İsviçre'de Pazar Günü Çalışma Üç Katına Çıkabilir: Sendikalardan Sert Tepki

İsviçre'de çalışanların hafta sonu dinlenme hakkı ve mağazaların açılış saatleri, siyasi gündemin önemli konularından biri haline geldi.

13 Ekim'de İsviçre Sendikalar Birliği tarafından yapılan açıklamaya göre Eyaletler Meclisinin ilgili komisyonu, pazar günü çalışma kurallarında daha fazla esneklik sağlanmasını öngören önerileri desteklemeye devam ediyor.

Tartışmanın merkezinde özellikle perakende sektöründe yılda kaç pazar günü mağazaların açık olabileceği bulunuyor.

Dört pazar günü on ikiye çıkabilir

Mevcut federal düzenlemeye göre kantonlar, perakende işletmelerinde çalışanların özel izin gerekmeksizin çalıştırılabileceği yılda en fazla dört pazar günü belirleyebiliyor.

Yeni öneri, bu üst sınırın on ikiye çıkarılmasını amaçlıyor.

Bu, bütün mağazaların her pazar açık olacağı anlamına gelmiyor.

Kantonların kendi bölgelerinde hangi günlerin kullanılacağına karar verme yetkisi korunacak.

Ayrıca işletmelerin de ekonomik koşulları değerlendirerek açılış kararı vermesi gerekecek.

Sendikalar neden karşı çıkıyor?

İsviçre Sendikalar Birliği, özellikle perakende çalışanlarının düzensiz çalışma saatleri ve yoğun iş temposu nedeniyle zaten önemli baskı altında bulunduğunu savunuyor.

Birliğe göre pazar mesaisinin artırılması, çalışanların aileleriyle geçirdikleri zamanı azaltabilir.

Özellikle çocuklu ailelerde hafta sonu çocuk bakımının organize edilmesi daha da zorlaşabilir.

Sendikalar ayrıca bazı çalışanların pazar günleri çalışmayı fiilen reddetmekte zorlanabileceğini ileri sürüyor.

Federal Hükümet ne düşünüyor?

Federal Hükümet, Nisan 2026'da yaptığı değerlendirmede kantonlara daha fazla esneklik tanınmasını olumlu karşılamıştı.

Hükümete göre öneri, pazar günü çalışma imkânını ülke genelinde zorunlu hale getirmiyor; kantonların ihtiyaçlarına göre karar vermesine olanak tanıyor.

Düzenlemenin destekçileri, alışveriş alışkanlıklarının değiştiğini ve mağazaların daha esnek çalışma koşullarına ihtiyaç duyduğunu savunuyor.

Yüksek maaşlı çalışanlar da tartışmanın içinde

Komisyonda ele alınan diğer öneriler arasında yıllık geliri 120 bin frankın üzerinde olan bazı çalışanlar için çalışma ve dinlenme süresi kurallarının esnetilmesi de bulunuyor.

Evden veya uzaktan çalışan kişiler için çalışma saatlerine ilişkin farklı uygulamalar da gündemde.

Sendikalar, bu tür değişikliklerin iş ile özel yaşam arasındaki sınırları zayıflatabileceği görüşünde.

Ancak bu önerilerin tamamı henüz yasalaşmış değil.

Çalışanların mevcut hakları ne durumda?

İsviçre'de pazar günü çalışma, kanunda belirtilen istisnalar dışında genel olarak yasak.

Geçici pazar çalışmasında, ilgili koşullara göre yüzde 50 ücret ilavesi ve telafi dinlenmesi gibi koruyucu hükümler uygulanıyor.

Yeni öneriler tartışılırken mevcut çalışma hukuku hükümleri geçerliliğini koruyor.

Önümüzdeki dönemde Parlamento görüşmeleri, pazar mesaisinin kapsamının genişletilip genişletilmeyeceğini belirleyecek.