrı eylem kapsamında İmamoğlu hakkında 828 yıldan 2 bin 352 yıla kadar hapis cezası talep ediyor.Ekrem İmamoğlu ise dava sürecinin siyasi nitelik taşıdığını savunuyor ve kendisine yöneltilen tüm suçlamaları reddediyor. Bugünkü duruşmada yapacağı savunmanın, davanın ilerleyen süreci açısından kritik önem taşıması bekleniyor.

İmamoğlu Bugün Savunma Yapacak

İsviçre’de yüksek maaş alanlarla düşük ve orta gelirli çalışanlar arasındaki fark giderek büyüyor. İsviçre Sendikalar Birliği tarafından hazırlanan yeni bir araştırmaya göre, en yüksek gelir grubundaki çalışanların kazançları son yıllarda hızla artarken, toplumun büyük bölümünün gerçek geliri neredeyse yerinde saydı.

Sendikalardan yeni maaş talebi

Araştırmaya göre, 2016 ile 2025 yılları arasında düşük ve orta gelirli çalışanların harcayabileceği aylık gelir azaldı. Buna karşılık, en yüksek gelir elde eden yüzde 0,1’lik kesimin aylık kullanılabilir geliri 6 bin 500 franktan fazla arttı.<h2>Orta gelirli çalışanların maaşı yerinde saydı</h2>Rapora göre orta gelir grubundaki çalışanların enflasyondan arındırılmış gerçek maaşlarında son sekiz yılda önemli bir artış yaşanmadı.Bu durum önceki yıllarla büyük bir farklılık gösteriyor. 2006 ile 2016 yılları arasında maaşlar, ekonomik krizlere rağmen her yıl ortalama yüzde 0,9 oranında gerçek artış göstermişti.Son yıllarda ise çalışan başına üretim gücü yılda yaklaşık yüzde 1 arttı. Ancak araştırmaya göre ekonomideki bu büyüme çalışanların maaşlarına aynı ölçüde yansımadı.Sendikalar Birliği, artan kazançlardan daha çok işverenlerin ve şirket ortaklarının yararlandığını savunuyor. Bazı çalışanların maaşlarında hayat pahalılığını karşılayacak bir artışın bile yapılmadığı belirtiliyor.Buna karşılık, en yüksek maaş alan yüzde 1’lik kesimin gerçek gelirleri 2016’dan bu yana yüzde 16’dan fazla arttı.<h2>Hayat pahalılaştı, alım gücü artmadı</h2>İsviçre ekonomik açıdan dünyanın en güçlü ülkelerinden biri olmaya devam ediyor. Ancak araştırmaya göre birçok çalışan bu ekonomik başarının etkisini günlük yaşamında hissetmiyor.Artan kiralar, sağlık sigortası primleri ve günlük yaşam giderleri özellikle düşük ve orta gelirli ailelerin bütçesini zorluyor.Tartışmanın merkezinde ise ekonomik büyümeden kimin yararlandığı sorusu bulunuyor. Sendikalar, şirketlerin üretim gücü arttığında çalışanların da bu büyümeden daha yüksek maaşlarla pay alması gerektiğini savunuyor.İşverenler ise maaşların yalnızca üretim gücüne göre belirlenemeyeceğini belirtiyor. Şirketlerin uluslararası rekabet gücü, kâr oranları ve ekonomik belirsizliklerin de maaş artışlarında dikkate alınması gerektiğini savunuyor.<h2>Kadınlar ayda 2 bin frank daha az kazanıyor</h2>Araştırma, kadınlar ve erkekler arasındaki gelir farkının da devam ettiğini gösteriyor.İsviçre’de çalışan kadınların yarısı ayda 5 bin franktan daha az kazanıyor. Erkeklerde ise ortanca maaş 7 bin frank seviyesinde.Aylık 2 bin franklık farkın yaklaşık yarısının kadınların daha düşük çalışma oranlarına sahip olmasından kaynaklandığı belirtiliyor. Kadınların haftada ortalama 12 saat daha fazla ücretsiz ev ve bakım işi yaptığına dikkat çekiliyor.Gelir farkının yaklaşık 500 franklık bölümünün kadınların yoğun olarak çalıştığı mesleklerin daha düşük ücretli olmasından ve erkeklerin yönetici konumlarında daha fazla yer almasından kaynaklandığı belirtiliyor.Geriye kalan yaklaşık 500 franklık farkın ise tam olarak açıklanamadığı ve bunun bir bölümünün ayrımcılıktan kaynaklanabileceği ifade ediliyor.<h2>Sağlık sigortası primleri bütçeyi zorluyor</h2>Düşük ve orta gelirli ailelerin üzerindeki en büyük yüklerden biri de sağlık sigortası primleri.İki çocuklu ve orta gelirli bir aile, prim indirimlerine rağmen İsviçre’nin en büyük 10 kantonunda brüt gelirinin yüzde 10’undan fazlasını sağlık sigortasına harcıyor.İsviçre Sendikalar Birliği, kantonların sağlık sigortası primlerini düşürmeye yönelik destekleri yeterince hızlı uygulamadığını savunuyor.<h2>Sendikalardan en az 4 bin 500 frank maaş talebi</h2>İsviçre Sendikalar Birliği, düşük ve orta gelirli çalışanların gerçek maaşlarının belirgin şekilde artırılmasını istiyor.Sendikalar, meslek eğitimi tamamlamış çalışanlar için en az 5 bin frank, diğer çalışanlar için ise genel olarak 4 bin 500 frankın altında maaş ödenmemesini talep ediyor.Ayrıca hayat pahalılığına göre maaş artışlarının yeniden düzenli hale getirilmesi ve kantonların yüksek gelirli kişiler için vergi indirimleri yapmak yerine sağlık sigortası primlerine daha fazla destek sağlaması isteniyor.

İsviçre’de maaş farkı büyüyor: Zengin daha çok kazanıyor, orta sınıf geriliyor

İsviçre’de yapılan yeni bir araştırma, halkın küçük sağlık sorunları karşısında sanıldığı kadar hızlı doktora başvurmadığını ortaya koydu. Araştırmaya göre ülkede yaşayanların yüzde 95’i hafif rahatsızlıklarda önce kendi imkânlarıyla çözüm arıyor.

Ruh sağlığı endişesi büyüyor

Stada Sağlık Raporu 2026’ya göre, kendi kendine tedavi yöntemlerine başvuranların yüzde 28’i, küçük sağlık sorunlarında bir sağlık uzmanına gitmek yerine durumu kendi başına çözmeyi tercih ediyor. Avrupa genelinde bu oran yüzde 19’da kalıyor.<h2>Çoğu kişi hangi yöntemin işe yaradığını biliyor</h2>Araştırmaya göre insanların kendi kendine tedaviyi tercih etmesinin temel nedeni doktor randevularındaki bekleme süreleri değil.Bu yönteme başvuranların yüzde 62’si, daha önceki deneyimlerinden hangi tedavinin kendilerine iyi geldiğini bildiğini belirtiyor. Yüzde 32’si evde uygulanan geleneksel yöntemleri ilaçlara veya besin desteklerine tercih ediyor. Uzun bekleme süreleri nedeniyle kendi çözümünü arayanların oranı ise yüzde 31.Araştırmada en dikkat çekici sonuçlardan biri, İsviçre’de kişisel sorumluluk anlayışının Avrupa ortalamasından daha güçlü olması. Küçük sağlık sorunlarını kendi başına çözmeyi tercih edenlerin oranı İsviçre’de yüzde 28 iken, Avrupa genelinde yüzde 19 seviyesinde.<h2>Sağlık sistemine güven yüksek</h2>İsviçre’de sağlık sisteminden duyulan memnuniyet de Avrupa ortalamasının oldukça üzerinde.Araştırmaya katılanların yüzde 77’si ülkedeki sağlık sisteminden memnun olduğunu belirtti. Avrupa genelinde bu oran yüzde 56. Bu sonuçla İsviçre, sağlık sisteminden memnuniyet konusunda Avrupa’nın ilk üç ülkesi arasında yer aldı.Buna rağmen memnuniyet oranında geçen yıla göre düşüş yaşandı.Bölgesel farklılıklar da dikkat çekiyor. Almanca konuşulan bölgelerde halkın yüzde 81’i sağlık sisteminden memnunken, Fransızca konuşulan bölgelerde bu oran yüzde 67’ye düşüyor.<h2>En büyük endişe sağlık masrafları değil</h2>Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri de halkın sağlık alanındaki en büyük endişesi oldu.İsviçre’de yaşayanların yüzde 58’i ruh sağlığını ülkenin en önemli sağlık sorunu olarak görüyor. Bu oran Avrupa ortalamasındaki yüzde 53’ün üzerinde.Ruh sağlığını, yüzde 46 ile sağlık sektöründeki çalışan eksikliği ve uzun bekleme süreleri izliyor. Sağlık hizmetlerinin giderek pahalılaşması ise yüzde 41 ile üçüncü sırada yer alıyor.Bu sonuçlara göre İsviçre’de halkı en fazla endişelendiren konu sağlık sigortası primleri veya tedavi masrafları değil, ruh sağlığındaki kötüleşme.<h2>Ruhsal durumunu iyi bulanların oranı düşüyor</h2>Araştırmaya katılanların yüzde 71’i ruhsal durumunu iyi olarak değerlendiriyor. Ancak bu oran bir yıl önce yüzde 74 seviyesindeydi.Bu düşüş, ruh sağlığı konusundaki endişelerin giderek arttığını gösteriyor. Ayrıca katılımcıların yüzde 16’sı ruh sağlığı alanında sunulan desteği kötü veya çok kötü olarak değerlendiriyor.Bu oran, araştırmada incelenen tüm sağlık hizmetleri arasında en olumsuz sonuç olarak öne çıkıyor.<h2>Koruyucu sağlık kontrolleri ihmal ediliyor</h2>İsviçre’nin sağlık sistemine duyduğu yüksek güvene rağmen, düzenli sağlık kontrollerine katılım Avrupa ortalamasının altında kalıyor.Halkın yalnızca yüzde 61’i düzenli sağlık kontrollerine gittiğini belirtiyor. Avrupa ortalaması yüzde 67 seviyesinde.Bu oran Almanya’da yüzde 76, Fransa’da yüzde 75, Avusturya ve İtalya’da ise yüzde 72.<h2>Yapay zekâ sağlık alanında toplumu ikiye böldü</h2>Sağlık alanında yapay zekâ kullanımına yönelik görüşler ise neredeyse eşit şekilde ikiye ayrılmış durumda.Halkın yüzde 51’i yapay zekâ destekli sağlık danışmanlığına açık olduğunu belirtirken, yüzde 48’i buna karşı çıkıyor.Buna rağmen katılımcıların yüzde 48’i sağlıkla ilgili konularda yapay zekâyı daha önce kullandığını söylüyor.Araştırmaya göre sağlık sistemi güçlü ve güvenilir olan ülkelerde insanlar, sağlık hizmetlerinin teknoloji tarafından verilmesine karşı daha temkinli yaklaşıyor.

İsviçre’de halkın yüzde 95’i küçük sağlık sorunlarını kendi çözüyor

İsviçre'de ekmeklik tahıl ithalatı, değirmenler arasında büyük bir teknoloji yarışına dönüştü. Yurt dışından uygun gümrük vergisiyle buğday, çavdar ve kavuzlu buğday getirmek isteyen şirketler, ithalat hakkını alabilmek için saniyenin binde biriyle yarışıyor.

İlk başvuran kazanıyor

İsviçre Değirmenleri Çatı Birliği Genel Müdürü Lorenz Hirt, ithalat için serbest bırakılan miktarların bazen milisaniyeler içinde tükendiğini belirtiyor.Hirt'e göre mevcut sistem, şirketleri gereksiz yere daha hızlı bilgisayar sistemlerine ve internet altyapısına yatırım yapmaya zorluyor.<h3>İsviçre tahıl ihtiyacının yüzde 85'ini kendisi karşılıyor</h3>İsviçre, buğday, çavdar ve diğer ekmeklik tahıllara olan ihtiyacının yaklaşık yüzde 85'ini ülke içindeki üretimden karşılıyor.Geri kalan bölüm ise yurt dışından ithal ediliyor.Ancak yerli üreticileri korumak amacıyla düşük gümrük vergisiyle ithal edilebilecek tahıl miktarı sınırlandırılmış durumda. Ekmeklik tahıllar için yıllık ithalat kotası 70 bin ton olarak belirlendi.Bu miktarın üzerinde yapılan ithalatta ise 100 kilogram tahıl için 40 frank gümrük vergisi uygulanıyor.<h3>İlk başvuran ithalat hakkını kazanıyor</h3>Sorunun temelinde ithalat kotasının dağıtım yöntemi bulunuyor.Mevcut sistemde başvuruyu ilk yapan şirket, uygun gümrük vergisiyle tahıl ithal etme hakkını elde ediyor. Kontenjan dolduğunda ise diğer şirketler bu haktan yararlanamıyor.İsviçre'de bu yöntem halk arasında “hızlı olan kazanır” anlayışıyla tanımlanıyor.Değirmenler Birliği'ne göre serbest bırakılan ithalat miktarları o kadar hızlı tükeniyor ki şirketler arasındaki yarış artık milisaniyelerle ölçülüyor.<h3>Büyük şirketler daha avantajlı</h3>Lorenz Hirt'e göre hızlı internet bağlantısına ve güçlü bilgisayar sistemlerine sahip şirketler yarışta daha avantajlı durumda.Bazı büyük değirmenlerin, başvuruları gece yarısı tam olarak sistem açıldığı anda otomatik şekilde gönderen özel teknik sistemler kullandığı belirtiliyor.Şirketler, başvurularını daha hızlı yapabilmek için dışarıdan uzman hizmeti de satın alabiliyor.Bu durumun özellikle küçük ve orta büyüklükteki değirmenleri zor durumda bıraktığı ifade ediliyor.<h3>Değirmenler teknoloji yarışından şikâyetçi</h3>İsviçre Değirmenleri Çatı Birliği, şirketlerin yalnızca birkaç milisaniye kazanmak için bilgisayar altyapısına yatırım yapmak zorunda kalmasını gereksiz buluyor.Birlik Genel Müdürü Lorenz Hirt, son iki yıldır çok sayıda çaresiz değirmenciden telefon aldığını söylüyor.İthalat hakkını alamayan şirketler, müşterileriyle yaptıkları sözleşmeleri yerine getirmekte zorlanabiliyor.Sorun özellikle İsviçre'de üretilmeyen veya istenilen kalitede bulunmayan özel tahıl türlerine ihtiyaç duyan işletmeleri etkiliyor.<h3>Değirmenlerden 30 saniyelik çözüm önerisi</h3>Değirmenler Birliği, mevcut sistemin değiştirilmesini istiyor.Sektörün önerisine göre, başvuruların açılmasından sonraki ilk 30 saniye içinde gönderilen tüm talepler aynı anda yapılmış kabul edilmeli.Daha sonra mevcut ithalat miktarı başvurular arasında adil bir şekilde dağıtılmalı.Birlik, bu sistemin büyük ve küçük şirketler arasındaki teknoloji farkını ortadan kaldıracağını ve tüm ithalatçılara eşit davranılmasını sağlayacağını savunuyor.<h3>Federal Hükümet öneriyi reddetti</h3>Federal Hükümet ise sektörün 30 saniyelik süre önerisine sıcak bakmıyor.Hükümet, belirli bir zaman aralığında yapılan tüm başvuruların aynı anda gelmiş kabul edilmesinin mevcut yasal düzenlemelerle uyuşmadığını açıkladı.Federal Hükümet, gelecekte ithalat kotalarının daha fazla açık artırma yoluyla dağıtılmasını istiyor.Yetkililere göre bu yöntem, şirketlerin ne kadar tahıl ithal edebileceklerini önceden daha iyi planlamalarını sağlayabilir.<h3>Değirmenler açık artırmaya da karşı</h3>İsviçre'deki değirmenler ise açık artırma sisteminin tahıl fiyatlarını yükselteceğini savunuyor.Lorenz Hirt'e göre tahıla en fazla ihtiyaç duyulan dönemlerde şirketler ithalat hakkı için daha yüksek fiyatlar ödemek zorunda kalabilir.Bu ek maliyetlerin üretim zincirini daha da zorlayacağı belirtiliyor.Sektör temsilcileri, artan ithalat maliyetlerinin uzun vadede un ve ekmek fiyatlarına da yansıyabileceğinden endişe ediyor.İsviçre'de ekmeklik tahıl ithalatında yaşanan bu tartışma, mevcut sistemin hız mı yoksa adalet mi temelinde yürütülmesi gerektiği sorusunu yeniden gündeme taşıdı.

Tahıl ithalatında yeni kriz: Küçük değirmenler zor durumda

Avrupa'da yaz aylarının giderek daha sıcak geçmesi, tatil alışkanlıklarını da değiştiriyor. Kavurucu sıcaklardan kaçmak isteyen birçok kişi deniz kıyıları yerine serin dağ bölgelerini tercih etmeye başladı.

Deniz yerine dağ havası

Rekor sıcaklıklar dağ turizmine ilgiyi artırırken, İsviçre yaz aylarında tarihinin en yüksek ziyaretçi sayılarına ulaşıyor.Bu değişimden en fazla yararlanan ülkelerden biri İsviçre oldu. Dağları, gölleri ve serin havasıyla öne çıkan ülke, özellikle yaz aylarında hem yabancı turistlerden hem de İsviçre'de yaşayanlardan yoğun ilgi görüyor.Uzmanlara göre iklim değişikliği, İsviçre turizminde uzun vadeli bir dönüşüm başlatabilir. Özellikle orta yükseklikte bulunan ve kış aylarında kar sıkıntısı yaşayan turizm bölgeleri için yaz sezonu giderek daha büyük bir fırsata dönüşüyor.<h3>44 milyon gecelemeyle yeni rekor</h3>İsviçre'de 2025 yılında otellerde yaklaşık 44 milyon geceleme kaydedildi. Bu sayı ülke turizmi için yeni bir rekor oldu.Yabancı turistler 22,8 milyon geceleme ile şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaştı.İsviçre'de yaşayanların yaptığı geceleme sayısı da 21,1 milyona çıkarak yeni bir rekor kırdı. Yerli turistlerin en fazla tercih ettiği ay ise temmuz oldu.Veriler, İsviçre'nin yalnızca yabancı turistler için değil, ülkede yaşayanlar için de giderek daha önemli bir tatil merkezi haline geldiğini gösteriyor.<h3>Yaz turizmi kışı geride bıraktı</h3>İsviçre'deki toplam gecelemelerin yaklaşık yüzde 60'ı yaz döneminde gerçekleşiyor.Yaz aylarında kaydedilen geceleme sayısı üst üste beşinci kez arttı. Geçen yıl yüzde 2,3'lük artışla yaklaşık 25 milyon gecelemeye ulaşıldı.Kış döneminde ise 18,6 milyon geceleme kaydedildi.Ancak kış turizmi, daha az ziyaretçiye rağmen işletmeler açısından daha fazla kazanç sağlıyor. Bunun temel nedeni, kış aylarında otel odaları ve ulaşım biletlerinin daha pahalı olması.<h3>Sıcak hava tatil tercihlerini değiştiriyor</h3>Uzmanlara göre sıcak bölgelerden serin yerlere kaçış aslında yeni bir durum değil.Yaklaşık 150 yıl önce İsviçre'ye gelen ilk turistlerin büyük bölümü de yaz aylarında dağların serin havasını tercih ediyordu.İkinci Dünya Savaşı'nın ardından kayak ve kış sporları ön plana çıktı. Ancak iklim değişikliği ve Asya ülkelerinden gelen turist sayısındaki artış, İsviçre turizmini yeniden yaz aylarına yöneltiyor.Özellikle Avrupa'da daha sık görülen sıcak hava dalgalarının, gelecekte dağ bölgelerine olan ilgiyi daha da artırabileceği belirtiliyor.<h3>Kar azaldıkça yaz turizmi önem kazanıyor</h3>İklim değişikliğinden en fazla etkilenen bölgeler arasında orta yükseklikteki kayak merkezleri bulunuyor.Kış aylarında yeterli kar garantisi veremeyen bu bölgeler, yeni gelir kaynakları oluşturmak için yaz turizmine yatırım yapıyor.Yaklaşık 1800 metre yükseklikte bulunan Trübsee bölgesi buna örnek gösteriliyor. Bölge yaz aylarında yürüyüş, bisiklet, çocuk oyun alanları ve doğa etkinlikleriyle daha fazla ziyaretçi çekmeye çalışıyor.Benzer şekilde Aletsch, Arosa-Lenzerheide, Stanserhorn ve Titlis gibi bölgeler de yaz turizmine yönelik etkinlik ve yatırımlarını artırıyor.<h3>Serinlik yeni bir turizm ürünü oldu</h3>Turizm sektöründe son yıllarda "serin tatil" anlayışı giderek yaygınlaşıyor.Aşırı sıcaklardan kaçmak isteyen turistler, daha serin iklime sahip dağlık bölgeleri tercih ediyor. İsviçre'nin yüksek rakımlı bölgeleri de bu eğilimden yararlanıyor.Özellikle dağ gölleri, yürüyüş yolları, bisiklet parkurları ve yüksek rakımlardaki serin hava turistler için önemli bir tercih nedeni haline geliyor.<h3>Titlis bölgesine 150 milyonluk yatırım</h3>İsviçre'nin önemli turizm merkezlerinden Titlis'te büyük yatırımlar yapılıyor.Titlis Tower projesi için yaklaşık 150 milyon frank yatırım yapılması planlanıyor. Yeni seyir kulesiyle bölgenin yalnızca kış aylarında değil, yıl boyunca turist çekmesi hedefleniyor.Yetkililer, yatırımların aynı zamanda büyük turist gruplarını belirli alanlara yönlendirmek ve doğal bölgeleri korumak için önemli olduğunu belirtiyor.Amaç, turizmden ekonomik olarak yararlanırken el değmemiş doğal alanların kontrolsüz kalabalıklardan korunması.<h3>Yaz ve kış sezonu arasındaki fark azalıyor</h3>İklim değişikliğiyle birlikte İsviçre turizminde yaz ve kış sezonları arasındaki sınırlar giderek belirsizleşiyor.İlkbahar ve sonbahar ayları da turizm açısından daha önemli hale geliyor. Özellikle daha alçak bölgelerde turistler, kar durumundan bağımsız olarak yürüyüş, bisiklet ve doğa etkinlikleri yapabiliyor.Bu nedenle İsviçre Turizm Kurumu da son yıllarda yalnızca yaz veya kış sezonuna yönelik tanıtımlar yapmak yerine, ülkeyi yıl boyunca ziyaret edilebilecek bir turizm merkezi olarak tanıtmaya çalışıyor.Uzmanlara göre Avrupa'daki sıcaklıklar artmaya devam ederse, İsviçre'nin serin dağları ve gölleri gelecekte çok daha fazla turistin tercih ettiği tatil bölgeleri haline gelebilir.

Sıcaktan kaçan turistler İsviçre'ye akın ediyor

İsviçre'de 1 Temmuz itibarıyla çocukların şiddetten uzak bir ortamda yetişme hakkı açık şekilde yasaya girdi. Yeni düzenlemeyle birlikte fiziksel cezalar ve çocukları aşağılayan davranışlar toplum tarafından kabul edilemez uygulamalar olarak tanımlandı.

Aileler baskı altında

Çocukların şiddetsiz büyüme hakkı artık ZGB (İsviçre Medeni Kanunu) içerisinde açık şekilde yer alıyor. Düzenlemenin amacı yalnızca çocukları korumak değil, aileleri bilinçlendirmek ve şiddetin ortaya çıkmasını önlemek.<h3>"Bir tokat hiçbir zaman sağlıklı olamaz"</h3>St. Gallen Çocuk Koruma Merkezi uzmanı Anna Mähr, yeni düzenlemeyi çocuk hakları açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi.Mähr, şiddetin çocukların gelişiminde ciddi zararlara yol açtığını belirterek, "Bir tokat hiçbir zaman sağlıklı olamaz" ifadelerini kullandı.Uzmanlara göre fiziksel şiddet yalnızca çocuğun o an yaşadığı acıyla sınırlı kalmıyor. Çocuğun duygusal ve psikolojik gelişimi de uzun vadede olumsuz etkilenebiliyor.<h3>Çocukların yüzde 44'ü şiddet yaşadığını söylüyor</h3>Araştırmalar, İsviçre'de çocuklara yönelik şiddetin hâlâ önemli bir sorun olduğunu gösteriyor.Çocuklar ve gençlerle yapılan araştırmalarda katılımcıların yüzde 44'ü, anne veya babaları tarafından hafif ya da ağır fiziksel şiddete maruz kaldığını belirtiyor.Ancak uzmanlar, çocuk koruma merkezlerine ulaşan vakaların gerçek sayının yalnızca küçük bir bölümünü oluşturduğunu düşünüyor.<h3>Şiddetin arkasında çoğu zaman çaresizlik var</h3>St. Gallen Çocuk Koruma Merkezi'ne göre aile içindeki şiddet vakalarının önemli bir bölümü, anne ve babaların şiddeti doğru bir eğitim yöntemi olarak görmesinden kaynaklanmıyor.Uzmanlar, birçok olayın aşırı yorgunluk, ekonomik sorunlar, iş hayatının baskısı ve aile yaşamındaki yoğun stres nedeniyle ortaya çıktığını belirtiyor.Anna Mähr, şiddetin çoğu zaman bilinçli bir tercih değil, anne ve babaların kendilerini tamamen çaresiz hissettikleri anlarda ortaya çıkan bir davranış olduğunu ifade ediyor.<h3>Yardım isteyen anne ve babalar da var</h3>Çocuk koruma merkezlerine yalnızca şiddete maruz kalan çocuklar başvurmuyor.Bazı anne ve babalar da kontrolü kaybettikleri bir olayın ardından aynı durumun bir daha yaşanmaması için uzmanlardan yardım istiyor.Uzmanlar, bu kişilerin yaşananları gizlemek yerine destek istemesini önemli bir adım olarak değerlendiriyor.<h3>Ailelerin üzerindeki baskı giderek artıyor</h3>Çocuk koruma uzmanlarına göre İsviçre'deki ailelerin en büyük sorunlarından biri, doğum sonrasında çok kısa süre içinde iş ve aile yaşamını aynı anda yürütmek zorunda kalmaları.Kısa annelik ve babalık izinlerinin yanı sıra artan yaşam maliyetleri, çocuk bakımının düzenlenmesi ve iş hayatındaki beklentiler aileler üzerindeki baskıyı artırıyor.Anna Mähr, Avusturya gibi ülkelerde anne ve babaların işlerini kaybetme endişesi yaşamadan iki yıla kadar çocuklarıyla evde kalabildiğini hatırlatarak, benzer uygulamaların aileleri önemli ölçüde rahatlatabileceğini belirtiyor.<h3>"Şiddetsiz bir toplumdan hâlâ uzağız"</h3>Uzmanlara göre İsviçre'de son yıllarda önemli bir toplumsal değişim yaşandı.Geçmişte fiziksel cezanın çocuk eğitiminde yararlı olduğunu düşünenlerin sayısı çok daha fazlayken, bugün toplumun büyük bölümü şiddetin çocuklara zarar verdiğini kabul ediyor.Buna rağmen uzmanlar, tamamen şiddetsiz bir eğitim anlayışına ulaşılması için daha uzun bir yol bulunduğunu belirtiyor.Yeni yasal düzenleme önemli bir adım olarak görülse de, federal hükümetin uygulama için ek mali kaynak ayırmamış olması eleştiriliyor. Uzmanlar, ailelere yönelik danışmanlık ve destek hizmetlerinin güçlendirilmeden yalnızca yasa değişikliğiyle istenilen sonucun alınmasının zor olabileceğine dikkat çekiyor.

Yeni yasa yürürlükte: Çocuklara fiziksel cezaya açık yasak

İsviçre'de yaz tatili döneminin başlamasıyla birlikte havalimanlarında yoğunluk artıyor. Zürih Havalimanı ile Basel-Mulhouse EuroAirport, yolcuları pasaport kontrollerinde daha uzun bekleme süreleri yaşanabileceği konusunda uyardı.

Yaz tatili yoğunluğu başladı

Yoğunluğun temel nedeni, Schengen Bölgesi'nin dış sınırlarında uygulanmaya başlanan yeni giriş ve çıkış sisteminin kademeli olarak devreye alınması.Yetkililer, özellikle yoğun seyahat günlerinde yolcuların havalimanına her zamankinden daha erken gelmesini tavsiye ediyor.<h3>Yeni giriş ve çıkış sistemi uygulanıyor</h3>EES (Giriş-Çıkış Sistemi), Schengen Bölgesi dışından gelen yolcuların sınır geçişlerini elektronik olarak kayıt altına alıyor.Yeni sistem kapsamında Schengen ülkeleri dışından gelen kişilerin parmak izi ve yüz görüntüsü gibi biyometrik bilgileri kaydediliyor.Uygulamanın uzun vadede sınır kontrollerini daha hızlı ve güvenli hale getirmesi hedefleniyor. Ancak sistemin ilk döneminde işlemlerin daha uzun sürebileceği belirtiliyor.Özellikle Schengen Bölgesi'ne ilk kez giriş yapan yolcuların kayıt işlemlerinin daha fazla zaman alabileceği ifade ediliyor.<h3>İsviçre pasaportu olanlar doğrudan etkilenmiyor</h3>İsviçre Schengen Bölgesi'nde yer aldığı için İsviçre vatandaşlarının pasaport işlemlerinde doğrudan bir değişiklik bulunmuyor.Ancak diğer yolcuların kontrollerinin uzaması, pasaport kontrol noktalarında genel yoğunluğa neden olabileceği için İsviçre vatandaşları da bekleme sürelerinden etkilenebilir.Zürih Havalimanı, İsviçre pasaportu bulunan yolculara otomatik elektronik pasaport kontrol kapılarını kullanmalarını öneriyor.Bu sistem sayesinde yolcular, görevli bulunan pasaport kontrol noktalarındaki uzun kuyruklardan kaçınabilir.<h3>Yolculara erken gelme çağrısı</h3>Zürih Havalimanı, yaz tatili döneminde seyahat edecek yolcuların uçuşlarından önce yeterli zaman ayırmasını tavsiye ediyor.Yolcular, pasaport kontrolü ve uçuş işlemlerindeki güncel bekleme sürelerini Zürih Havalimanı'nın internet sitesinden takip edebiliyor. Ayrıca uçuş bilgilerine göre havalimanına kaç saat önce gelinmesi gerektiği de öğrenilebiliyor.<h3>Basel Havalimanı'ndan da aynı uyarı</h3>Basel-Mulhouse EuroAirport da yeni Schengen sınır kontrolleri nedeniyle pasaport işlemlerinin normalden daha uzun sürebileceğini açıkladı.Havalimanı yönetimi, yolcuların erken gelmelerini ve uçuş işlemleriyle pasaport kontrolü için gerekli belgeleri önceden hazır bulundurmalarını tavsiye etti.Yaz tatilinin başlamasıyla birlikte yolcu sayısının önemli ölçüde artması beklenirken, yetkililer özellikle Schengen Bölgesi dışına seyahat edecek kişilerin olası gecikmeleri hesaba katmasını istiyor.

Yaz tatili öncesi Zürih ve Basel havalimanlarında uzun kuyruk riski 

Avrupa genelinde hızla düşen doğum oranları, geleceğin en büyük toplumsal ve ekonomik sorunlarından biri olarak görülüyor. İsviçre'de de dünyaya gelen çocuk sayısı azalırken, uzmanlar yaşlanan nüfusun uzun vadede çalışma hayatını, emeklilik sistemini ve sağlık hizmetlerini ciddi şekilde etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.

Uzmanlardan uyarı

Fransa'daki Montpellier Üniversite Hastanesi'nde görev yapan kadın hastalıkları ve üreme tıbbı uzmanı Profesör Samir Hamamah, Avrupa'nın karşı karşıya olduğu sorunun boyutunu henüz tam olarak anlamadığını savunuyor.Hamamah'a göre düşük doğum oranları, gelecekte Avrupa toplumlarının nasıl ayakta kalacağı sorusunu gündeme getiriyor.<h3>İsviçre'de tarihi düşüş</h3>İsviçre'de kadın başına düşen çocuk sayısı 2024 yılında 1,29'a geriledi. Bu, kayıtların tutulmaya başlanmasından bu yana görülen en düşük seviye oldu.Bir ülkenin nüfusunu göç olmadan aynı seviyede tutabilmesi için kadın başına ortalama 2,1 çocuk dünyaya gelmesi gerekiyor.İsviçre'deki mevcut oran ise bu seviyenin oldukça altında bulunuyor.Uzmanlara göre bu eğilimin devam etmesi halinde gelecekte çalışan nüfus azalırken, emekli sayısı artacak. Bu durum emeklilik sisteminin finansmanı ve sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği üzerinde büyük baskı oluşturabilir.<h3>"Gelecekte toplumu kim ayakta tutacak?"</h3>Profesör Samir Hamamah, düşük doğum oranlarının sonuçlarının yalnızca nüfusun azalmasıyla sınırlı olmadığını belirtiyor.Uzmanlara göre gelecekte daha az sayıda genç çalışanın, giderek büyüyen yaşlı nüfusun emeklilik ve sağlık giderlerini karşılaması gerekecek.Aynı zamanda hastanelerde, bakım sektöründe ve diğer temel hizmetlerde çalışacak yeterli personelin bulunup bulunamayacağı da önemli bir sorun haline gelebilir.Hamamah, Avrupa'nın bu konuda yeterince endişeli davranmadığını ve sorunun etkilerinin şimdiden görülmeye başladığını savunuyor.<h3>Göç kalıcı çözüm olarak görülmüyor</h3>Avrupa ülkeleri son yıllarda iş gücü açığını büyük ölçüde yurt dışından gelen çalışanlarla kapatıyor.Ancak Samir Hamamah'a göre göç, düşük doğum oranlarına karşı yalnızca kısa vadeli bir çözüm olabilir.Birçok Avrupa ülkesinde göçe karşı toplumsal tepkinin arttığına dikkat çeken Hamamah, başka ülkelerden nitelikli personel alınmasının sorunu yalnızca başka bir yere taşıdığını belirtiyor.Çünkü Avrupa'ya gelen doktor, mühendis veya diğer uzmanlar kendi ülkelerinde eksik kalıyor. Bu ülkeler aynı zamanda söz konusu kişilerin eğitimleri için önemli kaynaklar harcamış oluyor.<h3>Yüzyılın sonunda yalnızca altı ülke</h3>Uzmanların tahminlerine göre, bu yüzyılın sonuna gelindiğinde dünya genelinde yalnızca altı ülkede kadın başına düşen çocuk sayısı 2,1 seviyesinde veya üzerinde olacak.Bu nedenle Avrupa'nın gelecekte sürekli olarak başka ülkelerden genç çalışan getirebileceği düşüncesinin gerçekçi olmayabileceği belirtiliyor.Düşük doğum oranlarının yalnızca Avrupa'nın değil, uzun vadede dünyanın büyük bölümünün ortak sorunu haline gelmesi bekleniyor.<h3>Yapay zekâ ve robotlar yeterli olacak mı?</h3>Nüfusun yaşlanmasıyla birlikte yapay zekâ ve robot teknolojilerinin gelecekteki çalışan açığını kapatıp kapatamayacağı da tartışılıyor.Samir Hamamah, yapay zekâ ve robotların önemli bir rol oynayacağını kabul ediyor. Çin ve Japonya gibi ülkelerin bu alandaki yatırımlarını artırdığına dikkat çekiyor.Ancak uzmana göre teknolojik gelişmeler tek başına nüfus sorununu çözmeye yetmeyecek.Bu nedenle ülkelerin hem yeni teknolojilere yatırım yapması hem de çocuk sahibi olmak isteyen kişilere daha fazla destek sağlaması gerektiği belirtiliyor.<h3>Aile ve iş hayatı daha kolay birleşmeli</h3>Hamamah'a göre devletlerin temel görevlerinden biri, çocuk sahibi olmak isteyen insanların önündeki ekonomik ve sosyal engelleri azaltmak olmalı.Özellikle iş ve aile hayatının birlikte yürütülebilmesi, çocuk bakım imkânlarının geliştirilmesi ve ailelerin maddi olarak desteklenmesi doğum oranlarının artırılması açısından önemli görülüyor.Uzmanlar, birçok kişinin çocuk sahibi olmak istemesine rağmen ekonomik kaygılar, iş hayatı ve gelecek belirsizliği nedeniyle bu kararını ertelediğine dikkat çekiyor.<h3>Kısırlık sorunu da büyüyor</h3>Profesör Hamamah, dünya genelinde giderek daha fazla insanın kısırlık sorunuyla karşı karşıya kaldığını da belirtiyor.Tüp bebek tedavilerinin çoğu zaman olduğundan daha etkili bir çözüm gibi görüldüğünü söyleyen uzman, üreme sağlığını korumaya yönelik önleyici çalışmaların artırılması gerektiğini savunuyor.Hamamah, üreme sağlığına zarar verebilecek maddeler içeren ürünlerin, sigara paketlerinde olduğu gibi açık uyarılarla işaretlenmesini öneriyor.Fransa'nın ulusal doğurganlık planının hazırlanmasında görev alan Samir Hamamah, şimdi Avrupa çapında bir doğurganlık stratejisi üzerinde çalışılması için Brüksel'e davet edildi.Uzman, düşük doğum oranlarının artık tek tek ülkelerin sorunu olmaktan çıktığını belirterek, tartışmanın Avrupa'nın geleceğiyle ilgili olduğunu vurguluyor.

İsviçre'de bebek krizi: Doğum oranı tarihi dipte

İsviçre'de askeri tesisler üzerinde görülen kimliği belirsiz drone'ların ardından ülkenin güvenlik politikası yeniden tartışmaya açıldı. Güvenlik uzmanlarına göre İsviçre, drone saldırıları ve diğer hibrit tehditlere karşı şu anda yeterli savunma imkânına sahip değil.

Tarafsızlık tartışması yeniden gündemde

SEPOS (Güvenlik Politikası Devlet Sekreterliği) Başkanı Markus Mäder, İsviçre'nin yeni tehditlere karşı tek başına hareket edemeyeceğini ve diğer ülkelerle daha yakın iş birliği yapması gerektiğini söyledi.Ancak bu iş birliğinin önünde önemli bir soru bulunuyor: İsviçre, askeri açıdan tarafsız kalırken NATO ve komşu ülkelerle ne kadar yakın çalışabilir?<h3>"İsviçre de hibrit tehditlerin hedefinde"</h3>İsviçre Ordusu, geçtiğimiz günlerde askeri tesisler üzerinde birden fazla kimliği belirsiz drone görüldüğünü açıklamıştı.Markus Mäder'e göre bu olaylar, Avrupa genelinde artan hibrit tehditlerin artık İsviçre'yi de doğrudan etkilediğini gösteriyor.Hibrit saldırıların en büyük tehlikesi ise saldırının arkasında kimin bulunduğunun çoğu zaman bilinmemesi.Bir drone'un özel bir kişi tarafından mı kullanıldığı, tesadüfen mi bölgede bulunduğu veya yabancı bir devlet tarafından mı gönderildiği çoğu zaman kısa sürede belirlenemiyor. Bu belirsizlik, yetkililerin nasıl karşılık vereceğine karar vermesini de zorlaştırıyor.<h3>Tehdit yalnızca drone'lardan ibaret değil</h3>İsviçre güvenlik yetkililerine göre ülkenin gelecekte karşılaşabileceği tehditler yalnızca insansız hava araçlarıyla sınırlı değil.Balistik füzeler, hipersonik silahlar ve seyir füzeleri de yeni güvenlik stratejisinde öncelikli tehditler arasında yer alıyor.Yetkililer, bu tür saldırıların erken tespit edilebilmesi için yeni savunma sistemlerine ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.<h3>İsviçre tek başına yeterince uzağı göremiyor</h3>Markus Mäder'e göre İsviçre'nin en büyük sorunlarından biri erken uyarı kapasitesinin yetersiz olması.Ülke sınırları içindeki radar ve diğer algılama sistemleri, uzak mesafeden gelebilecek bir saldırıyı yeterince erken tespit edemiyor. Bu da olası bir füze veya hava saldırısına karşı tepki süresini önemli ölçüde kısaltıyor.İsviçre bu nedenle komşu ülkeler ve NATO (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü) ile hava sahası verilerini paylaşmak istiyor.Böyle bir sistem sayesinde İsviçre, kendi sınırlarının çok ötesindeki hava hareketlerini takip edebilecek ve olası tehditleri daha erken tespit edebilecek.<h3>Tarafsızlık iş birliğine sınır getiriyor</h3>İsviçre hükümeti, uluslararası güvenlik iş birliğinin ülkenin tarafsızlık politikasıyla çelişmediğini savunuyor.Ancak planlanan anlaşmalara özel bir madde eklenmesi düşünülüyor. Buna göre İsviçre, ciddi bir kriz veya savaş durumunda güvenlik iş birliğini geçici olarak durdurabilecek.Bu durum ise İsviçre'nin ortakları açısından güven sorunu oluşturabileceği gerekçesiyle tartışılıyor.Markus Mäder, böyle bir durumda iş birliğinin otomatik olarak sona ermeyeceğini, kararın Bundesrat (Federal Hükümet) ve olayın büyüklüğüne göre parlamento tarafından alınacağını belirtiyor.<h3>"Tarafsızlığı açıklamak artık daha zor"</h3>İsviçreli güvenlik yetkilileri, Avrupa'daki güvenlik ortamının değişmesiyle birlikte ülkenin geleneksel tarafsızlık politikasını uluslararası ortaklara anlatmanın giderek zorlaştığını kabul ediyor.İsviçre bir askeri ittifakın üyesi olmadığı için NATO ülkelerinin sahip olduğu tüm güvenlik imkânlarından yararlanamıyor.Buna rağmen yetkililer, tarafsızlık politikasının belirlediği sınırlar içinde komşu ülkeler ve NATO ile daha yakın iş birliği yapılabilecek geniş bir alan bulunduğunu savunuyor.Son dönemde askeri tesisler üzerinde görülen kimliği belirsiz drone'lar ve Avrupa'daki artan hibrit tehditler, İsviçre'nin güvenlik politikasında önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor.Ülkenin önündeki temel soru ise giderek daha belirgin hale geliyor: İsviçre, tarafsızlığından vazgeçmeden yeni nesil tehditlere karşı kendisini ne kadar etkili koruyabilecek?

Drone alarmı sonrası kritik soru: İsviçre tek başına kendini koruyabilir mi?

İsviçre'de pandemi sonrasında yaşanan güçlü ekonomik toparlanma, iş gücü piyasasında önemli bir büyümeyi beraberinde getirdi. Son beş yılda ülkede yaklaşık 300 bin yeni iş imkânı oluşturulurken, çalışan sayısı tarihin en yüksek seviyesine ulaştı.

İş piyasası yön değiştiriyor

Pandemi sonrası hızla büyüyen iş gücü piyasası ivme kaybetmeye başladı, işsizlik artarken açık iş sayısı azalıyor.Ancak yeni veriler, pandemi sonrasında yaşanan istihdam artışının artık yavaşlamaya başladığını gösteriyor. Şirketler yeni personel alımında daha temkinli davranırken, açık iş sayısı azalıyor ve işsizlik yeniden yükselişe geçiyor.<h3>Çalışan sayısı 5,5 milyona ulaştı</h3>Bundesamt für Statistik (Federal İstatistik Dairesi), 2020'nin son çeyreği ile 2025'in son çeyreği arasındaki İsviçre iş gücü piyasasını inceledi.Nüfus araştırmalarına dayanan verilere göre çalışan sayısı beş yılda yüzde 5'in üzerinde artarak 5,4 milyona yükseldi.Şirketler arasında yapılan ayrı bir araştırma ise istihdam edilen kişi sayısının yüzde 7,5 artışla 5,5 milyona ulaştığını gösteriyor.Her iki araştırma da aynı sonucu ortaya koyuyor: İsviçre'de daha önce hiç bu kadar fazla insan çalışmamıştı.<h3>Açık iş sayısı hızla azalıyor</h3>İstihdam artışı devam etse de iş gücü piyasasının büyüme hızı belirgin şekilde yavaşladı.2022 yılında İsviçre genelinde yaklaşık 123 bin açık iş pozisyonu bulunurken, bu sayı 2025'in sonunda 86 bine geriledi. Son veriler, açık iş sayısındaki düşüşün devam ettiğini gösteriyor.Uzmanlara göre bu durum, şirketlerin pandemi sonrasındaki hızlı işe alım dönemini geride bıraktığını ve yeni personel konusunda daha dikkatli davranmaya başladığını ortaya koyuyor.<h3>Yabancı çalışan sayısı yüzde 15 arttı</h3>Pandemi sonrasındaki istihdam artışının önemli bir bölümü yurt dışından gelen çalışanlarla karşılandı.Son beş yılda İsviçre'deki yabancı çalışan sayısı yüzde 15 artarak 2 milyona ulaştı. Aynı dönemde İsviçre vatandaşı çalışanların sayısı ise yalnızca yüzde 0,4 artarak 3,6 milyon oldu.Bu artışın nedenleri arasında pandemi sonrasındaki ekonomik toparlanma, emekliye ayrılan çok sayıdaki çalışan ve özellikle sağlık, sosyal hizmetler, kamu kurumları ile okullardaki artan personel ihtiyacı gösteriliyor.<h3>Sağlık ve teknik alanlarda çalışan ihtiyacı sürüyor</h3>İş gücü piyasasındaki genel yavaşlamaya rağmen bazı sektörlerde nitelikli personel ihtiyacı devam ediyor.Özellikle sağlık, inşaat ve teknik mesleklerde çalışan bulmak hâlâ zor. Buna karşılık büro işleri, bilişim ve finans sektörlerinde yeni personel talebinin azaldığı belirtiliyor.Zürih Üniversitesi'nin verileri de son yıllarda ciddi bir sorun haline gelen nitelikli personel açığının bir miktar hafiflediğini gösteriyor.<h3>Gerçek ücretler son 16 yılın en güçlü artışını gördü</h3>Güçlü iş gücü piyasası çalışanların maaşlarına da kısmen olumlu yansıdı.2025 yılında İsviçre'de gerçek ücretler yüzde 1,6 arttı. Bu, 2009 yılından bu yana kaydedilen en yüksek artış oldu.Fiyatların yalnızca yüzde 0,2 yükselmesi, çalışanların maaş artışından daha fazla yararlanmasını sağladı. Böylece enflasyonun etkisi çıkarıldığında çalışanların satın alma gücünde artış yaşandı.<h3>İşsizlik yeniden yükseliyor</h3>Son aylardaki veriler ise iş gücü piyasasının en güçlü dönemini geride bırakmış olabileceğine işaret ediyor.Mayıs ayında bölgesel iş bulma kurumlarına kayıtlı işsiz sayısı 140 bine yükseldi. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 10'luk artış anlamına geliyor.Küresel ekonomik belirsizlikler ve yapay zekânın birçok mesleği dönüştürmesi, şirketlerin yeni personel alımında daha temkinli davranmasına neden oluyor.İsviçre'de pandemi sonrasında yaşanan büyük istihdam artışı tamamen sona ermiş değil. Ancak veriler, son beş yılın dikkat çekici büyüme döneminin giderek hız kaybettiğini gösteriyor.

İsviçre'de işsizlik artıyor, açık iş sayısı azalıyor

İsviçre'nin en yoğun kullanılan demiryolu hatlarından biri olan Zürih–Winterthur güzergâhının genişletilmesi için resmi olarak inşaat çalışmalarına başlandı. Yaklaşık 3,3 milyar İsviçre frangına mal olacak proje, ülkenin son yıllardaki en büyük ulaşım yatırımları arasında gösteriliyor.

Dev demiryolu projesi

İsviçre'nin en büyük demiryolu yatırımlarından biriyle kapasite artırılacak, çalışmaların 2037'de tamamlanması planlanıyor.Bassersdorf'ta düzenlenen temel atma töreniyle başlayan proje kapsamında, mevcut demiryolu hattındaki kapasite sorununun önemli ölçüde giderilmesi hedefleniyor.<h3>Projenin merkezinde 9 kilometrelik Brütten Tüneli yer alıyor</h3>Yatırımın en önemli bölümünü yaklaşık 9 kilometre uzunluğundaki Brütten Tüneli oluşturuyor.Yeni tünel sayesinde İsviçre demiryolu ağının en yoğun noktalarından biri olan Zürih–Winterthur hattındaki darboğazın ortadan kaldırılması planlanıyor.Bunun yanında hat dört raya çıkarılacak, çeşitli tren istasyonları modernize edilecek ve bisiklet yolları da yeniden düzenlenecek.<h3>Günlük 120 bin yolcu bu hattı kullanıyor</h3>Zürih ile Winterthur arasındaki demiryolu hattı, İsviçre'nin en yoğun ulaşım koridorlarından biri olarak kabul ediliyor.Her gün yaklaşık 670 tren bu hatta sefer yaparken, 120 bin yolcu da bu güzergâhı kullanıyor. Mevcut altyapının uzun süredir kapasitesinin sınırına ulaştığı belirtiliyor.Projenin tamamlanmasıyla birlikte hatta çalışan tren sayısının yaklaşık yüzde 30 artırılması hedefleniyor.<h3>"İsviçre'nin en büyük şantiyesi"</h3>Temel atma törenine katılan Federal Ulaştırma Bakanı Albert Rösti, projeyi ülke ulaşımı açısından son derece önemli bir yatırım olarak değerlendirdi.Zürih Kantonu İnşaat Direktörü Martin Neukom ise projeyi "İsviçre toplu ulaşım sisteminin kalbindeki çevre yolu" olarak tanımladı.SBB (İsviçre Federal Demiryolları) Genel Müdürü Vincent Ducrot da yatırımın büyüklüğüne dikkat çekerek, projenin şu anda İsviçre'nin en büyük inşaat çalışması olduğunu söyledi.Ducrot, inşaatın günlük maliyetinin yaklaşık 1 milyon İsviçre frangı olduğunu açıkladı.<h3>Finansman tartışmaları sürüyor</h3>Federal hükümet projeye 3,3 milyar frank kaynak ayırmış olsa da, Zürih Kantonu bu bütçenin yeterli olmadığını savunuyor.Kanton yönetimine göre istasyon peronlarının uzatılması gibi ek altyapı yatırımları mevcut bütçeye dâhil değil.Federal Bakan Albert Rösti ise önümüzdeki 15 yıl içerisinde Zürih toplu ulaşım altyapısına toplam 9 milyar frank yatırım yapılmasının planlandığını belirterek, bu miktarın İsviçre'deki tüm kantonlar arasında en yüksek yatırım olduğunu söyledi.<h3>İlk değişiklikler 2026'da başlayacak</h3>İnşaat çalışmalarının yaklaşık 10 yıl sürmesi ve Brütten Tüneli'nin 2037 yılında hizmete girmesi planlanıyor.Ancak yolcular bazı değişiklikleri daha erken hissetmeye başlayacak.2026 yılının Aralık ayında yürürlüğe girecek yeni tren tarifesiyle birlikte S-Bahn seferlerinde ilk düzenlemeler yapılacak.<h3>İnşaat çevrede yaşayanları da etkileyecek</h3>SBB, uzun sürecek inşaat döneminde özellikle demiryolu hattı çevresinde yaşayan vatandaşların gürültü, toz ve gece çalışmaları nedeniyle zaman zaman olumsuz etkilenebileceğini açıkladı.Yetkililer, tren seferlerinin büyük ölçüde devam edeceğini belirtirken, bazı dönemlerde geçici aksaklıkların yaşanmasının kaçınılmaz olacağını ifade etti.

Zürih–Winterthur demiryolu hattına 3,3 milyar franklık yatırım

İsviçre'de yeni eğitim yılı yaklaşırken okullarda öğretmen arayışı devam ediyor. Son yıllara kıyasla öğretmen açığında kısmi bir iyileşme yaşansa da, özellikle nitelikli öğretmen bulmak hâlâ büyük bir sorun olmaya devam ediyor.

Öğretmen sıkıntısı sürüyor

Yeni eğitim yılı öncesi öğretmen bulmakta zorlanan kantonlar, nitelikli personeli çekebilmek için maaşları artırıyor.Uzmanlara göre ülke genelindeki birçok okul, sınıfları öğretmensiz bırakmamak için son anda yapılan görevlendirmelerle yeni eğitim yılına hazırlanıyor. Ancak bu süreç, kantonlar arasında giderek büyüyen bir maaş rekabetini de beraberinde getiriyor.<h3>Her sınıfta öğretmen olacak, ancak zorluk devam ediyor</h3>İsviçre Okul Müdürleri Birliği Başkanı Thomas Minder, gelecek eğitim yılında tüm sınıflarda bir öğretmenin görev yapmasının beklendiğini, ancak bunun ancak yoğun çabalarla mümkün olduğunu söyledi.Minder, öğretmen açığının tamamen ortadan kalktığını söylemenin doğru olmayacağını belirterek, birçok kadronun son anda doldurulabildiğini ifade etti.<h3>Bazı alanlarda durum daha da ciddi</h3>Özellikle konuşma terapistleri, özel eğitim öğretmenleri ve okul yöneticileri alanındaki personel eksikliği ise devam ediyor.Uzmanlara göre bu alanlarda yeterli personel bulunamadığı için bazı öğrenciler ihtiyaç duydukları eğitim ve terapi hizmetlerine zamanında ulaşamıyor.<h3>Öğretmen maaşları yükseliyor</h3>Nitelikli öğretmenleri kendi bölgelerine çekmek isteyen kantonlar son yıllarda maaşları artırmaya başladı.Bu durum kantonlar arasında adeta bir maaş yarışına dönüşmüş durumda.Thomas Minder'e göre yaşanan sorun aslında çözülmüyor; yalnızca öğretmenler daha yüksek maaş veren kantonlara geçiş yaptığı için personel eksikliği bir bölgeden diğerine taşınıyor.<h3>En yüksek maaşlar doğu İsviçre'de</h3>Öğretmen ihtiyacının özellikle İsviçre'nin kuzeybatısında ve Bern kantonunda daha belirgin olduğu belirtiliyor.Buna karşılık Zürih ve Doğu İsviçre'de daha yüksek maaşlar sayesinde personel bulmanın görece daha kolay olduğu ifade ediliyor.Verilere göre Doğu İsviçre'de göreve yeni başlayan bir ortaokul öğretmeni yılda yaklaşık 85 bin İsviçre frangı brüt maaş kazanabiliyor. Bu rakam, İsviçre'deki ortalama yıllık gelir seviyesine yakın bulunuyor.<h3>Öğretmen açığının uzun yıllar sürmesi bekleniyor</h3>Uzmanlar, mevcut durumun önümüzdeki yıllarda da devam edeceğini öngörüyor.Birçok kanton, öğrenci sayısının en az 2030 yılına kadar artmaya devam edeceğini tahmin ediyor. Bu nedenle öğretmen ihtiyacının da büyümesi bekleniyor.Eğitim uzmanları, yalnızca maaş artışlarının sorunu kalıcı olarak çözmeye yetmeyeceğini, öğretmenlik mesleğinin daha cazip hale getirilmesi ve yeni öğretmenlerin yetiştirilmesine yönelik uzun vadeli planların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.

İsviçre'de öğretmen açığı sürüyor: Kantonlar maaş yarışına girdi

Glarus kantonundaki Mollis kasabasında faaliyet gösteren bir özel okul, alışılmış eğitim anlayışının dışındaki modeliyle ülke genelinde tartışma başlattı. Nils ve Hanna Landolt çiftinin yönettiği okulda ders programı, not sistemi ve klasik sınavlar bulunmuyor. Öğrenciler ise kendi ilgi alanlarına göre, kendi hızlarında öğrenim görüyor.

Ders yok, sınav yok, not yok

Okulda 3D yazıcılar, film stüdyosu ve farklı yaratıcı çalışma alanları bulunurken, öğrenciler günlerini büyük ölçüde kendi ilgi alanlarına göre planlayabiliyor.<h3>"Motivasyonu yüksek çocuk daha iyi öğrenir"</h3>Okulun kurucusu Nils Landolt, çocukların zorunluluk yerine merak duygusuyla öğrenmelerinin daha kalıcı sonuçlar verdiğini savunuyor.Bu modele göre öğrenciler, belirli bir müfredatı takip etmek yerine ilgi duydukları alanlarda daha fazla zaman geçiriyor. Amaç ise çocukların öğrenmeye karşı doğal isteklerini korumak ve bireysel yeteneklerini geliştirmek.<h3>Kamuoyu ikiye bölündü</h3>Haberin ardından yapılan okuyucu yorumları, eğitim modeli konusunda toplumun farklı görüşlere sahip olduğunu ortaya koydu.Bazı okuyucular, geleneksel eğitim sisteminin günümüz çocuklarının ihtiyaçlarını karşılamadığını ve bu tür alternatif modellerin desteklenmesi gerektiğini savundu.Diğer bir kesim ise not, sınav ve disiplin olmadan öğrencilerin iş hayatına hazırlanmasının zor olacağını düşünüyor.<h3>En büyük endişe iş hayatına hazırlık</h3>Eleştirilerin önemli bölümü öğrencilerin meslek yaşamına nasıl hazırlanacağı üzerinde yoğunlaşıyor.Bazı okuyucular, not sistemi bulunmayan bir okuldan mezun olan öğrencilerin çıraklık veya iş başvurularında nasıl değerlendirileceği konusunda soru işaretleri bulunduğunu ifade ediyor.Bir başka görüşe göre ise çocukların yalnızca ilgi duydukları konularla ilgilenmesi, ilerleyen yaşamlarında karşılaşacakları sorumluluklara uyum sağlamalarını zorlaştırabilir.<h3>Disiplin tartışması öne çıktı</h3>Yorumlarda okulun çocuklara yalnızca bilgi değil, disiplin ve kurallara uyma alışkanlığı da kazandırması gerektiği görüşü sıkça dile getirildi.Bazı veliler, kişisel gelişimin önemli olduğunu kabul etmekle birlikte, eğitim sürecinde belirli kuralların ve ortak standartların korunmasının da gerekli olduğunu savunuyor.<h3>Destekleyenler de başarılı örnekler gösteriyor</h3>Alternatif eğitim modelini destekleyen okuyucular ise benzer sistemlerde eğitim alan çocukların akademik ve mesleki açıdan başarılı olabildiğini belirtiyor.Bazı veliler, çocuklarının bu tür okullardan sonra meslek eğitimi aldığını veya yüksek notlarla eğitim hayatına devam ettiğini aktararak, motivasyon temelli eğitimin olumlu sonuçlar verebildiğini ifade ediyor.<h3>Eğitimde farklı modeller tartışılmaya devam ediyor</h3>Uzmanlar, eğitim alanında tek bir doğru model bulunmadığını ve farklı yaklaşımların farklı öğrenciler için başarılı sonuçlar verebildiğini belirtiyor.Bununla birlikte not sistemi, disiplin, sosyal gelişim ve öğrencilerin iş hayatına hazırlanması gibi konuların eğitim tartışmalarının merkezinde yer almaya devam ettiği görülüyor.

İsviçre'de sınavsız okul modeli tartışma yarattı

İsviçre Ordusu, kritik bir askeri tesis üzerinde aynı anda uçan birden fazla kimliği belirsiz drone tespit edildiğini açıkladı. Olayın ardından hem hükümet hem de farklı siyasi partilerden güvenlik politikacıları, ülkenin drone savunma sistemlerinin hızla güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Ordu Komutanı uyardı

Son aylarda Avrupa'nın birçok ülkesinde havaalanları, nükleer santraller ve askeri tesisler üzerinde kimliği belirsiz drone uçuşları görülüyor. Güvenlik uzmanları, bu faaliyetlerin önemli bölümünün hibrit savaş kapsamında gerçekleştirildiğini ve bazı olayların arkasında Rusya'nın olabileceği değerlendirmesini yapıyor.<h3>Drone'lar askeri tesis üzerinde koordineli uçtu</h3>İsviçre Ordusu Komutanı Benedikt Roos, hafta sonu Bern'deki bir askeri toplantıda daha önce kamuoyuna açıklanmayan önemli bir olayı paylaştı.Roos'un verdiği bilgiye göre, kritik öneme sahip bir askeri tesis üzerinde tek bir drone değil, koordineli şekilde hareket eden birden fazla drone uçtu.Ordu Komutanı, "Bunlar sıradan bir şaka ya da çocuk oyuncağı değil. Birden fazla drone'u formasyon halinde kritik altyapı üzerinde uçurabilmek ciddi teknik bilgi gerektiriyor." ifadelerini kullandı.Drone'ların kısa süre sonra bölgeden uzaklaştığını belirten Roos, bunları kimin kullandığının ise hâlâ bilinmediğini söyledi.<h3>Olayın yaşandığı yer gizli tutuluyor</h3>İsviçre Ordusu, güvenlik gerekçesiyle olayın hangi askeri tesiste meydana geldiğini açıklamadı.Yapılan açıklamada yalnızca olayın bir askeri tesiste yaşandığı doğrulanırken, son dönemde birliklerin bulunduğu bölgelerde ve askeri altyapılar çevresinde drone uçuşlarının belirgin şekilde arttığı ifade edildi.Ordu, bu tür olayların artık sistematik olarak kayıt altına alındığını da duyurdu.<h3>Siyasilerden ortak uyarı</h3>Normalde birçok konuda farklı görüşlere sahip siyasi partiler, bu olayda ortak bir tutum sergiledi.Ständerat (Eyaletler Meclisi) üyesi Andrea Gmür, yaşananların son derece ciddi olduğunu belirterek bunun planlı bir faaliyet olduğunu söyledi.Gmür, "Bu tür olayları Avrupa'nın birçok ülkesinde gördük. Hibrit savaş aslında çoktan başladı." değerlendirmesinde bulundu.Sosyal Demokrat Parti (SP) senatörü Franziska Roth da ordunun drone tehditlerine karşı daha fazla yatırım yapması gerektiğini belirterek, savunma bütçesinin öncelikle bu alana yönlendirilmesini istedi.<h3>Güvenlik anlayışı değişiyor</h3>Ordu Komutanı Roos, mevcut güvenlik planlarının günümüz tehditlerine artık yeterince cevap vermediğini söyledi.Geçmişte askeri tesislerin çevresinde nöbetçi asker bulundurmanın yeterli görüldüğünü belirten Roos, günümüzde ise havadan gelebilecek tehditlerin güvenlik anlayışını tamamen değiştirdiğini ifade etti.Bu nedenle İsviçre'nin kritik altyapılar listesinin yeniden gözden geçirileceği ve drone tehdidinin güvenlik planlamasına dâhil edileceği açıklandı.Ordu ayrıca, drone'ların görüldüğü askeri tesis üzerinde uçuşa yasak bölge ilan edilip edilmeyeceğini de değerlendiriyor.Uzmanlar, Avrupa genelinde artan kimliği belirsiz drone faaliyetlerinin önümüzdeki dönemde İsviçre'nin savunma politikalarında önemli değişikliklere yol açabileceğini belirtiyor.<h2>Alternatif haber başlıkları</h2><ul><li>İsviçre ordusunda drone alarmı: Gizemli uçuşlar endişe yarattı</li><li>Kimliği belirsiz drone'lar askeri tesisi hedef aldı</li><li>Ordu Komutanı uyardı: Bu artık çocuk oyuncağı değil</li><li>İsviçre'de askeri tesis üzerinde koordineli drone uçuşu</li><li>Hibrit savaş endişesi büyüyor: İsviçre'de drone alarmı</li><li>İsviçre ordusu kritik tesislerde güvenliği artırıyor</li><li>Gizemli drone'lar siyaseti de alarma geçirdi</li><li>İsviçre askeri tesislerinde güvenlik önlemleri yeniden değerlendiriliyor</li><li>Avrupa'daki drone tehdidi İsviçre'ye de ulaştı</li><li>Kritik askeri tesis üzerinde çok sayıda drone görüldü</li></ul><h2>&nbsp;</h2>

İsviçre ordusunda drone alarmı

Çocukların korunmasından telefon dolandırıcılığına, trafikten sağlık hizmetlerine kadar günlük yaşamı ilgilendiren önemli değişiklikler başladı. İsviçre'de 1 Temmuz itibarıyla vatandaşların günlük yaşamını doğrudan etkileyecek birçok yeni yasal düzenleme yürürlüğe girdi. 

1 Temmuz itibarıyla neler değişti?

<h2>İsviçre'de 1 Temmuz itibarıyla birçok yeni düzenleme yürürlüğe girdi</h2>Çocuklara yönelik fiziksel şiddetin açık şekilde yasaklanması, telefon dolandırıcılığına karşı yeni güvenlik önlemleri, otoyollardaki bazı trafik cezalarının değiştirilmesi ve depresyon tedavisinde dijital uygulamaların sağlık sigortası kapsamına alınması dikkat çeken yenilikler arasında yer alıyor.<h3>Çocuklara yönelik fiziksel ceza artık açıkça yasak</h3>Yeni düzenlemeyle birlikte Medeni Kanun'a çocukların şiddetten uzak bir ortamda büyüme hakkı açık şekilde eklendi.Buna göre anne ve babaların çocuklarını fiziksel şiddet uygulamadan yetiştirmesi yasal zorunluluk haline geldi. Fiziksel cezaların yanı sıra aşağılayıcı ve onur kırıcı davranışlar da açık biçimde yasaklandı.Ayrıca kantonlar, çocuk eğitimi konusunda ailelere ücretsiz ve kolay erişilebilir danışmanlık hizmetleri sunmakla yükümlü olacak. Düzenlemenin temel amacı cezalandırmaktan çok aile içi şiddeti önlemek ve farkındalık oluşturmak olarak belirtiliyor.<h3>Otoyolda sağdan geçmenin cezası değişti</h3>Trafik kurallarında da önemli değişiklikler yapıldı.Otoyollarda kurallara aykırı şekilde sağdan geçen sürücülere artık doğrudan 200 İsviçre frangı idari para cezası uygulanacak. Daha önce bu ihlaller çoğu zaman savcılığa taşınan ceza davalarına konu oluyordu.Bunun yanında ana yollarda sağdan sollama yapan sürücülere 140 frank, trafik adalarını hatalı şekilde dolaşanlara ise 100 frank para cezası verilecek.<h3>Pist yarışları yeniden serbest</h3>Yaklaşık yetmiş yıl sonra İsviçre'de pist yarışlarının önündeki yasal engel tamamen kaldırıldı.Bundan böyle otomobil yarışlarının düzenlenmesine kanton yönetimleri izin verebilecek. Ancak organizasyonların güvenlik standartlarını karşılaması ve çevre koruma kurallarına uyması zorunlu olacak.Bu değişiklikle birlikte gelecekte Formula E ve hatta uygun koşullar oluşması halinde Formula 1 yarışlarının yeniden İsviçre'de düzenlenmesinin önü de açılmış oldu.<h3>Telefon dolandırıcılığına karşı yeni önlem</h3>Son yıllarda artış gösteren sahte telefon numarasıyla yapılan dolandırıcılık girişimlerine karşı da yeni kurallar yürürlüğe girdi.Artık yurt dışından gelen ancak İsviçre cep telefonu numarası gibi görünen aramalar özel olarak işaretlenecek. Telekom şirketleri bu sayede sahte numaraları daha kolay tespit ederek engelleyebilecek.Eğer teknik olarak bu işaretleme yapılamazsa, arayan numara tamamen gizlenecek. Benzer uygulama sabit telefon numaraları için yılın başından beri uygulanıyordu.<h3>Yol tabelaları ve trafik işaretleri standartlaşıyor</h3>İsviçre genelinde yol tabelaları ve trafik işaretleri de daha anlaşılır hale getiriliyor.Bisiklet yolları için kırmızı zeminli yeni yön levhaları kullanılacak. Yürüyüş yollarındaki sarı yönlendirme tabelaları ülke genelinde ortak standartlara kavuşacak.Ayrıca tehlikeli bölgelerdeki bisiklet şeritleri kırmızı renkle işaretlenecek, elektrikli araç şarj alanları yeşil işaretlemelerle gösterilecek ve 30 kilometre hız sınırı bulunan bölgelerde yol üzerine çizilen hız işaretleri ülke genelinde aynı şekilde uygulanacak.<h3>Depresyon tedavisinde dijital uygulamalara sigorta desteği</h3>Sağlık alanında da önemli bir değişiklik yürürlüğe girdi.Doktor tarafından reçete edilen depresyon tedavisi uygulamalarının ücretleri artık zorunlu temel sağlık sigortası tarafından karşılanacak.Hafif ve orta dereceli depresyon tedavisinde kullanılan bu dijital uygulamalar, psikolojik tedavi sürecini desteklemek veya terapi randevusu bekleyen hastalar için geçici çözüm olarak kullanılabilecek.

İsviçre'de yürürlüğe giren yeni yasalar neleri değiştiriyor?

İsviçre'de seçmenler, 29 Kasım'da yılın son halk oylaması kapsamında dört önemli konuda karar verecek. Referandum gündeminde havai fişek kullanımının sınırlandırılması, savaş malzemelerinin ihracat kurallarının gevşetilmesi, evlilikte vergi sisteminin yeniden düzenlenmesi ve 13. emekli maaşının finansmanı yer alıyor.

Havai fişek yasağı

Havai fişek yasağı, silah ihracatı, evlilikte vergi sistemi ve 13. emekli maaşının finansmanı halk oylamasına sunulacak.Farklı siyasi görüşleri karşı karşıya getiren bu dört başlık, hem ekonomi hem de sosyal yaşam açısından ülke genelinde geniş tartışmalara neden oluyor.<h3>Silah ihracatı kuralları gevşetilmek isteniyor</h3>Referandumun en dikkat çeken başlıklarından biri, savaş malzemelerinin ihracatına ilişkin yasa değişikliği olacak.Parlamento, başta ABD olmak üzere 25 Batılı ülkeye yapılacak silah ihracatında bürokratik süreçlerin azaltılmasını ve mevcut kısıtlamaların önemli ölçüde hafifletilmesini istiyor. Tasarı kapsamında, silahların üçüncü ülkelere yeniden satılmasını engelleyen bazı taahhütlerin kaldırılması ve Bundesrat'ın (Federal Hükümet) belirli durumlarda istisna kararı verebilmesi öngörülüyor.Hükümet ve sağ partiler, bu düzenlemenin İsviçre'nin savunma sanayisinin rekabet gücünü artıracağını savunurken; sol partiler ile insan hakları kuruluşları ise İsviçre üretimi silahların savaş ve iç çatışma bölgelerine ulaşma riskinin artacağı uyarısında bulunuyor. Bu nedenle yasa referanduma taşındı.<h3>Evlilikte vergi sistemi yeniden oylanacak</h3>Kasım ayında seçmenler, kamuoyunda "evlilik cezası" olarak bilinen vergi uygulaması hakkında da yeniden karar verecek.İlkbaharda yapılan referandumda bireysel vergilendirme sistemi kabul edilmiş ve evli çiftlerin ayrı ayrı vergilendirilmesinin önü açılmıştı. Ancak Die Mitte (Merkez Parti) bu çözümün yeterli olmadığını savunuyor.Partinin hazırladığı "Fairness Girişimi" kabul edilirse evli çiftler yine ortak vergi beyannamesi verecek. Vergi makamları ise ortak veya ayrı vergilendirme yöntemlerinden hangisi aile için daha avantajlıysa onu uygulayacak.<h3>Havai fişek kullanımına sınırlama gelebilir</h3>Hayvan hakları savunucularının girişimiyle hazırlanan referandumda özel kişilerin yüksek ses çıkaran havai fişekleri kullanması büyük ölçüde yasaklanmak isteniyor.Teklif kabul edilirse roketler ve yüksek sesli havai fişeklerin bireysel kullanımı sona erecek. Ancak 1 Ağustos İsviçre Ulusal Günü gibi resmi kutlamalarda düzenlenecek büyük organizasyonlar için istisna uygulanabilecek.Parlamentoda yalnızca ses bombalarını yasaklamayı öngören alternatif öneri ise yaz oturumunda kabul edilmedi.<h3>13. emekli maaşı için KDV artışı oylanacak</h3>Seçmenler ayrıca geçtiğimiz yıl halk oylamasıyla kabul edilen 13. AHV emekli maaşının finansmanını da değerlendirecek.AHV (Yaşlılık ve Dul-Yetim Sigortası) kapsamında ilk kez bu yıl ödenecek olan 13. maaşın maliyetinin karşılanabilmesi için Katma Değer Vergisi'nin (KDV) yüzde 8,1'den yüzde 8,5'e yükseltilmesi, yani 0,4 puan artırılması öneriliyor.Parlamento, uzun süren tartışmaların ardından bu finansman modelinde uzlaşmaya varmıştı. Son sözü ise kasım ayında İsviçre halkı söyleyecek.29 Kasım'daki referandum sonuçlarının, ülkenin vergi sistemi, sosyal güvenlik politikaları, savunma sanayisi ve günlük yaşamı doğrudan etkilemesi bekleniyor.

İsviçre halkı kasım ayında dört önemli karar verecek

Bilim insanları, geçtiğimiz aylarda yapılan yapay deprem deneyi için daha güçlü bir ikinci test hazırlıyor. Bu kez yer altında oluşturulacak titreşimlerin, ilk denemeden katlanarak daha şiddetli olması bekleniyor.

Araştırma ekibi, yer altındaki kaya tabakalarının kırılma davranışını anlamak için kontrollü bir sarsıntı yaratacak. Amaç, gelecekte yaşanabilecek gerçek depremleri daha doğru tahmin etmek ve kritik altyapıları güçlendirmek.Yetkililer, testin tamamen güvenli bir bölgede yapılacağını söylüyor. Ancak bazı uzmanlar, “Bu kadar güçlü bir yapay deprem halka neden daha açık anlatılmıyor?” diyerek şeffaflık çağrısı yapıyor.Testin kesin tarihi henüz açıklanmadı, fakat hazırlıkların son aşamaya geldiği bildiriliyor. Bu ikinci deney, İsviçre’nin deprem bilimi tarihinde kilit bir dönüm noktası olabilir.&nbsp;

İsviçre’de ikinci yapay deprem testi geliyor!

İsviçre’de sıcak ve kurak hava nedeniyle orman yangını tehlikesi birçok bölgede ciddi seviyelere ulaştı. Bazı kantonlar yangın riskine karşı ateş yakma yasağı getirirken, Valais kantonunun bazı bölgelerinde en yüksek tehlike seviyesi ilan edildi.

Kantonlardan peş peşe yasaklar

Yetkililer, vatandaşları ormanlık alanlarda ve açık havada ateş kullanırken son derece dikkatli olmaya çağırıyor.<h2>Valais’de en yüksek tehlike seviyesi</h2>İsviçre’nin birçok kantonunda orman yangını tehlikesi “önemli” veya “yüksek” seviyede bulunuyor. Valais kantonunun bazı bölgelerinde ise tehlike seviyesi en yüksek dereceye ulaştı.Artan risk nedeniyle kantonlar, kendi bölgelerindeki duruma göre farklı önlemler uygulamaya başladı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/eadee140a4d0c387f8b586904.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Ateş yakma yasakları bölgelere göre değişiyor</h2>Bazı bölgelerde yalnızca dikkatli olunması yönünde uyarılar yapılırken, bazı kantonlarda ormanlarda ve orman yakınlarında ateş yakmak yasaklandı.Yangın tehlikesinin daha yüksek olduğu bölgelerde ise açık havada her türlü ateş yakılmasını kapsayan tam yasaklar uygulanıyor.Bu nedenle piknik, mangal veya açık havada ateş yakmayı planlayanların bulundukları kantondaki güncel kuralları önceden kontrol etmeleri gerekiyor.<h2>Durum sürekli takip ediliyor</h2>Kantonlar orman yangını tehlikesini sürekli olarak değerlendiriyor. Uyarı seviyeleri, federal makamlarla birlikte belirleniyor ve mevcut hava koşullarına göre düzenli olarak güncelleniyor.Yetkililer, sıcaklıkların yüksek seyrettiği ve uzun süre yağış görülmeyen dönemlerde küçük bir kıvılcımın bile büyük bir yangına yol açabileceği konusunda uyarıyor.Vatandaşlardan özellikle ormanlık alanlarda sigara izmariti atmamaları, izin verilmeyen bölgelerde mangal yapmamaları ve ateş yasağı bulunan yerlerde kurallara kesinlikle uymaları isteniyor.

Orman yangını riski yükseldi: Birçok bölgede ateş yakmak yasaklandı

Dünya genelinde her yıl yüz binlerce kişi aşırı sıcaklar nedeniyle hayatını kaybederken, İsviçre'de alınan önlemler ölümlerin artmasını engelliyor. Uzmanlar ise mevcut sistemin gelecekte yetersiz kalabileceği uyarısında bulunuyor.

Aşırı sıcaklar can alıyor

Aşırı sıcaklar dünya genelinde giderek daha büyük bir sağlık tehdidine dönüşüyor. Hastanelerde artan yoğunluk, sıcaklığa bağlı ölümler ve uluslararası sağlık kuruluşlarının uyarıları, sıcak hava dalgalarının artık yalnızca bir hava olayı olarak görülemeyeceğini ortaya koyuyor.Dünya genelinde her yıl ortalama 546 bin kişinin sıcaklığa bağlı nedenlerle hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Avrupa'da ise son dört yılda yaklaşık 200 bin ölümün aşırı sıcaklarla bağlantılı olduğu belirtiliyor.İsviçre de giderek daha sık ve daha yoğun sıcak hava dalgalarıyla karşı karşıya kalıyor. Ancak ülkede sıcaklığa bağlı ölüm sayılarının son 23 yıldır büyük ölçüde sabit kalması dikkat çekiyor.Uzmanlara göre bunun temel nedeni, 2003 yılındaki ölümcül sıcak yazın ardından alınan önlemler.<h3>Hastanelerde acil başvuruları arttı</h3>Son sıcak hava dalgası İsviçre'deki hastanelerde de etkisini gösterdi.Lozan Üniversite Hastanesi, acil servise yapılan başvuruların yüzde 15 arttığını açıkladı. Zürih Üniversite Hastanesi'nde ise yüzde 10'luk artış kaydedildi.Hastanelere başvuran kişilerin büyük bölümünde yeterince sıvı tüketmeme, yüksek sıcaklıkta fiziksel etkinlik yapma ve mevcut hastalıkların ağırlaşması gibi sorunlar görüldü.Uzmanlar, özellikle yaşlıların, çocukların ve kronik hastalığı bulunan kişilerin yüksek sıcaklıklardan daha fazla etkilendiğini belirtiyor.<h3>Vücut bir noktadan sonra sıcaklığa dayanamıyor</h3>İnsan vücudu yüksek sıcaklıklarda terleyerek kendi sıcaklığını düşürmeye çalışıyor.Ancak sıcaklık belirli bir seviyenin üzerine çıktığında vücudun bu sistemi yetersiz kalabiliyor. Damarlar genişliyor ve kalp ile dolaşım sistemi artan yükü taşımakta zorlanıyor.Aşırı sıcaklar aynı zamanda uyku sorunlarına, strese ve mevcut kalp-damar hastalıklarının ağırlaşmasına neden olabiliyor. Bazı ruhsal rahatsızlıkların da sıcak hava dönemlerinde kötüleşebildiği belirtiliyor.<h3>İsviçre'de yılda yaklaşık 200 kişi hayatını kaybediyor</h3>Bern Üniversitesi'nden çevre ve halk sağlığı uzmanı Apolline Saucy'ye göre İsviçre'de her yıl yaklaşık 200 kişi sıcaklığa bağlı nedenlerle hayatını kaybediyor.Bu sayı yüksek görünse de uzmanlara göre çok daha kötü olabilirdi.İsviçre Tropikal ve Halk Sağlığı Enstitüsü'nün verileri, yaz sıcaklıkları artmasına rağmen sıcaklığa bağlı ölümlerin son 23 yıldır büyük ölçüde sabit kaldığını gösteriyor.Bu durum, 2003 yılındaki aşırı sıcakların ardından alınan önlemlerle ilişkilendiriliyor.<h3>2003 yazı dönüm noktası oldu</h3>2003 yılındaki aşırı sıcaklar İsviçre'de çok sayıda kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu.Bu olayın ardından ülke genelinde sıcak hava dalgalarına karşı yeni önlemler alınmaya başlandı.Federal düzeyde bilgilendirme çalışmaları ve sıcaklık uyarı sistemleri oluşturuldu. Bazı kantonlarda ise risk grubundaki kişilere yönelik özel programlar hazırlandı.Bazı bölgelerde aşırı sıcak günlerde insanların serinleyebileceği yüzme havuzları veya sinema salonları gibi yerlere ücretsiz giriş imkânları sağlandı.Uzmanlara göre bu önlemler, sıcaklığa bağlı ölümlerin artmasını önemli ölçüde sınırladı.<h3>Kantonlar arasında büyük farklar var</h3>Ancak İsviçre genelinde tüm kantonların aynı önlemleri uygulamadığı belirtiliyor.Bazı kantonlar kapsamlı sıcaklık planlarına sahipken, bazı bölgelerde önlemler daha sınırlı kalıyor.Araştırmalar, daha kapsamlı planlara sahip kantonların sıcak hava dalgalarıyla daha başarılı mücadele ettiğini gösteriyor.Son yıllarda giderek daha fazla kantonun sıcaklığa karşı yeni önlemler geliştirdiği veya mevcut planlarını genişlettiği belirtiliyor.<h3>Çok sıcak günlerde önlemler yetersiz kalıyor</h3>Federal Sağlık Dairesi, mevcut önlemlerin belirli ölçüde başarılı olduğunu kabul ediyor.Ancak bu başarı daha çok orta derecede sıcak günlerde görülüyor. Aşırı sıcak günlerde ölüm riskinin hâlâ yüksek olduğu belirtiliyor.Özellikle yaşlıların alınan önlemlerden diğer gruplar kadar yararlanamadığına dikkat çekiliyor.Uzmanlara göre gelecekte daha sık ve daha güçlü sıcak hava dalgalarının yaşanması halinde mevcut sistem yeterli olmayabilir.<h3>Şehirlerin ve binaların değişmesi gerekiyor</h3>Uzmanlar, yalnızca uyarı mesajları ve bilgilendirme çalışmalarının gelecekte yeterli olmayacağını belirtiyor.Binaların yüksek sıcaklıklara daha dayanıklı hale getirilmesi, şehirlerde daha fazla yeşil alan oluşturulması ve gölgelik bölgelerin artırılması gerektiği ifade ediliyor.Aynı zamanda şehirlerde ısıyı tutan beton ve asfalt alanların azaltılması, uzun vadeli çözümler arasında gösteriliyor.Uzmanlara göre kısa vadede insanları koruyacak önlemler ile şehirleri gelecekteki sıcaklıklara hazırlayacak yatırımlar birlikte yürütülmeli.<h3>Sıcak hava dünya ekonomisini de etkiliyor</h3>Aşırı sıcakların etkisi yalnızca sağlık alanıyla sınırlı kalmıyor.2024 yılında sıcaklık nedeniyle kaybedilen çalışma saatlerinin dünya genelinde yaklaşık 1,09 trilyon dolarlık gelir kaybına yol açtığı tahmin ediliyor.Aynı yıl aşırı hava olaylarının neden olduğu ekonomik kaybın ise yaklaşık 304 milyar dolar olduğu belirtiliyor.Uzmanlar, sıcak hava dalgalarının yanı sıra orman yangınları, kuraklık ve aşırı yağışların da giderek daha büyük sağlık ve ekonomi sorunlarına yol açtığını vurguluyor.Araştırmalara göre 2020 ile 2024 yılları arasında yaşanan insan hayatını tehdit eden aşırı sıcak günlerin yüzde 84'ü, insan faaliyetlerinin neden olduğu iklim değişikliğiyle bağlantılı.Uzmanlar, İsviçre'de alınan önlemlerin olumlu sonuç verdiğini ancak gelecekte daha güçlü ve uzun vadeli çözümlere ihtiyaç duyulacağını belirtiyor.

Dünya kavruluyor: İsviçre'de alınan önlemler hayat kurtarıyor

İsviçre'de çocuklara yönelik şiddet vakalarında endişe verici bir artış yaşandı. Ülke genelindeki çocuk hastanelerinde geçen yıl şiddet gördüğü kanıtlanan veya şiddet şüphesiyle tedavi edilen çocuk ve gençlerin sayısı, kayıtların tutulmaya başlandığı 2009 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Çocuklara yönelik şiddet

İsviçre Pediatri Derneği tarafından açıklanan verilere göre, 19 çocuk hastanesinde toplam 2 bin 380 çocuk ve genç şiddet mağduru olarak kayıtlara geçti.Bu sayı bir önceki yıla göre 296 vaka, yani yüzde 14,2 artış anlamına geliyor.<h3>Şiddet çoğunlukla aile içinde yaşanıyor</h3>Veriler, çocuklara yönelik şiddetin büyük bölümünün çocukların en yakın çevresinde gerçekleştiğini gösteriyor.Vakaların yaklaşık yüzde 70'inde şüpheli failler çocuğun kendi ailesinden kişilerden oluşuyor. Olayların yüzde 14'ünde ise şiddetin çocuğun tanıdığı kişiler tarafından uygulandığı belirtiliyor.Uzmanlara göre bu durum, çocukların kendilerini en güvende hissetmeleri gereken ortamlarda şiddete maruz kalabildiğini ortaya koyuyor.<h3>Mağdurların yüzde 40'ından fazlası altı yaşından küçük</h3>Şiddet vakalarında özellikle küçük çocukların büyük risk altında olduğu görülüyor.Kayıtlara geçen mağdurların yüzde 40'ından fazlası altı yaşından küçük çocuklardan oluşuyor.2025 yılında henüz bir yaşını doldurmamış bir bebek, maruz kaldığı fiziksel şiddet sonucu hayatını kaybetti.<h3>En fazla fiziksel şiddet vakası kaydedildi</h3>Çocuk hastanelerinde en sık görülen şiddet türü fiziksel şiddet oldu.Toplam 756 çocukta fiziksel şiddet tespit edildi. Fiziksel şiddetin toplam vakalar içindeki oranı yüzde 31,8 olarak kaydedildi.İkinci sırada ise çocukların temel ihtiyaçlarının karşılanmaması anlamına gelen ihmal vakaları yer aldı. Toplam 699 çocukta ihmal tespit edildi.<h3>Psikolojik şiddette yüzde 33'ten fazla artış</h3>Verilerde en dikkat çekici yükseliş psikolojik şiddet vakalarında yaşandı.Geçen yıl İsviçre genelinde 582 psikolojik şiddet vakası kaydedildi. Bu sayı bir önceki yıla göre yüzde 33'ten fazla arttı.Özellikle çocukların ev içindeki şiddete tanık olması ciddi şekilde arttı. Bu tür vakaların sayısı bir yıl içinde 198'den 371'e yükselerek neredeyse iki katına çıktı.Uzmanlar, çocukların doğrudan fiziksel şiddete maruz kalmasa bile evde yaşanan şiddeti görmesinin psikolojik gelişimleri üzerinde ciddi ve uzun süreli etkiler bırakabileceğine dikkat çekiyor.<h3>325 cinsel istismar vakası kaydedildi</h3>2025 yılında çocuk hastanelerinde 325 cinsel istismar vakası kayıtlara geçti.Uzmanlar, cinsel istismarın tıbbi olarak kanıtlanmasının diğer şiddet türlerine göre çok daha zor olduğunu belirtiyor.Bu nedenle gerçek vaka sayısının hastanelerde kayıtlara geçen rakamlardan daha yüksek olabileceği değerlendiriliyor.<h3>Çocuk koruma sisteminin güçlendirilmesi isteniyor</h3>İsviçre Pediatri Derneği, açıklanan rekor rakamların çocuk koruma çalışmalarının ve ailelere yönelik desteğin güçlendirilmesi gerektiğini gösterdiğini belirtiyor.Uzmanlara göre risk altındaki çocukların zamanında korunabilmesi için KESB'ye (Çocuk ve Yetişkin Koruma Kurumu) yapılan tehlike bildirimleri büyük önem taşıyor.Bu bildirimler sayesinde yetkililer, çocukların korunması ve ailelere zorunlu destek sağlanması için gerekli önlemleri alabiliyor.İsviçre Pediatri Derneği, artan vaka sayılarının yalnızca daha fazla çocuğun hastanelere ulaşmasıyla açıklanamayacağını belirterek, ailelerin desteklenmesi ve şiddetin erken aşamada önlenmesi için daha etkili önlemlere ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Çocuklara şiddetin yüzde 70'i aile içinde yaşanıyor

Avrupa genelinde sıcak hava, kuraklık ve güçlü rüzgârlar orman yangını riskini artırdı. Avrupa Birliği, bu yaz orman yangınlarına karşı şimdiye kadarki en büyük hazırlıklarından birini yaparak 14 ülkeden yaklaşık 800 itfaiyeciyi riskli bölgelere yerleştirme kararı aldı.

Binlerce itfaiyeci görevde

Yangın riski özellikle Kıbrıs, Yunanistan, İtalya, Fransa, İspanya ve Portekiz'de yüksek seviyeye çıktı. Uzmanlar, iklim değişikliğiyle birlikte Avrupa'da orman yangınlarının daha sık, daha büyük ve daha yıkıcı hale geldiğine dikkat çekiyor.<h3>Yunanistan'da can kaybı yaşandı</h3>Yunanistan'ın ikinci büyük kenti Selanik çevresinde çıkan yangınlar kısa sürede yayıldı. Kentin kuzeyindeki bazı yerleşim bölgelerinde yaşayanlara tahliye çağrısı yapıldı.Selanik yakınlarında daha önce çıkan başka bir orman yangınında bir baba ve 12 yaşındaki oğlu hayatını kaybetti. Yetkililer, Halkidiki Yarımadası ve Kilkis çevresinde de yangınlarla mücadele edildiğini açıkladı.<h3>İspanya'da binlerce hektar alan yandı</h3>İspanya'nın kuzeydoğusunda, Costa Brava turizm bölgesinin iç kesimlerinde çıkan yangın en ciddi vakalardan biri oldu. Bisbal d'Empordà yakınlarında başlayan yangında en az 2 bin 300 hektar çalılık ve ormanlık alan zarar gördü.Yetkililer, yoğun duman nedeniyle Girona'nın doğusundaki bazı yerleşimlerde yaklaşık 45 bin kişiye evlerinden çıkmamaları çağrısında bulundu. Yangının geçici olarak kontrol altına alındığı açıklansa da, güçlü rüzgâr beklentisi nedeniyle yeni yayılma riski devam ediyor.<h3>Fransa'da Tour de France tehlikeye girdi</h3>Fransa'nın güneyindeki Pyrénées-Orientales bölgesinde çıkan orman yangını, dünyaca ünlü bisiklet yarışı Tour de France güzergâhını da tehdit ediyor.Yaklaşık 1500 hektarlık alanı etkileyen yangına 700 itfaiyeci müdahale ediyor. Alevlerin yarış etabının bitiş noktasına yaklaşık 70 kilometre mesafede olduğu bildirildi. Yetkililer, yangının seyrine göre yarış programında değişiklik yapılıp yapılmayacağını değerlendiriyor.<h3>Portekiz'de 120 kilometrekarelik alan etkilendi</h3>Portekiz'in orta kesimindeki Vouzela bölgesinde çıkan yangın da büyük hasara yol açtı. Yangına 1200'den fazla itfaiyeci, yaklaşık 400 araç ve 15 uçakla müdahale ediliyor.Avrupa Birliği'nin Copernicus orman yangını izleme sistemine göre yangın, pazar gününe kadar yaklaşık 12 bin hektarlık, yani 120 kilometrekarelik bir alana yayıldı.İspanya, Portekiz'e destek amacıyla 120 itfaiyeci ve 45 araç gönderdi. İtalya ve İspanya ayrıca yangın söndürme uçaklarıyla mücadeleye katkı sağladı.<h3>İsviçre'de de risk yüksek</h3>İsviçre'de Locarno yakınlarındaki Val Resa bölgesinde çıkan orman yangını kontrol altına alındı. Yangında yaklaşık 20 hektarlık alanın etkilendiği açıklandı.Ancak ülke genelinde tehlike tamamen geçmiş değil. Birçok kantonda orman yangını riski yüksek seviyede bulunuyor. Wallis'in bazı bölgelerinde ise en yüksek tehlike seviyesi ilan edildi.Yetkililer, vatandaşlara açık alanlarda ateş yakmamaları, sigara izmaritlerini doğaya atmamaları ve yerel uyarıları dikkate almaları çağrısında bulunuyor.

Sıcak hava ve kuraklık Avrupa'yı alevlere teslim etti

İsviçre'de olası kişisel veri ihlallerine ilişkin bildirimlerin sayısı bir önceki yıla göre iki kattan fazla arttı. Yeni veriler, vatandaşların kişisel bilgilerinin nasıl kullanıldığı konusunda giderek daha fazla endişe duyduğunu ortaya koyuyor.

Herkes kendini izleniyor hissedebilir

EDÖB (Federal Veri Koruma ve Bilgi Edinme Sorumlusu) Adrian Lobsiger, özellikle yapay zekâ teknolojilerinin hızla gelişmesiyle birlikte kişisel verilerin korunmasının daha büyük bir sorun haline geldiğini söyledi.Lobsiger'e göre vatandaşlar, kendileri hakkında toplanan bilgiler üzerinde daha fazla söz sahibi olmak ve özel yaşamlarını korumak istiyor.<h3>Akıllı gözlükler yeni tartışma başlattı</h3>Veri koruma alanındaki en büyük tartışmalardan biri, çevresindeki görüntüleri kaydedebilen ve internet üzerinden canlı olarak paylaşabilen yapay zekâ destekli akıllı gözlükler.Adrian Lobsiger, bu tür teknolojilerin yaygınlaşması halinde insanların kamusal alanlarda sürekli izlendiklerini düşünmeye başlayabileceği uyarısında bulundu.Uzmanlara göre bir kişi, çevresindeki insanların kendisini kaydedip kaydetmediğini bilmediğinde davranışlarını değiştirebilir. Bu durum, kamusal alandaki özgürlük ve özel yaşamın korunması açısından yeni sorunlar ortaya çıkarabilir.<h3>İsviçre'de yüz tanıma kullanılmayacak</h3>İsviçre'nin veri koruma makamı, teknoloji şirketlerinden ülkede ulaşılabilecek resmi bir temsilci bulundurmalarını istiyor.Bu kapsamda Meta'dan da İsviçre'de bir iletişim noktası oluşturması talep edildi.Yetkililer ayrıca şirketten, akıllı gözlüklerde İsviçre sınırları içerisinde yüz tanıma teknolojisinin kullanılmayacağı yönünde güvence aldı.<h3>Vatandaşların yapay zekâ karşısında hakları var</h3>Yapay zekânın hızlı gelişimi, mevcut veri koruma yasalarının yeterli olup olmadığı sorusunu da gündeme getiriyor.Adrian Lobsiger ise yeni yasalar hazırlanmasını beklemek yerine mevcut kuralların uygulanması gerektiğini savunuyor.İsviçre'deki mevcut yasalara göre vatandaşların, karşılarında bir insan mı yoksa yapay zekâ sistemi mi bulunduğunu öğrenme hakkı bulunuyor.Kullanıcılar ayrıca yapay zekâ sistemlerine yazdıkları soru ve komutların, kendi izinleri dışında sistemlerin eğitilmesinde kullanılmasına itiraz edebiliyor.<h3>Resmi belgelere erişim de tartışılıyor</h3>İsviçre'nin en üst düzey veri koruma sorumlusu yalnızca kişisel verilerin korunmasından değil, vatandaşların resmi belgelere erişim hakkından da sorumlu.Lobsiger, son dönemde federal kurumların resmi belgelerin kamuoyuna açıklanmasını engelleyen yeni istisnalar oluşturmaya çalıştığını savunuyor.Ona göre kamu kurumlarının daha az şeffaf hale gelmesi, vatandaşlarda yetkililerin bir şeyler sakladığı düşüncesine yol açabilir.<h3>ABD ile görüşmelere ait belgeler paylaşılmadı</h3>Tartışmaların güncel örneklerinden biri, İsviçre ile ABD arasındaki görüşmeler.Gazeteciler, Federal Hükümet üyesi Karin Keller-Sutter ile Donald Trump arasında yapılan telefon görüşmesine ve İsviçreli ekonomi temsilcilerinin Beyaz Saray ziyaretine ilişkin belgelere erişmek istedi.Ancak bu talepler kabul edilmedi. Adrian Lobsiger de arabuluculuk görevini yerine getirebilmek için gerekli dosyalara ulaşamadığını açıkladı.Lobsiger, yasaların görevini yapabilmesi için belgeleri incelemesine izin verdiğini belirterek, kendisine erişim verilmemesini kurumlara duyulan güven açısından sorunlu bulduğunu ifade etti.<h3>Yapay zekâ ile mahremiyet arasındaki denge zorlaşıyor</h3>Yapay zekâ destekli kameralar, akıllı gözlükler ve veri toplama sistemlerinin yaygınlaşması, İsviçre'de kişisel verilerin korunması tartışmasını daha da büyütüyor.Yetkililere göre temel sorun yalnızca teknolojinin neler yapabildiği değil, vatandaşların kendileri hakkında hangi bilgilerin toplandığını bilip bilmediği ve bu verilerin kullanımına karşı çıkma hakkını kullanabilmesi.İsviçre'nin en üst düzey veri koruma yetkilisinin uyarısı ise dikkat çekici: Yeni teknolojiler kontrolsüz şekilde yaygınlaşırsa, insanlar kamusal alanlarda sürekli izlendikleri hissine kapılabilir ve buna göre davranışlarını değiştirmeye başlayabilir.

Yapay zekâ çağında özel hayat tehlikede mi?

Venezuela'da meydana gelen depremin ardından arama kurtarma çalışmalarına katılan İsviçre ekibi ülkeye döndü. Yaklaşık bir haftadır afet bölgesinde görev yapan 80 kişilik ekip, perşembe günü Zürih'e ulaştı.

'Gördüklerimiz çok acıydı'

Deprem bölgesinden dönen 80 kişilik ekip Zürih'te törenle karşılandı, insani yardım çalışmaları ise devam edecek.Uçak, Rega (İsviçre Hava Kurtarma Servisi) hangarında aileleri ve meslektaşları tarafından karşılandı. İtfaiye ekipleri de gelen uçağı su takı ile selamlayarak kurtarma ekibine teşekkür etti.<h3>Bir hafta boyunca aralıksız çalıştılar</h3>İsviçreli ekip, sekiz arama kurtarma köpeğiyle birlikte Venezuela'nın kıyı kenti La Guaira'da gece gündüz görev yaptı.Arama kurtarma ekibinin sorumlusu Sebastian Eugster, çalışmaların son derece zorlu koşullarda gerçekleştirildiğini belirterek, sıcak ve yüksek nem altında aralıksız çalıştıklarını söyledi.Eugster, depremde yakınlarını kaybeden ailelere iyi haber verememiş olmalarının kendileri için en üzücü taraf olduğunu ifade ederken, ekibin tamamının sağ salim ülkeye dönmesinden dolayı memnuniyet duyduğunu dile getirdi.<h3>"Gördüklerimiz çok acıydı"</h3>Arama kurtarma köpeği eğitmeni Katja Lamprecht de afet bölgesinde yaşananları unutmasının kolay olmayacağını söyledi.Yurt dışındaki ilk görevine katıldığını belirten Lamprecht, depremin ardından karşılaştıkları manzaranın son derece ağır olduğunu ifade etti.Buna rağmen bölgedeki insanlara umut olabilmiş olmanın kendileri için önemli olduğunu söyleyen Lamprecht, ekip olarak güvenli şekilde İsviçre'ye dönmenin mutluluğunu yaşadıklarını belirtti.<h3>Enkaz altında canlıya ulaşılamadı</h3>İsviçre Dışişleri Bakanlığı (EDA – Federal Dışişleri Bakanlığı) tarafından yapılan açıklamaya göre, İsviçre ekibi Venezuela'ya ulaşan ilk Latin Amerika dışındaki uluslararası arama kurtarma ekiplerinden biri oldu.Bir hafta süren çalışmalar sırasında enkaz altında herhangi bir depremzedeye ulaşılamadığı açıklandı.<h3>İsviçre insani yardımı sürdürecek</h3>Arama kurtarma çalışmalarının tamamlanmasının ardından İsviçre, bölgedeki desteğini insani yardım faaliyetleriyle sürdürecek.Bu kapsamda DEZA (Kalkınma ve İşbirliği Dairesi) bünyesinden beş kişilik uzman ekip Venezuela'ya gönderilecek.Yeni ekip, özellikle temiz içme suyu temini ve temel hijyen hizmetlerinin yeniden kurulması konusunda yerel yetkililere destek verecek.İsviçre hükümeti bu insani yardım çalışmaları için 2,5 milyon İsviçre frangı kaynak ayırdığını açıkladı.

İsviçreli kurtarma ekibi Venezuela'daki görevini tamamladı

İsviçre'nin en büyük perakende zincirlerinden Migros, ülke genelinde bir ilke imza atarak 24 saat hizmet verecek ilk süpermarketini hizmete açtı. Pilot uygulama, Appenzell Ausserrhoden kantonuna bağlı Herisau kentindeki Migros şubesinde başladı.

Personelsiz Migros

Herisau'da başlatılan pilot uygulamada müşteriler gece saatlerinde mağazaya personel olmadan giriş yapabilecek.Mağaza gündüz saatlerinde normal şekilde personelle hizmet vermeye devam edecek. Ancak saat 19.00'dan sonra sistem otomatik olarak personelsiz çalışma moduna geçecek ve müşteriler alışverişlerini tamamen kendi başlarına yapabilecek.<h3>Mağazaya giriş QR koduyla yapılacak</h3>Gece saatlerinde alışveriş yapmak isteyen müşterilerin akıllı telefonlarıyla mağaza girişindeki QR kodunu okutması gerekiyor.Kimlik doğrulamasının ardından müşterilere mağazaya giriş için özel bir erişim kodu gönderilecek. Alışveriş tamamlandıktan sonra ödemeler, kasiyer bulunmayan self servis ödeme noktalarından gerçekleştirilecek.<h3>Güvenlik kameraları ve sensörlerle sağlanacak</h3>Yaklaşık 300 metrekare büyüklüğündeki mağazada yaklaşık 7 bin farklı ürün satışa sunuluyor.Personelsiz çalışma saatlerinde güvenlik, kamera sistemi ve gelişmiş sensörler aracılığıyla sağlanacak. Migros'un kullandığı sistem, mağaza içerisinde bir kişinin sağlık sorunu yaşaması veya kaza geçirmesi durumunda bunu algılayarak otomatik olarak alarm verebilecek.<h3>Raflar yalnızca gündüz doldurulacak</h3>İsviçre İş Kanunu gereği gece saatlerinde, pazar günlerinde ve resmi tatillerde çalışanların rafları doldurmasına izin verilmiyor.Bu nedenle ürün yerleştirme işlemleri yalnızca personelin görev yaptığı çalışma saatleri içerisinde gerçekleştirilecek.<h3>Amaç daha esnek alışveriş imkânı sunmak</h3>Migros, bu projeyle özellikle günün geç saatlerinde alışveriş yapmak isteyen müşterilerin taleplerine cevap vermeyi hedefliyor.Yeni mağaza modeli, şirketin 2022 yılında hizmete sunduğu personelsiz Migros Teo mağazalarının teknolojisi temel alınarak geliştirildi. Ancak yeni uygulama, daha büyük satış alanına ve çok daha geniş ürün yelpazesine sahip ilk tam ölçekli Migros süpermarketi olma özelliğini taşıyor.Herisau'daki projenin aslında 2025 yazında başlaması planlanıyordu. Ancak mağazada yapılacak tadilatlara yönelik itirazlar nedeniyle uygulama yaklaşık bir yıl gecikmeli olarak hayata geçirildi.<h3>Coop şimdilik bu modeli düşünmüyor</h3>Migros'un aksine, rakip market zinciri Coop, 24 saat açık mağaza konseptiyle ilgilenmediğini açıkladı.Şirket yetkilileri, şu aşamada böyle bir uygulamayı gündemlerinde bulunmadığını belirtti.Migros, Herisau'daki pilot uygulamadan elde edilecek sonuçlara göre gelecekte benzer mağaza konseptlerini İsviçre'nin farklı bölgelerine yaygınlaştırıp yaygınlaştırmayacağına karar verecek.

Migros'tan İsviçre'de bir ilk: 24 saat açık market dönemi başladı

İsviçre kamu yayıncısı SRG (İsviçre Radyo ve Televizyon Kurumu) bünyesinde yürütülen tasarruf programı yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. Kurumda görev yapan 350 çalışan, Genel Müdür Susanne Wille'ye karşı hazırlanan protesto mektubuna imza attı.

İşten çıkarma krizi 

Tepkinin merkezinde ise, yayın kalitesinden sorumlu dört dil ve diksiyon eğitmeninin işten çıkarılması yer alıyor. Çalışanlar ve SSM (İsviçre Medya Sendikası), alınan kararın hem yayın kalitesini olumsuz etkileyeceğini hem de çalışanlara karşı gereksiz sertlik içerdiğini savunuyor.<h3>"Yanlış yerden tasarruf yapılıyor"</h3>Protesto mektubunda, dil eğitmenlerinin özellikle sunucuların ve gazetecilerin standart Almanca kullanımını geliştirmede önemli görev üstlendiği vurgulanıyor.Sendikaya göre bu pozisyonların kaldırılması, kamu yayıncılığının temel unsurlarından biri olan dil ve yayın kalitesini zayıflatabilir.SRG yönetimi ise söz konusu hizmetlerin tamamen ortadan kaldırılmayacağını, ihtiyaç duyulması halinde kurum içinden veya dışarıdan hizmet alınmaya devam edileceğini açıkladı.Ancak sendika, bu değişiklikle ne kadar tasarruf sağlanacağının belirsiz olduğunu belirterek alınan kararın mali açıdan anlamlı olmadığını savunuyor.<h3>Almanca konuşan bölgeler için farklı durum</h3>SRG yönetimi, Fransızca ve İtalyanca konuşulan bölgelerde uzun süredir kadrolu dil eğitmeni bulunmadığını, Almanca konuşulan İsviçre'de de benzer bir yapıya geçileceğini ifade ediyor.Buna karşı çıkan sendika ise Almanca konuşulan bölgelerde sunucuların günlük hayatta kullandıkları İsviçre Almancası yerine standart Almanca ile yayın yaptıklarını hatırlatarak, dil eğitmenlerinin bu nedenle önemli bir görev üstlendiğini belirtiyor.<h3>İşten çıkarmaların yöntemi de eleştirildi</h3>Tepkilerin yalnızca işten çıkarmalara değil, uygulama biçimine de yönelik olduğu belirtiliyor.Görevlerine son verilen dört eğitmenin aynı zamanda derhal görevden uzaklaştırılması, çalışanlar arasında rahatsızlık yarattı.SRG yönetimi bu uygulamanın çalışanlara yeni iş aramaları için zaman kazandırmayı amaçladığını savunsa da, medya sendikası bu yaklaşımı sert sözlerle eleştirdi.SSM, uygulamanın çalışanlar üzerinde cezalandırıcı bir etki oluşturduğunu ve insan odaklı bir yönetim anlayışıyla bağdaşmadığını öne sürdü.<h3>Tasarruf programı devam ediyor</h3>SRG'deki personel azaltma süreci, İsviçre'de medya katkı payının yıllık 335 franktan 300 franka düşürülmesi kararının ardından başlatılan geniş kapsamlı tasarruf programının bir parçası olarak yürütülüyor.Kurumda önümüzdeki dönemde toplam 900'e kadar pozisyonun kaldırılabileceği belirtiliyor.Çalışanlar ve sendika, tasarruf yapılmasına tamamen karşı olmadıklarını ancak hangi alanlarda kesintiye gidildiği ve bu sürecin nasıl yönetildiği konusunda ciddi endişeler taşıdıklarını ifade ediyor.

İsviçre kamu yayıncısında sendika ile yönetim karşı karşıya

Uzmanlar, vefat eden hastaların tıbbi dosyalarına erişimin tamamen engellenmesini eleştiriyor. İsviçre'de Bundesgericht (Federal Mahkeme) tarafından verilen yeni bir karar, hasta mahremiyeti ile yakınlarının bilgi edinme hakkı arasındaki dengeyi yeniden tartışmaya açtı.

Hasta hakları

Federal Mahkeme, bir hastanın yaşamını yitirmesinin ardından yalnızca aile üyelerinin değil, hastanın aile hekiminin de hastaneye ait tıbbi dosyalara erişemeyeceğine hükmetti. Karar, olası tıbbi hataların araştırılması açısından eleştirilere neden oldu.<h3>Mahkeme hasta mahremiyetini öncelikli gördü</h3>Mahkeme, doktorların meslek sırrının hastanın ölümünden sonra da devam ettiğini vurguladı.Karara göre hasta yakınlarının, olası bir tedavi hatasını araştırmak istemesi tek başına tıbbi kayıtların paylaşılması için yeterli gerekçe oluşturmuyor. Aynı şekilde, hastanın uzun yıllardır tedavisini yürüten aile hekiminin de hastane kayıtlarını inceleme yetkisi bulunmuyor.Federal Mahkeme, bu yaklaşımın hasta ile doktor arasındaki güven ilişkisini korumayı amaçladığını belirtiyor.<h3>Karar hukuk çevrelerinde tartışılıyor</h3>Kararın ardından hukukçular ve bazı akademisyenler, mevcut uygulamanın pratikte çeşitli sorunlara yol açabileceğini savunuyor.Eleştirilere göre, ölüm sonrasında olası bir tıbbi ihmalin araştırılmasının neredeyse imkânsız hale gelmesi, hasta yakınlarının yaşanan süreci anlamasını zorlaştırabiliyor.Bazı uzmanlar, aile hekiminin zaten meslek sırrına bağlı çalışan bir sağlık çalışanı olması nedeniyle, hangi bilgilerin paylaşılabileceğini değerlendirebilecek konumda olduğunu ifade ediyor.<h3>Federal Mahkeme üyeleri arasında görüş ayrılığı yaşandı</h3>Kararın görüşüldüğü duruşmada mahkeme üyeleri arasında da farklı değerlendirmeler yapıldı.Kararı destekleyen üyeler, mevcut içtihatların korunması gerektiğini ve hasta mahremiyetinin ölümden sonra da eksiksiz şekilde devam etmesinin hukuk güvenliği açısından önemli olduğunu savundu.Buna karşı çıkan bazı üyeler ise kararın günlük yaşamın gerçekleriyle örtüşmediğini dile getirdi. Muhalif görüşte olan bir yargıç, hastanın hayattayken eşinin sağlık süreci hakkında bilgi alabilmesine rağmen ölümünden sonra hiçbir bilgiye ulaşamamasının çelişkili bir durum oluşturduğunu ifade etti.<h3>Tartışmaların sürmesi bekleniyor</h3>Karar, İsviçre'de hasta hakları ile doktorların sır saklama yükümlülüğü arasındaki sınırların yeniden tartışılmasına neden oldu.Hukuk çevreleri, gelecekte yapılabilecek yasal değişikliklerle özellikle ölüm sonrası tıbbi kayıtların hangi koşullarda paylaşılabileceğinin daha açık şekilde düzenlenmesi gerektiğini savunuyor.Bununla birlikte Federal Mahkeme'nin mevcut içtihadı değişmediği sürece, vefat eden hastaların tıbbi kayıtlarına erişim konusunda bugünkü katı uygulamanın devam etmesi bekleniyor.

İsviçre Federal Mahkemesi'nin doktor sırrı kararı tartışma yarattı

Zürih ve çevresinde etkili olan şiddetli fırtına ve yoğun yağışlar, Zürih Havalimanı’nda hava trafiğini olumsuz etkiledi. Kloten’deki havalimanında çok sayıda uçuş gecikirken, bazı uçaklar iniş yapamadı ve farklı havalimanlarına yönlendirildi.

Fırtına kaosu

Zürih kantonunda olumsuz hava koşulları nedeniyle Schutz &amp; Rettung Zürich (Zürih Koruma ve Kurtarma Birimi) 700’ün üzerinde itfaiye müdahalesi gerçekleştirdi. Fırtınadan en fazla etkilenen yerlerden biri de Zürih Havalimanı oldu.Akşam saatlerinde iniş için Zürih’e yaklaşan uçaklar, kötü hava koşulları nedeniyle uzun süre havada beklemek zorunda kaldı. Saat 21.00’den sonra iniş için bekleyen bazı uçaklar güvenlik gerekçesiyle Stuttgart, Cenevre, Basel ve Lyon gibi farklı havalimanlarına yönlendirildi.Zürih Havalimanı yetkililerine göre 30’dan fazla uçak başka havalimanlarına iniş yapmak zorunda kaldı. İlk etapta 44 uçuş iptal edilirken, çarşamba sabahı saat 07.00 itibarıyla iptal edilen uçuş sayısı 70’e yükseldi. İptal edilen uçuşlar arasında hem kalkışlar hem de inişler yer aldı.Havalimanında gece boyunca çok sayıda yolcu beklemek zorunda kaldı. Bazı yolcuların havalimanında uyuduğu, yardım ve bilgilendirme konusunda sorunlar yaşandığı belirtildi. Bir yolcu, “Herkes çaresiz şekilde oradan oraya yürüyor, kimse ne yapacağını bilmiyor. Uçuşlar peş peşe iptal ediliyor” sözleriyle yaşanan durumu anlattı.Havalimanı yönetimi, gece boyunca seyahatine devam edemeyen yolculara destek verildiğini, bazı yolculara geceleme setleri dağıtıldığını açıkladı. Ayrıca bilgi noktaları, güvenlik kontrolleri ve sınır geçiş noktalarının normalden daha uzun süre açık tutulduğu belirtildi. Ancak yolcuların esas olarak ilgili havayolu şirketleri tarafından bilgilendirilmesi ve desteklenmesi gerektiği ifade edildi.Fırtınadan etkilenen uçuşlardan biri de Heraklion’dan Zürih’e gelen Edelweiss’e ait WK349 seferi oldu. Uçak, Zürih üzerinde yaklaşık bir saat tur attıktan sonra Stuttgart’a yönlendirildi. Uçakta bulunan bir yolcu, yolculara ne uçuş sırasında ne de inişten sonra yeterli bilgi verildiğini söyledi.Stuttgart’a yönlendirilen uçuşlarda çok sayıda yolcu gece geç saatlerde havalimanında mahsur kaldı. Bazı yolcular otel bulunamadığını, bazıları ise evlerine dönebilmek için kendi imkânlarıyla taksi tutmak zorunda kaldıklarını anlattı. Stuttgart’tan Zürih’e taksiyle dönmek isteyen bir yolcunun yaklaşık 550 avro ödeme yapmak zorunda kalacağı belirtildi.Berlin’den Zürih’e gitmek isteyen başka bir yolcu da uçağın Stuttgart’a yönlendirildiğini, inişten sonra kendilerine yeterli bilgi verilmediğini söyledi. Yolcu, otel organizasyonu yapılacağı söylenmesine rağmen bunun gerçekleşmediğini belirterek, Stuttgart’tan St. Gallen’e taksiyle dönmek zorunda kaldıklarını ifade etti.Yaşanan aksaklıklar nedeniyle çarşamba günü de uçuş trafiğinde sorunlar devam etti. Bazı uçakların ve uçuş ekiplerinin Zürih’e dönememesi, yeni iptallere ve gecikmelere yol açtı.

Zürih Havalimanı’nda fırtına alarmı: 70 uçuş iptal edildi

Dünyadaki özel servet 2025 yılında önemli ölçüde artarken, bu büyümeden en fazla yüksek gelir ve büyük varlık sahibi kişiler yararlandı. UBS tarafından yayımlanan 2026 Küresel Servet Raporu (Global Wealth Report), dünya genelindeki özel servetin geçen yıl yüzde 10'un üzerinde arttığını, buna karşılık servet dağılımındaki eşitsizliğin daha da belirgin hale geldiğini ortaya koydu.

Zengin ile yoksul arasında uçurum

Rapora göre yalnızca 2025 yılı içerisinde dünya genelinde yaklaşık 1 milyon yeni dolar milyoneri oluştu. Ancak servet artışı toplumun tüm kesimlerine aynı oranda yansımadı. Hisse senedi, gayrimenkul ve şirket yatırımlarına sahip olanlar varlıklarını hızla artırırken, yalnızca maaş geliriyle geçinenlerin servet artışı oldukça sınırlı kaldı.<h3>İsviçre servet sıralamasında zirvede</h3>Raporda dikkat çeken ülkelerden biri de İsviçre oldu. Yetişkin başına düşen ortalama servet bakımından İsviçre, yaklaşık 910 bin dolar ile dünyanın en zengin ülkesi konumunu korudu.Ancak uzmanlar, ortalama servetin tek başına gerçeği tam olarak yansıtmadığına dikkat çekiyor. Daha sağlıklı bir gösterge olarak kabul edilen ortanca servet (medyan servet) verilerine göre İsviçre'de yetişkin başına düşen servet yaklaşık 654 bin dolar seviyesinde bulunuyor. Bu rakam da ülkenin servet dağılımında dünya genelindeki en güçlü konumlardan birine sahip olduğunu gösteriyor.<h3>En büyük kazancı yatırım yapanlar elde etti</h3>Ekonomistler, son yıllarda yaşanan jeopolitik krizler, savaşlar, ticaret anlaşmazlıkları ve enerji piyasalarındaki dalgalanmaların yatırımcılar için aynı zamanda önemli fırsatlar oluşturduğunu belirtiyor.Özellikle borsalarda aktif işlem yapan varlıklı yatırımcılar, piyasalardaki hızlı fiyat değişimlerinden yararlanarak servetlerini daha da büyüttü. Hisse senedi ve diğer yatırım araçlarında yapılan yoğun alım satımlar, büyük bankaların gelirlerini de rekor seviyelere taşıdı.Başta UBS ve ABD merkezli JP Morgan olmak üzere birçok uluslararası banka, son çeyreklerde tarihinin en yüksek işlem gelirlerinden bazılarını açıkladı.<h3>Servet eşitsizliği büyümeye devam ediyor</h3>Raporun en dikkat çekici sonuçlarından biri ise servet dağılımındaki dengesizlik oldu.Dünya nüfusunun en yoksul yüzde 50'lik kesimi, küresel servetin yalnızca yüzde 1'ine sahip bulunuyor.İsviçre'de de benzer bir tablo dikkat çekiyor. Ülkedeki en zengin yüzde 1'lik kesim, vergiye tabi toplam servetin yaklaşık yüzde 45'ini elinde bulunduruyor.Uzmanlara göre ekonomik büyüme devam etse bile bu büyümenin büyük bölümünün zaten varlıklı olan kişilere gitmesi, gelir ve servet eşitsizliğini daha da artırıyor.<h3>Ortalama servet artıyor, ancak herkes aynı ölçüde zenginleşmiyor</h3>Raporda, servetin büyümesinin toplumun tüm kesimlerine eşit şekilde yansımadığı vurgulanıyor.Örneğin, 2 bin dolarlık birikimin 10 bin dolara çıkması önemli bir artış olarak görülse de, 20 milyon dolarlık servetin 200 milyon dolara ulaşması toplam servet eşitsizliğini çok daha fazla artırıyor.Ekonomistler, önümüzdeki yıllarda servet dağılımındaki bu dengesizliğin sosyal ve siyasi tartışmaların en önemli başlıklarından biri olmaya devam edeceğini değerlendiriyor.

İsviçre dünyanın en zengin ülkeleri arasındaki yerini korudu

İsviçre'de elektrik tüketicilerini sevindirecek gelişmeler yaşanıyor. İlk değerlendirmelere göre 2027 yılında da elektrik tarifelerinde düşüş bekleniyor. Elektrik şirketlerinin yaptığı anket, hem hanelerin hem de işletmelerin önümüzdeki yıl daha düşük elektrik faturaları ödeyebileceğine işaret ediyor.

Tarifeler 2027'de de düşebilir

İsviçre Elektrik Şirketleri Birliği (VSE) tarafından yayımlanan ankete göre, enerji fiyatlarındaki gerileme ve uzun vadeli elektrik satın alma stratejileri sayesinde tarifelerde yeni bir indirim öngörülüyor.<h2>Elektrik fiyatlarında yüzde 7'ye varan düşüş bekleniyor</h2>Ankete katılan 75 enerji şirketinden 35'i şimdiden 2027 tarifelerine ilişkin tahmini rakamlarını açıkladı.Buna göre konut aboneleri için elektrik fiyatlarının ortalama yüzde 3 ila 6 arasında düşmesi beklenirken, işletmeler için bu oran yüzde 4 ile 7 arasında değişiyor.Bu da hem aile bütçelerine hem de işletme maliyetlerine olumlu yansıyacak önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.<h2>İran'daki kriz fiyatları etkilemedi</h2>Son dönemde Orta Doğu'da yaşanan gerginlik ve İran savaşı nedeniyle enerji fiyatlarında yeni artışlar yaşanabileceği endişesi bulunuyordu.Ancak VSE'ye göre bu gelişmeler, şimdilik İsviçre'deki elektrik tarifelerini olumsuz etkilemedi.Bunun en önemli nedeni ise enerji şirketlerinin elektriği artık kısa vadeli değil, iki ila üç yıl öncesinden uzun vadeli sözleşmelerle satın alması olarak gösteriliyor.<h2>Yeni elektrik yasası istikrar sağladı</h2>Yeni Elektrik Yasası'nın yürürlüğe girmesiyle birlikte enerji şirketleri piyasadaki ani fiyat dalgalanmalarından daha az etkilenmeye başladı.Uzun vadeli alım stratejileri sayesinde hem tüketiciler hem de enerji şirketleri küresel krizlere karşı daha güçlü korunuyor.Ayrıca Avrupa elektrik toptan satış piyasalarında son dönemde yaşanan fiyat düşüşleri de İsviçre'deki tarifelerin gerilemesine katkı sağlıyor.<h2>Nihai tarifeler eylül ayında açıklanacak</h2>İsviçre'deki yaklaşık 580 temel elektrik tedarikçisi, 2027 yılına ait kesin tarifelerini ağustos ayı sonuna kadar belirleyecek.Federal Elektrik Komisyonu (ElCom) ise ülke genelindeki resmi elektrik tarifelerini eylül ayının başında kamuoyuna duyuracak.Elektrik fiyatları 2026 yılında da ortalama yüzde 4 oranında düşmüştü. Mevcut tahminler gerçekleşirse İsviçre'de elektrik faturaları üst üste ikinci yıl da gerilemiş olacak.

Enerji piyasasında rahatlama: Elektrik fiyatları geriliyor

İsviçre'de özellikle gençler arasında alkol tüketimi son yıllarda belirgin şekilde azalıyor. Eskiden sosyal hayatın vazgeçilmez bir parçası olan alkol, bugün yerini giderek daha bilinçli yaşam tercihlerine bırakıyor.

Daha sağlıklı toplum

Peki ya dünyada hiç kimse alkol ya da uyuşturucu kullanmasaydı? Böyle bir toplum gerçekten daha mutlu olur muydu?İsviçre'de bu soruya yanıt arayan uzmanlar, tamamen bağımlılık yapıcı maddelerden uzak bir dünyanın hem büyük avantajlar hem de önemli eksiklikler barındıracağını söylüyor.<h2>Sağlık açısından büyük kazanım olurdu</h2>Kültür gazetecisi Jean-Martin Büttner'e göre uyuşturucu ve alkol kullanımının ortadan kalkmasıyla birlikte bağımlılık, yoksulluk, demans ve birçok sağlık sorunu önemli ölçüde azalırdı.Alkol ve uyuşturucu kaynaklı trafik kazaları, aile içi şiddet olayları ve bağımlılıkla bağlantılı suçlarda da ciddi düşüş yaşanabileceği belirtiliyor.Ancak uzmanlara göre madalyonun diğer yüzü de bulunuyor.<h2>İnsanlar zor duygularla baş etmekte daha fazla zorlanabilir</h2>Büttner'e göre bazı insanlar alkol ve benzeri maddeleri sadece eğlenmek için değil, ağır psikolojik yüklerle baş edebilmek amacıyla da kullanıyor.Bu nedenle tamamen "ayık" bir dünyada insanların stres, travma ve duygusal sıkıntılarla başa çıkabilmek için farklı yöntemler geliştirmesi gerekeceği ifade ediliyor.Uzmanlar ise bunun mümkün olduğunu, ancak toplumun ruh sağlığına daha fazla yatırım yapmasının şart olacağını vurguluyor.<h2>Alkol sosyal ilişkileri de etkiliyor</h2>Zürih Üniversitesi Psikoloji Profesörü Boris Quednow, alkol ve bazı uyuşturucu maddelerin sosyal ilişkiler üzerinde de etkili olduğunu söylüyor.İnsanların çekingenliklerini azaltabildiğini, sosyal mesafeleri kısaltabildiğini ve yeni ilişkiler kurmayı kolaylaştırabildiğini belirten Quednow, buna rağmen bunun sağlıklı bir iletişim yöntemi olmadığını ifade ediyor.<h2>"Uyuşturucu yaratıcılığı artırıyor" iddiasına bilimsel destek yok</h2>Uzun yıllardır sanat ve müzik dünyasında uyuşturucunun yaratıcılığı artırdığı yönünde yaygın bir inanış bulunuyor. Ancak uzmanlara göre bilimsel araştırmalar bu görüşü doğrulamıyor.Özellikle kokain kullanan kişilerin başlangıçta kendilerini daha yaratıcı hissettikleri, fakat objektif testlerde performanslarının zamanla düştüğü görülüyor.Benzer şekilde son yıllarda popüler hale gelen düşük doz LSD (mikrodoz) uygulamalarında da yaratıcılık, mutluluk veya üretkenlik üzerinde kalıcı ve ölçülebilir bir artış tespit edilmedi.<h2>Müzik tarihinde izleri görülüyor</h2>Uzmanlar yine de bazı sanat eserlerinde ve müzik albümlerinde uyuşturucunun etkilerinin hissedildiğini kabul ediyor.Örneğin The Beatles'ın "Revolver" albümünde psychedelic etkilerin açık şekilde görüldüğü belirtiliyor.Ancak uzmanlar bunun, uyuşturucunun insanı yaratıcı yaptığı anlamına gelmediğini vurguluyor. Yaratıcılığın temelinde yetenek ve üretkenlik bulunduğunu, uyuşturucunun bunu tek başına sağlayamayacağını ifade ediyorlar.<h2>Toplum daha sağlıklı olabilir</h2>Araştırmacılara göre alkol ve uyuşturucu kullanımının azalması, toplum sağlığı açısından önemli kazanımlar sağlayabilir. Ancak insanların sosyalleşme, eğlenme ve psikolojik sorunlarla baş etme konusunda yeni alışkanlıklar geliştirmesi de kaçınılmaz olacak.Uzmanlara göre geleceğin toplumunda asıl hedef, bağımlılık yapan maddeler yerine insanların sağlıklı sosyal ilişkiler kurabildiği ve ruh sağlığını koruyabildiği bir yaşam kültürü oluşturmak olmalı.

Daha bilinçli nesil geliyor: Alkol tüketimi düşüyor

İsviçre'de uzun yıllardır hizmet veren geleneksel kasap dükkânları hızla kapanırken, sektörde yeni işletmeci bulmak her geçen gün daha da zorlaşıyor. Uzmanlar, yaşanan değişimin yalnızca ekonomik nedenlerden kaynaklanmadığını, aynı zamanda mesleğin çalışma koşulları ve değişen tüketici alışkanlıklarının da bu süreci hızlandırdığını belirtiyor.

Kasaplık mesleği alarm veriyor

İsviçre Kasaplar Birliği'nin verilerine göre ülkede faaliyet gösteren kasap işletmelerinin sayısı son altı yılda yaklaşık 950'den 820'ye geriledi. Sektör temsilcileri, bu sayının önümüzdeki yıllarda yaklaşık 600 seviyesinde dengeleneceğini öngörüyor.Kasaplık mesleğini bırakanların en önemli gerekçelerinden biri ise ağır çalışma koşulları. St. Gallen kantonunun Lichtensteig kentinde yıllardır kasaplık yapan Urs Widmer de haftada yaklaşık 80 saat çalışmasına rağmen ailesine ve sosyal yaşamına yeterince zaman ayıramadığını belirterek işletmesini kapatma kararı aldı. Artan yatırım maliyetlerinin de bu kararında etkili olduğunu ifade eden Widmer, dükkânını kapatsa da sucuk ve sosis üretimini daha küçük ölçekte sürdürmeyi planlıyor.Sektörde yaşanan değişimin önemli nedenlerinden biri de emeklilik çağına gelen işletme sahiplerinin yerini alacak genç girişimcilerin bulunamaması. Ayrıca birçok kasap için iş yeri aynı zamanda emeklilik güvencesi niteliğinde olduğundan, yükselen emlak fiyatları nedeniyle işletmeler çoğu zaman yeni bir kasaba değil, özel yatırımcılara satılıyor. Böylece geleneksel kasap dükkânlarının sayısı giderek azalıyor.Buna karşılık bazı genç kasaplar ise değişen müşteri beklentilerine uyum sağlayarak sektörde ayakta kalmaya çalışıyor. St. Gallen kantonundaki Neu St. Johann'da faaliyet gösteren kasap Reto Rust, eski dükkânına büyük yatırım yapmak yerine modern bir konsept oluşturmayı tercih etti. Rust, kasap dükkânını bistro ve 24 saat hizmet veren satış noktasıyla birleştirerek müşterilere hazır yemekler, mangal ürünleri ve pratik çözümler sunmaya başladı.Rust'a göre günümüzde kasaplık yalnızca et satmaktan ibaret değil. Müşteriler artık et ürünlerinin içeriğinden kullanılan katkı maddelerine, hayvanların beslenmesinden farklı ülkelere ait et tariflerine kadar birçok konuda ayrıntılı bilgi talep ediyor. Bu nedenle meslek, geçmişe kıyasla çok daha fazla bilgi ve uzmanlık gerektiriyor.Sektörde yaşanan işletme kapanışları mesleki eğitimi de doğrudan etkiliyor. Kasaplık eğitimi veren küçük ve orta ölçekli işletmelerin azalmasıyla birlikte gençlerin uygulamalı eğitim alma imkânı da daralıyor. Özellikle hayvan kesimi gibi mesleğin temel uygulamalarının en iyi küçük işletmelerde öğrenildiği belirtiliyor.Her yıl İsviçre'de yaklaşık 200 et teknolojisi uzmanı (EFZ) çıraklık kontenjanı açılıyor ve bu kontenjanlar büyük ölçüde doluyor. Ancak sektör temsilcileri, ustalık ve ileri meslek eğitimine sahip nitelikli personel sayısının yetersiz olduğunu vurguluyor.Uzmanlara göre İsviçre'de kasaplık mesleği tamamen ortadan kalkmayacak. Ancak gelecekte daha az sayıda, daha büyük, teknolojik altyapısı güçlü ve müşteriye farklı hizmetler sunabilen işletmeler faaliyet göstermeye devam edecek.

İsviçre'de geleneksel kasaplar birer birer kapanıyor

Görevden uzaklaştırılan Mustafa Bozbey'in yerine yapılan başkanvekili seçimini AK Parti adayı Şahin Biba kazanırken, sonuçları protesto eden CHP grubuna emniyet güçleri müdahalede bulundu.

Bursa’da Siyasi Deprem

<h3>Meclis Kararını Verdi: Yeni Başkanvekili Şahin Biba</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in "suç örgütü kurma" ve "mal varlığını aklama" suçlamalarıyla tutuklanması, belediye yönetiminde zorunlu bir değişikliği beraberinde getirdi. AK Parti’nin çoğunlukta olduğu Belediye Meclisi’nde yapılan seçimde, CHP aday çıkarmadı. Üçüncü turda 61 oy alan AK Partili Şahin Biba, Bursa’nın yeni başkanvekili seçildi. Biba, görevi devralırken yaptığı ilk açıklamada sonucun "milli iradenin tecellisi" olduğunu savundu.<h3>Barikatlar ve Gazlı Müdahale</h3>Seçimin yapıldığı saatlerde Bursa sokaklarında tansiyon doruğa çıktı. Belediye önünde toplanarak meclis iradesine yönelik müdahaleyi protesto etmek isteyen CHP’li gruba emniyet güçleri izin vermedi. Aralarında milletvekilleri ve belediye başkanlarının da bulunduğu grubun yürüyüşe geçmesi üzerine polis, biber gazı kullanarak müdahalede bulundu.Müdahaleden etkilenen isimlerden CHP Bursa Milletvekili Nurhayat Altaca Kayışoğlu, hedef alınarak gaz sıkıldığını belirterek, "Milli egemenliğin milletten alınmasına izin vermeyeceğiz" sözleriyle tepkisini dile getirdi. CHP Bursa İl Başkanı Nihat Yeşiltaş ise kentin barikatlarla çevrilmesini "savaş alanı manzarası" olarak nitelendirdi.<h3>Tutuklamaya Giden Süreç</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Nilüfer Belediye Başkanlığı yaptığı 1999-2019 yılları arasındaki bazı inşaat projelerinde "rüşvet karşılığı emsal artışı sağlandığı" iddialarıyla 31 Mart'ta gözaltına alınmış, 4 Nisan'da ise tutuklanarak cezaevine gönderilmişti. Savcılık, Bozbey’i bir "suç örgütünün lideri" olmakla itham ederken, İçişleri Bakanlığı görevden uzaklaştırma kararının "geçici bir tedbir" olduğunu bildirdi.<h3>Özgür Özel: "Yargı Operasyonuyla Belediyeye Çöküyorlar"</h3>Gelişmeleri sert bir dille eleştiren CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Bursa’daki durumu bir "yargı darbesi" olarak tanımladı. Özel, AK Parti’nin seçimle kazanamadığı Bursa’yı yargı yoluyla almaya çalıştığını iddia ederek şunları söyledi:"Bursa'yı kaybettikleri günün yıl dönümünde operasyon yapıyorlar. İftira atıp Bozbey’i içeri koyarak belediyeye çökmeye çalışıyorlar. Bu milletin önüne er ya da geç o sandığı getireceğiz."<h3>Meclis Aritmetiği</h3>Seçim sonuçlarında AK Parti’nin meclisteki 50 sandalyelik üstünlüğü belirleyici oldu. Mecliste CHP'nin 40, MHP'nin 8 ve İYİ Parti'nin 3 üyesi bulunurken; diğer partiler ve bağımsız üyelerle birlikte toplam 106 sandalye yer alıyor.

Belediye Yönetimi AK Parti’ye Geçti, Sokaklar Karıştı

Bloomberg'in güncel analizine göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın siyasi geleceğini belirleyecek kritik ara seçimler öncesi en çok maddi destek sağlayan 11 isim ve dudak uçuklatan bağış miktarları açıklandı.

Sermaye Savaşı

ABD'de Kasım 2026'da gerçekleşecek olan ara seçimler, sadece adayların değil, arkalarındaki dev sermaye güçlerinin de mücadelesine sahne oluyor. Bloomberg tarafından paylaşılan son analiz verileri, Silikon Vadisi ve Wall Street figürlerinin seçim sonuçlarını etkilemek adına yüz milyonlarca doları siyasi kampanyalara aktardığını gösteriyor. Listenin en dikkat çeken yanı, teknoloji dünyasından isimlerin bu dönemde finans dünyasıyla yarışır hale gelmesi oldu.Listenin zirvesinde, liberal görüşleri ve dünya genelindeki vakıf çalışmalarıyla tanınan George Soros yer alıyor. Soros, toplamda 102,58 milyon dolarlık bağışıyla listenin tek dokuz haneli ismi olmayı başardı. Onu, son dönemde siyasi çıkışlarıyla gündemden düşmeyen Elon Musk takip ediyor. Musk, özellikle teknoloji ve uzay vizyonunu korumak adına 84,81 milyon doları gözden çıkarmış durumda. Finans dünyasının etkili ismi Jeff Yass ise özellikle sosyal medya yatırımlarının gücüyle 81,78 milyon dolar bağışladı.Haberde yer alan diğer önemli bağışçılar ve öne çıkan veriler şu şekildedir:<h3>💰 Bağış Yarışında Öne Çıkan İsimler ve Miktarlar</h3><ul><li>George Soros: 102,58 Milyon Dolar</li><li>Elon Musk: 84,81 Milyon Dolar</li><li>Jeff Yass: 81,78 Milyon Dolar</li><li>Richard Uihlein: 45,31 Milyon Dolar</li><li>Marc Andreessen: 44,75 Milyon Dolar</li><li>Ben Horowitz: 44,38 Milyon Dolar</li><li>Miriam Adelson: 42,60 Milyon Dolar</li><li>Paul Singer: 33,92 Milyon Dolar</li><li>Diane Hendricks: 25,79 Milyon Dolar</li><li>Greg ve Anna Brockman (OpenAI): Toplam 50 Milyon Dolar</li></ul>Siyasi analistler, bu devasa bağışların özellikle kararsız eyaletlerdeki reklam harcamalarını ve adayların seçim stratejilerini doğrudan etkilediğini belirtiyor."Bu denli büyük ölçekli bağışlar, sadece bir adayı desteklemekle kalmıyor; aynı zamanda yapay zeka, vergi politikaları ve enerji vizyonu gibi kritik konularda lobicilik faaliyetlerinin de zeminini hazırlıyor."OpenAI kurucu ortağı Greg Brockman ve eşi Anna Brockman'ın toplamda 50 milyon dolarlık katkısı, yapay zeka sektörünün ABD siyasetinde ne kadar belirleyici bir güç haline geldiğinin en net kanıtı olarak yorumlanıyor. Seçimlere doğru bu rakamların daha da artması bekleniyor. &nbsp;

ABD 2026 Ara Seçimlerinin Finansörleri:En Çok Bağış Yapan Milyarderler

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın sunduğu yeni geçiş protokolünü kabul etmeyeceklerinin sinyalini vererek, Tahran yönetiminin son 47 yıldaki eylemleri için daha büyük bir bedel ödemesi gerektiğini savundu.

Kapılar kapandı

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı için hazırladığı 12 maddelik yeni yönetim planına ilişkin sert bir açıklama yaptı. Kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden değerlendirmelerde bulunan Trump, planı henüz detaylıca incelemediğini ancak genel yaklaşımın ABD için kabul edilebilir görünmediğini belirtti. Trump, "Son 47 yılda insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemediklerinden dolayı bunun kabul edilebilir olabileceğini hayal edemiyorum" ifadelerini kullanarak Tahran üzerindeki baskının artarak süreceğini vurguladı.Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Trump, diplomatik mesajların ötesinde askeri seçeneklerin de masada olduğunu açıkça dile getirdi. İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgasının başlama ihtimalinin her zaman mevcut olduğunu söyleyen ABD Başkanı, halihazırda İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının ise şaşırtıcı bir şekilde "dostane" olduğunu savundu. Tahran'daki yönetim boşluğuna da değinen Trump, ülkede muhatap alınacak gerçek bir liderin kim olduğunun hala belirsizliğini koruduğunu iddia etti.Trump’ın açıklamaları sadece İran ile sınırlı kalmadı; müttefik ilişkilerine dair kritik bir veri de paylaştı. Daha önce gündeme gelen Almanya'dan asker çekme kararının boyutlarının genişleyeceğine işaret eden Trump, çekilecek asker sayısının 5 bini aşacağını belirterek Avrupa savunma hattında radikal bir değişikliğe gideceklerini teyit etti. Washington'ın bu "bedel ödetme" odaklı stratejisinin, hem Orta Doğu hem de Transatlantik ilişkilerinde güç dengelerini kökten değiştirmesi bekleniyor.

"Henüz Yeterince Bedel Ödemediler"

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Mart ayında memleketi Rize’ye gerçekleştirdiği ziyaretin maliyetine dair Sözcü Gazetesi’nde yer alan veriler, kamuoyunda geniş yankı buldu.

Ziyaretin Maliyeti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 Mart tarihinde Rize’ye yaptığı ziyaretin ekonomik faturasına dair iddialar siyasetin gündemine oturdu. Sözcü’de yer alan bilgilere göre, kısa süreli bu ziyaretin toplam maliyeti yaklaşık 30 milyon TL seviyesine ulaştı. Haberde, özellikle güvenlik önlemleri kapsamında görevlendirilen personel için yapılan harcamalar dikkat çekti.Verilere göre, sadece Rize Emniyet Müdürlüğü tarafından görevli polislere dağıtılan 22 bin öğün yemek için bütçeden 13 milyon TL ödeme yapıldığı öne sürüldü. Bu rakamlar, ekonomik tasarruf tedbirlerinin konuşulduğu bir dönemde kamu kaynaklarının kullanımı konusunda eleştirileri beraberinde getirdi. Resmi makamlardan harcama kalemlerinin detaylarına ilişkin henüz kapsamlı bir yalanlama veya teyit gelmezken, ziyaretin lojistik ve güvenlik maliyetlerinin büyüklüğü sosyal medyada da en çok konuşulan konulardan biri oldu.

22 Bin Öğün Yemeğe 13 Milyon TL Ödendiği İddia Edildi

Adalet Bakanı Akın Gürlek, CHP’nin geçtiğimiz kurultayına ilişkin başlatılan ve "mutlak butlan" iddialarını içeren davanın istinaf aşamasında olduğunu belirterek, sürecin yargı usulleri çerçevesinde işlediğini ifade etti.

CHP kurultay davası

Adalet Bakanı Akın Gürlek, kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) son büyük kurultayının hukuki geçerliliğini tartışmaya açan "mutlak butlan" davasıyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Davanın mevcut durumu hakkında bilgi veren Bakan Gürlek, dosyanın yerel mahkeme aşamasından sonra şu an istinaf incelemesinde olduğunu belirtti. Gürlek, yargı sürecinin şeffaf ve usullere uygun şekilde devam ettiğini vurgulayarak, bakanlık olarak mahkemelerin karar verme takvimine veya içeriğine dair bir müdahalelerinin söz konusu olamayacağını ifade etti.Davanın teknik boyutu hakkında konuşan Gürlek, "Şu an istinaf aşamasında. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi inceliyor. Oranın takdirinde," diyerek dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi tarafından titizlikle ele alındığını teyit etti. CHP içindeki muhalif gruplar tarafından gündeme getirilen ve tüzük ihlalleri iddiasına dayanan "mutlak butlan" (hukuken geçersiz sayılma) talebinin, partinin yönetim kadroları üzerindeki hukuki etkileri siyaset kulislerinde de yakından takip ediliyor. Bakan Gürlek, yürütmenin yargı üzerindeki sınırlarını hatırlatarak, mahkemenin ne tür bir karar vereceği konusunda önceden bir bilgiye sahip olmadıklarını yineledi.Hukukçular, istinaf mahkemesinin vereceği kararın CHP'nin mevcut yönetim meşruiyeti açısından kritik bir dönemeç olduğunu belirtiyor. Eğer mahkeme "mutlak butlan" yönünde bir karar verirse, kurultayda alınan kararlar ve yapılan seçimler hukuken hiç gerçekleşmemiş sayılabilir; bu da ana muhalefet partisinde kayyum veya yeniden kurultay sürecini tetikleyebilir. Adalet Bakanı Gürlek'in açıklamaları, hükümetin süreci "yargısal bir prosedür" olarak izlediği mesajını verirken, kararın ne zaman çıkacağı ise tamamen yargının işleyiş hızına bağlı bulunuyor.

Bakan Gürlek’ten CHP’deki "Mutlak Butlan" Davası Açıklaması.

Kahramanmaraş’ta bir okulda gerçekleşen saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı arttı. Olayla ilgili güvenlik güçleri geniş çaplı soruşturma başlattı.

Soruşturma derinleşiyor.

Kahramanmaraş’ta bir okulda meydana gelen silahlı saldırı Türkiye genelinde büyük üzüntü yarattı. İlk belirlemelere göre saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı artarken, çok sayıda yaralının hastanelerde tedavi altına alındığı bildirildi. Olay, ülkede okul güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Saldırının tüm yönleriyle araştırılması için çok yönlü soruşturma başlatılmıştır. Sorumlular adalet önüne çıkarılacaktır.” Açıklama sonrası bölgeye çok sayıda güvenlik ve sağlık ekibi sevk edildi.Uzmanlar, son dönemde artan bireysel şiddet olaylarına dikkat çekerek, psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca okullarda güvenlik önlemleri ve erken uyarı sistemleri gibi uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor. Olayla ilgili soruşturma sürerken, kamuoyunun gelişmelere yönelik hassasiyeti devam ediyor.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısında Can Kaybı Arttı, Soruşturma Genişletildi

Kahramanmaraş’ta bir ortaokulda gerçekleşen silahlı saldırı, Türkiye’yi derinden sarstı. Saldırıda çoğu öğrenci olmak üzere 9 kişi hayatını kaybederken, çok sayıda yaralı hastanelerde tedavi altına alındı.

Okulda Katliam

Türkiye, Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesinde bulunan bir ortaokulda gerçekleşen silahlı okul saldırısı ile sarsıldı. Resmi açıklamalara göre saldırıda 1 öğretmen ve 8 öğrenci hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı ve yaralılardan bazılarının durumunun ağır olduğu bildirildi. Olayın, Türkiye’de nadir görülen ancak son günlerde artış gösteren okul şiddeti vakalarının en ağır örneklerinden biri olduğu değerlendiriliyor.Yetkililer tarafından paylaşılan bilgilere göre saldırganın 14 yaşında bir öğrenci olduğu ve olayda 5 farklı silah ve çok sayıda mühimmat kullandığı belirtildi. Saldırganın, silahları babasından temin ettiği iddiaları üzerinde durulurken, olayın nedeni henüz netlik kazanmadı. Yaşanan panik sırasında öğrencilerin canlarını kurtarmak için pencerelerden atladığı ve okul çevresinde büyük bir kaos oluştuğu aktarıldı.Olay sonrası bölgeye çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edilirken, yetkililer tarafından geniş çaplı soruşturma başlatıldı. İçişleri ve Milli Eğitim yetkililerinin bölgeye intikal ettiği açıklanırken, saldırının ardından kentte okulların tatil edilmesi kararı alındı. Ayrıca medya kuruluşlarına yönelik yayın kısıtlaması getirildiği bildirildi.Uzmanlar, bu saldırının yalnızca bireysel bir olay olarak değil, okul güvenliği, bireysel silah erişimi ve psikososyal riskler açısından kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Olayın, bir gün önce Şanlıurfa’da yaşanan benzer saldırının hemen ardından gerçekleşmesi ise kamuoyunda “okullarda güvenlik” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısı: 9 Kişi Hayatını Kaybetti, Türkiye Sarsıldı

ABD Başkanı Donald Trump, New York Post’a verdiği özel mülakatta İran ile yürütülen müzakerelere dair kritik mesajlar verdi. Trump, Islamabad’daki görüşmelerin ardından önümüzdeki 48 saati işaret ederek yeniden Pakistan’a gitme eğiliminde olduklarını belirtti.

Pakistan görüşmeleri

Dünya kamuoyunun gözü kulağı Washington-Tahran hattındaki gerilime kilitlenmişken, Başkan Donald Trump’tan süreci hareketlendirecek yeni açıklamalar geldi. 13-14 Nisan 2026 tarihlerinde basına yansıyan demeçlerinde Trump, geçtiğimiz hafta sonu Islamabad’da gerçekleştirilen ancak sonuçsuz kalan görüşmelerin ardından "diğer tarafın (İran) anlaşma yapmak için kendilerini aradığını" iddia etti. New York Post ve The Guardian gibi kaynakların aktardığına göre; Trump, müzakerelerin gidişatına dair iyimser ama temkinli bir ton kullanarak, "İki gün içinde bir şeyler olabilir, tekrar Pakistan'a gitmeye daha meyilliyiz" ifadeleriyle diplomatik temasların ikinci turu için kapıyı araladı.Bu açıklama, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik başlattığı deniz ablukası ve bölgedeki askeri hareketliliğin gölgesinde geldi. Trump, bir yandan "gemilerin en iyi mühimmatla doldurulduğu" uyarısını yinelerken, diğer yandan diplomatik çözümün hala masada olduğunu vurguladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in de dahil olduğu bu karmaşık süreçte, Pakistan’ın "kolaylaştırıcı" rolü hayati önem taşımaya devam ediyor.Bölgedeki uzmanlar, Trump’ın "iki gün" vurgusunu, İran üzerindeki baskıyı artırmak ve net bir karar verilmesini sağlamak amacıyla yapılmış bir stratejik zamanlama olarak değerlendiriyor. Eğer taraflar Pakistan’da yeniden bir araya gelirse, bu durum Orta Doğu’daki savaş riskini azaltabilecek en somut adım olarak kayıtlara geçecek. Şu an için Beyaz Saray’ın resmi bir seyahat programı açıklamasa da, liderin "meyilliyiz" ifadesi piyasalarda ve diplomatik koridorlarda büyük bir beklenti yaratmış durumda.

Diplomaside "Pakistan" Sinyali: Trump’tan Müzakere Masasına Dönüş İşareti

6 yıldır çözülemeyen Gülistan Doku dosyasında bugün düğmeye basıldı. Gizli tanık ifadeleri ve 700 saatlik yeni kamera incelemeleriyle soruşturma "intihar"dan "cinayet ve suç örgütü" kapsamına alındı.

Gülistan Doku

Tunceli'de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan üniversite öğrencisi Gülistan Doku dosyasında, bugün (14 Nisan 2026) gerçekleştirilen dev operasyon, meselenin sadece bir "kayıp vakası" olmadığını tescilledi. Dönemin mülki idare amirlerinin yakınlarından emniyet mensuplarına kadar uzanan şüpheli listesi, olayı bireysel bir suçtan çıkarıp bir suç örgütü ve örtbas operasyonu zeminine taşıdı. Özellikle dönemin valisinin oğlu Mustafa Türkay Sonel ve baş şüpheli Zeinal Abakarov’un aynı dosya kapsamında gözaltına alınması, akıllara 1996’daki Susurluk kazası sonrası ortaya çıkan kirli ilişkiler ağını getirdi.Hukukçular ve kamuoyu denetçileri, dosyadaki 700 saatlik görüntünün neden 6 yıl boyunca "incelenemediğini" sorgularken, soruşturmanın seyrini değiştiren gizli tanıkların ifadeleri kan dondurdu. Aile avukatı Ali Çimen’in mahkeme önündeki şu sözleri sür6 YIecin vahametini özetliyor:<blockquote>"24 Ocak 2020'de hazırlanan o sahte tutanakla kamuoyu bilerek yanıltıldı; kızımızın intihar ettiğine dair suni bir algı yaratıldı. Bugün görüyoruz ki, o gün o tutanağı imzalayanlar, bugün suç ortağı olarak kelepçeleniyor. Bu, devlet içindeki küçük bir kliğin imza attığı modern bir Susurluk vakasıdır."</blockquote>Şu an itibarıyla soruşturma kapsamında JASAT tarafından hazırlanan yeni raporda; delillerin sistematik olarak yok edildiği, şüphelilerin yurt dışına kaçış süreçlerinin bazı kamu görevlileri tarafından bizzat organize edildiği vurgulanıyor. ABD’de olduğu belirlenen Umut Altaş için kırmızı bülten çıkarılması, dosyanın uluslararası bir boyuta evrileceğinin de sinyalini verdi. Uzmanlar, bu davanın sonucunun Türkiye'deki yargı bağımsızlığı ve cezasızlık kültürü ile mücadelede bir milat olacağını ifade ediyor.

6 Yıllık Karanlık Aydınlanıyor

Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin İran limanlarını kapsayan ablukasının uluslararası toplumun ortak çıkarlarına aykırı olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı'nda güvenliğin ve ticaretin devam etmesi gerektiğini savundu.

İşimize karışmayın!

Dünyanın en büyük enerji ithalatçısı konumunda olan Çin, ABD’nin bugün başlattığı Hürmüz Boğazı ablukasına karşı sessizliğini bozdu. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Pekin’de düzenlediği basın toplantısında, boğazdaki trafiğin engellenmesinin küresel enerji piyasalarında ve tedarik zincirlerinde onarılamaz hasarlar yaratacağı uyarısında bulundu. Sözcü Guo, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası ticaret ve enerji taşımacılığında kritik bir can damarı olduğunu hatırlatarak, "Bu su yolunda güvenliğin ve kesintisiz geçişin sağlanması tüm tarafların ortak çıkarınadır" ifadelerini kullandı.Pekin yönetiminin bugün yaptığı açıklamada öne çıkan diğer kritik noktalar şunlardır:<ul><li>Enerji Güvenliği: Çin Savunma Bakanı Dong Jun, İran ile yapılan enerji anlaşmalarına sadık kalacaklarını belirterek, "Gemilerimiz bölgeye girmeye devam edecek, kimsenin işimize karışmasını beklemeyiz" diyerek ABD'ye doğrudan mesaj gönderdi.</li><li>Diplomatik Çözüm Çağrısı: Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pakistanlı mevkidaşı ile yaptığı görüşmede, İslamabad'daki barış masasının devrilmesine rağmen siyasi kanalların zorlanması gerektiğini ve ateşkesin korunmasının öncelik olduğunu vurguladı.</li><li>Askeri İtidal: Pekin, gerilimin "I. Dünya Savaşı öncesindeki kutuplaşmaya" benzememesi gerektiğini belirterek, tüm tarafları sakin kalmaya ve provokatif askeri hamlelerden kaçınmaya davet etti.</li></ul>Analistler, Çin'in bu açıklamasını sadece bir "temenni" değil, aynı zamanda kendi ticari gemilerinin engellenmesi durumunda atabileceği adımların bir ön uyarısı olarak değerlendiriyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrolün büyük bir kısmının Asya pazarına gittiği düşünüldüğünde, Pekin’in sürece "yapıcı ve koruyucu bir rol" ile müdahil olması bekleniyor. ABD’nin ilan ettiği ablukaya karşı Çin’in bölgedeki kendi donanma unsurlarını koruma amaçlı hareket ettirip ettirmeyeceği ise dünya kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Çin’den ABD’nin Hürmüz Ablukasına İlk Tepki

Hakkında 13 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açılan CHP otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada mahkeme heyeti hükmünü açıklayarak sanığa hapis cezası verdi.

Şoför davası

CHP’nin seçim ve miting süreçlerinde görev yapan otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada karar aşamasına gelindi. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve özellikle siyasi temsilcilerin yakından takip ettiği davada, Gülyurt hakkında hazırlanan iddianamede farklı suçlamalar birleştirilerek 13 yıla kadar hapis cezası talep edilmişti. Ancak mahkeme, sunulan deliller ve savunmalar ışığında suç vasfını yeniden değerlendirerek kararını verdi.Yargılama sürecindeki temel veriler ve mahkeme kararı şu şekildedir:<ul><li>Talep Edilen Ceza: İddianame makamı tarafından farklı eylemler gerekçe gösterilerek toplamda 13 yıl hapis istenmişti.</li><li>Verilen Hüküm: Mahkeme, sanık Gökhan Gülyurt’a 7 ay 15 gün hapis cezası verilmesine hükmetti.</li><li>Kararın Niteliği: Verilen cezanın miktarı ve sanığın geçmişi göz önüne alınarak, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi gibi hukuki seçeneklerin değerlendirildiği bildirildi.</li></ul>Karar sonrası açıklama yapan savunma tarafı, suçlamaların asılsız olduğunu ve müvekkillerinin sadece görevini ifa ettiğini savundu. Gökhan Gülyurt, yargılama boyunca yaptığı savunmalarda üzerine atılı suçları kabul etmeyerek beraatını talep etmişti. Mahkemenin verdiği bu kısa süreli hapis kararı, başlangıçtaki ağır ceza istemine kıyasla hukuk çevrelerinde "suç vasfının değişmesi" olarak yorumlandı. Kararın kesinleşmesi için tarafların üst mahkemeye itiraz süreci devam ediyor.

CHP’nin Otobüs Şoförü Gökhan Gülyurt Davasında Karar.

Gazeteci Naz Yavuzarslan’ın iddiasına göre Kemal Kılıçdaroğlu, Özgür Özel’e "38. Kurultay iptal edilsin, seni Cumhurbaşkanı adayı yapalım ama İmamoğlu’nu silin" teklifinde bulundu; Özel'den yanıt gecikmedi.

Eski genel başkan

CHP kulisleri, eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile mevcut Genel Başkan Özgür Özel arasında geçtiği iddia edilen şok edici bir diyalogla çalkalanıyor. Gazeteci Naz Yavuzarslan’ın ulaştığı bilgilere göre, Kılıçdaroğlu’nun partiye geri dönüş formülü olarak 38. Olağan Kurultay’ın iptal edilmesini şart koştuğu ileri sürüldü. İddiaya göre Kılıçdaroğlu, Özel’e kendisinin yeniden aday olmayacağı bir kurultay süreci teklif ederek, karşılığında Özgür Özel’in Cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edilmesini önerdi.Görüşmenin en sarsıcı kısmını ise İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik şart oluşturdu. Kılıçdaroğlu’nun şu ifadeleri kullandığı iddia edildi:<blockquote>“Birlikte yol yürüyelim, kurultayı yenileyelim. Seni de cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edelim. Ancak tek şartım Ekrem İmamoğlu’nu unutmanızı ve hiçbir şekilde destek vermemenizi istiyorum.”</blockquote>Özgür Özel’in ise bu teklife ve "tehditvari" yaklaşıma karşı kapıyı tamamen kapattığı belirtildi. İddiaya göre Özel, Ekrem İmamoğlu’nun partinin doğal Cumhurbaşkanı adayı olduğunu vurgulayarak, "Bu tür tekliflerle ve tehditlerle bir daha bana gelmeyin" diyerek görüşmeyi sonlandırdı. Bu sızıntı, CHP içerisindeki "değişimciler" ve "genel merkezciler" arasındaki ateşkesin sona erdiğini ve yaklaşan seçim süreci öncesinde parti içi güç savaşlarının en üst seviyeye çıktığını gösteriyor. Resmi makamların bu iddialı diyaloglara karşı yapacağı açıklama, partinin gelecekteki adaylık stratejisini netleştirecek.

CHP’de "Zirve" Krizi: Kılıçdaroğlu’ndan Özgür Özel’e Şok Teklif ve İmamoğlu Şartı!

Hürmüz Boğazı'ndaki tam ablukanın devreye girmesinin ardından Donald Trump, İran yönetiminin kendilerine ulaştığını ve "çok fena bir anlaşma" yapmak için masaya oturmaya hazır olduklarını duyurdu.

Tahran hattı

ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’da tansiyonun zirve yaptığı bir noktada dünya gündemini sarsan bir iddiayı ortaya attı. Bugün sabah saatlerinde başlayan Hürmüz Boğazı ablukası ve İran limanlarına yönelik askeri kısıtlamaların hemen ardından, Tahran yönetiminin Washington ile temas kurduğunu belirten Trump, İranlı yetkililerin çok ağır şartları içeren bir anlaşmaya razı olduklarını ima etti. Trump, basın mensuplarına yaptığı kısa açıklamada şu ifadeleri kullandı:<blockquote><h3>"İran bizi aradı. Şu an çok fena bir anlaşma yapmak istiyorlar. Ülkelerinin ne durumda olduğunu biliyorlar ve bu durumun nasıl sonlanacağını herkesten daha iyi anlıyorlar."</h3></blockquote>Bu ani diplomatik hamlenin perde arkasında, CENTCOM’un 13 Nisan itibarıyla başlattığı ve İran’ın tüm deniz ticaretini felç eden stratejik abluka yatıyor. Analistler, İran’ın ekonomik çöküşü önlemek adına nükleer program ve bölgesel vekil güçler konusundaki en sert şartları bile kabul edebileceği bir aşamaya gelmiş olabileceğini değerlendiriyor. Trump’ın "çok fena" (very bad for them) olarak nitelendirdiği anlaşma taslağının, İran’ın savunma kapasitesini tamamen sınırlayan maddeler içerdiği iddia ediliyor.Açıklamanın ardından küresel petrol piyasalarında dalgalanma durulurken, yatırımcılar olası bir barış müzakeresi için gözlerini Beyaz Saray’a çevirdi. Ancak uzmanlar, bu telefon trafiğinin bir "zaman kazanma manevrası" olabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Hürmüz Boğazı'nda konuşlu olan ABD 5. Filosu’nun teyakkuz halini sürdürdüğü ve somut bir protokol imzalanana kadar operasyonel sürecin devam edeceği bildirildi. Orta Doğu’da savaş tamtamlarının yerini, Washington’ın dikte edeceği yeni bir güvenlik mimarisine bırakıp bırakmayacağı önümüzdeki saatlerde netleşecek.

Trump’tan Bomba Etkisi Yaratan Açıklama: "İran Bizi Aradı, Anlaşma İstiyorlar!"

ABD Merkez Komutanlığı, Başkanlık talimatı doğrultusunda Türkiye saati ile 17:00'den itibaren İran'ın tüm liman trafiğini askeri güçle durduracağını ve yasa dışı geçişlere müdahale edeceğini ilan etti.

Geri sayım bitti

Orta Doğu’da gerilim, diplomatik sınırları aşarak fiili bir deniz savaşı aşamasına geldi. CENTCOM, 13 Nisan saat 10.00 (TSİ 17:00) itibarıyla İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik kapsamlı bir abluka operasyonu başlattı. Operasyonun kapsamı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki tüm İran kıyı şeridini içine alacak şekilde genişletildi. ABD deniz kuvvetleri, ayrım gözetmeksizin tüm ülke gemilerini denetleyeceğini duyurdu.CENTCOM tarafından denizcilere yönelik yayımlanan operasyonel detaylar şu şekildedir:<blockquote>“İran limanlarına giren veya ayrılan tüm gemilere müdahale edilecektir. Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara gidiş-dönüş yapan gemilerin geçiş özgürlüğü engellenmeyecektir. Bölgedeki tüm denizcilerin 16. kanal üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle irtibat kurmaları zorunludur.”</blockquote>Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği rotada askeri bir kontrol mekanizması kurulması anlamına geliyor. ABD 5. Filosu’na ait savaş gemilerinin, özellikle mayın temizleme ve gemi durdurma operasyonları için stratejik noktalara yerleştiği bildirildi. Siyasi analistler, bu askeri abluka kararının İran ekonomisini tamamen felç etmeyi amaçladığını belirtiyor.

İran Limanlarına Yönelik Tam Deniz Ablukası Resmen Başladı

ABD Merkez Komutanlığı, Başkanlık talimatı doğrultusunda Türkiye saati ile 17:00'den itibaren İran'ın tüm liman trafiğini durduracağını ve yasa dışı geçişlere askeri müdahalede bulunacağını açıkladı.

Körfez’de geri sayım başladı

Orta Doğu’da gerilim, diplomatik sınırları aşarak fiili bir deniz savaşı aşamasına geldi. CENTCOM, Başkanlık bildirisi uyarınca bugün saat 10.00'da (TSİ 17:00) İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik kapsamlı bir abluka operasyonu başlatacağını duyurdu. Operasyonun kapsamı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki tüm İran kıyı şeridini içine alacak şekilde genişletildi. ABD deniz kuvvetleri, ayrım gözetmeksizin tüm ülke gemilerini denetleyeceğini ilan etti.CENTCOM tarafından yayımlanan ve denizcilere yönelik hayati uyarılar içeren operasyon detayları şu şekildedir:<blockquote>“13 Nisan saat 10.00 itibarıyla İran limanlarına giren veya ayrılan tüm gemilere ayrım gözetmeksizin müdahale edilecektir. Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara gidiş-dönüş yapan gemilerin geçiş özgürlüğü engellenmeyecektir. Bölgedeki tüm denizcilerin 16. kanal üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle irtibat kurmaları tavsiye edilmektedir.”</blockquote>Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği rotada askeri bir "kontrol kulesi" kurulması anlamına geliyor. ABD 5. Filosu’na ait savaş gemilerinin, özellikle mayın temizleme ve gemi durdurma operasyonları için stratejik noktalara yerleştiği bildirildi. Siyasi analistler, bu askeri abluka kararının İran ekonomisini tamamen felç etmeyi amaçladığını belirtirken, Tahran yönetiminin "misilleme" tehditleri bölgedeki risk primini zirveye taşıdı. Operasyonun başlamasına saatler kala, küresel piyasalar ve deniz taşımacılığı şirketleri rotalarını yeniden revize ediyor.

CENTCOM Duyurdu: İran Limanlarına Yönelik Tam Deniz Ablukası Bugün Başlıyor

Türkiye, uzay alanında son yıllarda attığı adımlarla dikkat çekerken, bu vizyonun en güçlü temsilcileri çoğu zaman ülke sınırlarının ötesinde, uluslararası projelerde görev alan bilim insanları ve mühendisler oluyor. 

Göklerde iz bırakan başarı öyküsü

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) çığır açan Comet Interceptor görevi de bu küresel iş birliklerinin en çarpıcı örneklerinden biri. Güneş Sistemi’ne ilk kez giren “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı hedefleyen bu iddialı görev, insanlığın evrenin kökenine dair sorularına ışık tutmayı amaçlıyor.Bu vizyoner projede, Türk bir kadın mühendis olan Ebru Dağtekin, Avrupa’nın uzay merkezlerine uzanan kariyer yolculuğunda, bugün ESA’nın en prestijli bilimsel görevlerinden birinde görev alıyor. Dağtekin’in hikâyesi, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda genç nesiller için ilham verici bir yol haritası niteliği taşıyor. Pusula Swiss olarak, göklerde iz bırakan bu başarı öyküsünü okurlarımızla buluşturuyoruz.Röportaj: Özgür MumcularŞu anda Bern’de, Avrupa Uzay Ajansı’nın Comet Interceptor görevi üzerinde çalışıyorsunuz. Bu misyonun temel amacı nedir?Comet Interceptor, ESA’nın Kozmik Vizyon Programı kapsamında seçilmiş, yaklaşık sekiz yıllık bir zaman dilimine yayılan öncü bir uzay görevi. Bu misyonun en ayırt edici özelliği, Güneş Sistemi’nin iç bölgelerine ilk kez giren, daha önce hiç gözlemlenmemiş “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı ya da potansiyel bir yıldızlararası cismi hedeflemesi. &nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fb.jpg" width="1024" height="576"></figure>Comet Interceptor’ı önceki kuyruklu yıldız görevlerinden ayıran temel fark nedir?Daha önce ziyaret edilen kuyruklu yıldızların büyük çoğunluğu, Güneş’e defalarca yaklaşmış ve bu süreçte yapıları değişime uğramış cisimlerdi. Comet Interceptor ise Güneş Sistemi’ne ilk kez giren bir kuyruklu yıldızı hedefliyor. Bu sayede, kuyruk bölgesinde bulunan ve bugüne kadar detaylı şekilde gözlemlenememiş toz ve plazma yapıları incelenebilecek. Ayrıca, milyarlarca yıldır neredeyse hiç değişmemiş ilkel maddelere ulaşma ihtimali söz konusu. Bu da Güneş ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut teorileri test etmek açısından çok değerli.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fc.jpg" width="1024" height="576"></figure>Türk bir kadın mühendis olarak ESA gibi bir kurumda görev almak sizin için ne ifade ediyor?Bu benim için büyük bir gurur. Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, meslek hayatım boyunca bana yol gösteren bir ilke oldu. Bugün Bern’de, Avrupa ve Japonya’nın ortak yürüttüğü bu bilimsel görevde aktif rol almak, hem kişisel hem de ülkemi temsil etme açısından çok anlamlı. Uluslararası bir ekip içinde çalışmak, farklı bakış açılarıyla bilim üretmenin ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini de her gün yeniden gösteriyor.Türkiye’nin uzay alanındaki son yıllardaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?Türkiye, uzay konusunda önemli ve umut verici adımlar atıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması, yerli uydu projeleri ve savunma sanayiine yönelik çalışmalar bu açıdan çok değerli. Uzay mühendisliği alanında kariyer hedefleyen gençlere neler tavsiye edersiniz?Her şeyden önce meraklı ve sabırlı olmalarını öneririm. Uzay mühendisliği; fizik, elektronik, yazılım ve malzeme biliminin bir arada çalıştığı çok disiplinli bir alan. Teknik bilgi kadar ekip çalışması, iletişim ve problem çözme becerileri de çok önemli. Ve elbette cesur olmalarını isterim. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bilimsel projelere katkı sunabileceklerine inansınlar.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fd.jpg" width="1024" height="576"></figure>Son olarak, görevin uluslararası boyutundan da bahseder misiniz?Comet Interceptor, ESA ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA’nın ortak yürüttüğü bir görev. Her iki taraf da farklı bilimsel enstrümanlar geliştiriyor. Bu tür iş birlikleri, bilimin gerçekten sınır tanımadığını gösteriyor. Kültürler ve ülkeler arası bu ortak çalışma ortamı son derece ilham verici.L2 LAGRANGE NOKTASI nedir?L2 noktası, Dünya ile Güneş arasındaki yerçekimi dengesinin çok özel bir şekilde kurulduğu bir uzay noktasıdır. Konum olarak, Dünya'nın tam arkasında yer alır, yani Güneş'ten bakarsak: Yaklaşık 1,5 milyon km Dünya’nın ötesinde (Ay’ın 4 katı uzaklıkta) bulunur.Peki, neden önemli?Bu noktada bir uzay aracı:•Hem Dünya hem Güneş’in çekim gücüyle dengede kalabilir,•Dünya ile aynı hızda Güneş’in etrafında döner (yani hep Dünya’yla birlikte "ilerler"),•Uzay teleskopları veya sondalar burada sabit bir gözlem pozisyonuna yerleşebilir.James Webb Uzay Teleskobu da tam bu noktaya yerleştirildi.Neden COMET INTERCEPTOR burada bekliyor?•Çünkü oradan hem Güneş’i hem uzak uzayı çok rahat gözleyebilir.•Ayrıca yeni keşfedilecek kuyruklu yıldızlar nereye giderse gitsin, L2’den kalkış yapan bir araç onları daha kolay yakalayabilir. Bu bir nevi "uzayda pusuya yatmak" gibi.Kısaca Analojiyle: L2 noktası, sanki uzayda bir "denge noktası" gibi.&nbsp;Oraya konan bir uydu, ne Dünya’ya düşer ne de Güneş’e savrulur. Güneş etrafındaki dönüşünü Dünya ile "senkronize" şekilde yapar.ESA Comet Interceptor Projesi, uluslararası işbirliğiyle yürütülen bir uzay görevidir. Aşağıda projeye katkı sağlayan başlıca ülkeler ve kurumlar yer alıyor:Bilimsel işbirlikler:Ayrıca birçok Avrupa üniversitesi ve araştırma merkezi proje kapsamında bilimsel ve teknik işbirliği yürütmektedir. Bu kurumlar arasında:•CNES (Fransa Uzay Ajansı)•DLR (Almanya)•ASI (İtalyan Uzay Ajansı)•SNSB (İsveç)&nbsp;

Bern’den evrene: ESA’nın kuyruklu yıldız avında bir Türk imzası

Ömer Orhun, fotoğrafı yalnızca bir kayıt aracı olarak değil, öncelikle bir “görme biçimi” olarak ele alan bir sanatçı. Aile albümlerinden kentsel dönüşümün yok ettiği doğa parçalarına kadar farklı fotoğraf türlerini ayırırken, kendi üretimini belgelemenin ötesine taşıyarak düşünsel bir alan kuruyor.

“Hakikat kareye sığmaz”

Ona göre fotoğraf, gerçeği bütünüyle temsil edemez; çünkü her kare, sayısız ayrıntıyı dışarıda bırakarak anlam üretir ve hakikat her zaman eksik bir çerçeve içinde kalır.“Parlak Karanlık” adlı kitabında yapay zekâyı ani bir kopuş değil, elektriğin icadından bugüne uzanan uzun bir dönüşüm sürecinin devamı olarak okuyan Orhun, teknolojiyi insanı taşıyan bir akış olarak tanımlıyor.&nbsp;Görüntü bolluğu çağında anlamın giderek simülasyonlara dönüştüğünü söyleyen sanatçı, gerçeklik algısının da beş duyudan uzaklaştığını ve yeni nesillerin dijital bir gerçeklik içinde büyüdüğünü belirtiyor.Fotoğraf, teknoloji ve insan algısı üzerine düşünen Ömer Orhun ile görmenin sınırlarını, hakikatin kadrajla ilişkisini ve görüntü çağında değişen gerçeklik algısını konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanÖmer Orhun, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?İstanbul’da doğdum. Mimar Sinan Üniversitesi Fotoğraf Ana Sanat Dalı’ndan 1982 yılında mezun oldum. Meslek hayatıma basında başladım; Güneş ve Cumhuriyet gazetelerinde fotoğraf editörlüğü yaptım.Daha sonra akademik alana yöneldim ve Yıldız Teknik Üniversitesi’nde Müzecilik yüksek lisansımı tamamladım. Aynı üniversitenin İletişim Tasarımı Bölümü’nde dersler verdim. Fotoğraf alanında hem Türkiye’de hem de yurt dışında çeşitli sergilere katıldım, çok sayıda kişisel sergi açtım. Taksim Sanat Evi, Aksanat ve Milli Reasürans Sanat Galerisi’nde açtığım sergiler benim için önemlidir. Ayrıca İstanbul Modern, Köprü6 ve Beit Ha Gefen (Hayfa) gibi karma sergilerde yer aldım; işlerim İstanbul Modern aracılığıyla Bahreyn Ulusal Sanat Müzesi ve Paris’te Musée de l’Orangerie du Sénat’ta da sergilendi.Yıllar içinde John Berger’in “Görme Biçimleri” yaklaşımını tartışmaya açarak, fotoğraf ve algı üzerine kendi düşünsel çerçevemi geliştirdim. Algının teknolojilerle birlikte nasıl dönüştüğünü anlamaya ve anlatmaya çalışıyorum. Bu çerçevede çeşitli üniversitelerde dersler ve atölyeler yürütüyor, fotoğraf ve video üzerine çalışmalar yapıyorum.Yazı alanında da üretimlerim var. 1995 yılında yayımlanan “Aşıkmışız” ve “Bırak Tembel Çıksın Resmimiz” adlı iki şiir kitabım bulunuyor.Fotoğraf sizin için bir kayıt aracı mı yoksa bir düşünme biçimi mi?Aile fotoğrafları belge ve anı; şehrin apartman AVM dikilmemiş, bina dikilmemiş son kalan doğa parçalarının fotoğrafları büyük belge, keza eşinizle dostunuzla olan fotoğraflar ben kayıdım, belgeyim diyor iyi ki varlar ama gerisi daha çok düşünme biçimi değil de görme biçimi. Fotoğraf benim için görme biçimi. İlgilendiğim fotoğraf görme biçimlerini yansıtmalı, birileri de belgeleyecek elbette“Görmek” ile “anlamak” arasında nasıl bir fark olduğunu düşünüyorsunuz?Anlamayı bir duyuya değil de beş duyuya genişlettiğimizde hem hakikate-gerçekliğe hem de payımıza düşen anlayışa varabiliriz diye düşünüyorum, görmek etraflıca görmek, yani dikdörtgenin içini değil de dışını da görmek anlamanın ancak ufak bir parçası olabilir, anlamak için beş duyu gerekli, fotoğraflar bunu karşılamaz, karşılıyorsa uyum ve kabuller gereğidir.Fotoğrafın hakikatle ilişkisi sizce zayıflıyor mu yoksa dönüşüyor mu?Fotoğrafın hakikatle ilişkisi hiçbir zaman tam olmadı, biraz daha açayım. Makinemizi bir yere doğrulttuğumuzda sadece bir yere doğrulturuz, fotoğrafçının yansıtmadığı o kadar çok şey vardır ki…her şeyi, önünü arkasını, sağını solunu, yukarıyı çekmeyiz. Yani binlerce şey karenin dışında kalır. Fotoğraf bir kare olmak için, o karenin dışında kalanları feda eder, bir kareye ne sığdırabilirsek o kadardır fotoğraflar, ya dışında kalanlar? Biri dese ki “o zaman yüz kare çekerim bende” peki ama anlar ne oluyor diye sormak lazım, fotoğrafın hakikiyim dediği şey bir an içindir sadece, başka bir karede başka bir ana geçeriz.<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d00.jpg" alt="Ömer Orhun - Parlak Karanlık" width="1024" height="576">Parlak Karanlık’ta yapay zekânın bir kopuş değil süreklilik olduğunu söylüyorsunuz. Bu sürekliliğin en kritik kırılma noktası sizce nedir?1700 ve 1800’ lerin ürünü elektriğin icadının yarattığı şaşkınlık, çekici yabancılık ile bizim şu anda yapay zekaya bakışımız aynı kıymet, hayret silsilesinde. Makineler insanları değiştirdi, en büyük alameti farikamız olan zekanın yapaylaşması artık bize huzur veriyor, bunlara da gelişme diyoruz. Kabuller ve uyum adına bir sür git içindeyiz. Elektriğin ve makinelerin insanı dönüştürmesi, dönüşen insanın zekasını yapaylığa açması ve bunu bir makinede icat etmesi yapay zekayı sürekli kılar. Hazırlık aşamaları diyebiliriz yapay zeka için. İnsan nesilleri elektriğin icadı ile ona hizmet etmekteydi. İnsan, bir kişi olarak sürekli değil; sürekli olan nesiller. O varlığın oluşumuna hizmet ettik 1800’ leden sonra…en azından birileri böyle görüyor… İletişim bilimi böyle görebilir, “araçlar ve aracılar kuramları” bu okumaya yol açar. Konrol, iletişim araçlarını kullananların elinde olamaz; sahip, her zaman iletişim araçlarını örgün olarak kullandıranlardır, ortaya atanlardır, yatırımı yapanların elindedir kontrol…ve bu hiç değişmedi.Teknolojiyi “insanı taşıyan bir akış” olarak tanımlıyorsunuz. Bu, insanın kontrolü kaybettiği anlamına mı geliyor?Evet bu soru yanıtı kapsıyor; çok doğru bir soru; teknoloji ve tüm getirileri insan nesillerini bir müddettir taşıyan bir akış.Modern insan sizce teknolojiyle birlikte özgürleşiyor mu yoksa daha mı bağımlı hale geliyor?Eski çağlardan bir esinti özgürlük, doğanın sahibi olduğunu sanmayan eski “sözlü kültür insanına” has bir özellik. Ne zaman mı bitti ve dönüştü? Ben özgürüm demeye başlayınca. Özgürlük, kullanıldığında kendini bitiren bir sözcük. Başka bir açıdan baktığımızda “düşünüyorum öyleyse varım” dendiğinde bitmeye yüz tutan cinsten bir anlayış özgürlük anlayışı. Diğer canlılar özgürlüklerini yitirdiğinde başladı, insan dünyanın efendisi olduğunda başladı özgürlük söylemleri. Özgürlük estiğinde herkesi, tüm canlıları eşit savuran bir rüzgâr olmalı; birileri diğer canlılara göre ben daha çok özgürüm dediğinde başka bir alana gireriz. Tabiat insanın oyuncağı değildi eski kültürlerde. Sahiplik duygusu özgürlüğü dışlar.Görüntü bolluğu çağında “anlam” nasıl korunabilir? Teknolojiyle büyüyen yeni neslin “gerçeklik” algısı sizce nasıl şekilleniyor?Bizler elektriğin ve tüm getirilerinin olmazsa olmaz olduğu bir çağın içine doğduk, yeni nesiller ise internetin ve yapay zekanın olmazsa olmaz olduğu çağlara doğar oldu günümüzde. Simülasyon ve ürünü simülakrlar bu çağın fenomeni. Hakikati elle tutmaya, beş duyu ile anlamaya gerek olmayan bir çağdayız. Geçtiğimiz yüz yılın önemli düşünürleri bu konuyu çok iyi anlattılar, Cesur Yeni Dünya’ da Huxley… Postman, Ellül ve diğerleri durumu anlattılar, ikaz ettiler, ama o çağlarda da az okumaya geçmiştik zaten, kitaplar epeydir az okunuyor.Doğal ve yapay ayrımı sizce hala anlamlı mı?Fotoğrafın icadı ile reprodüksiyonlar yeni bir kavram olan orijinallik kavramını yarattı, bu kavram evrensel olarak işledi, tüm kopyalar-tekrarlar orijinali gösterdi, aynı bunun gibi, yapaylığı doğala benzerliği üzerinden tanımlıyoruz, doğallığı da yapay olabildiği için seviyoruz, yapaylık doğalımız oluyor. Doğal ve yapay arasındaki uçurum bir merdiven basamağı mesafesine indirgendi.Gelecekte insanlar bugüne baktığında en büyük yanılgımız ne olarak görülecek?Uygarlık denen şey kimilerimizi hoşnut kıldı ama mülk duygusu olmazsa olmazımız haline geldi. Sonu gelmez ihlaller başladı, makinesiz dünyada küçük kavimlerde, klanlarda, köylerde yaşayan atalarımızdan kalma birlik duygusunu modern çağlarda sahip olduklarımızla yitirdik. Sisteme rehin verdik, şehirlerde ve tarihte olmamış şekliyle çok kalabalık olduk. Sahip olduklarımız artık sahibimiz. Kutsal metinlerimiz “yalan söylemeyin, şunu yapmayın bunu yapmayın” dedi yalan ve yapmayın dedikleri her şey kaçış noktası yarattı. Karanlık tarafta organize hale geldi, ”hem öyle olduk hem böyle” , bıçak ekmek de doğradı canlıları da. İnsan hakları evrensel beyannamesiyle eşitiz dedik. Okullar, puanlar ve sınavlarla zekayı ölçülebilir kıldık…ve benzerleri…Eğer bugünün insanına tek bir cümle söyleme hakkınız olsaydı, ne söylerdiniz?Bir kitap yazmak isterdim…ismini Parlak Karanlık koyardım…<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d01.jpg" width="1024" height="576">&nbsp;

Ömer Orhun: "Görüntünün içinde kaybolan gerçeklik"

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.