Turgut

İsviçre'nin birçok kentinde tartışma konusu olan kiralık elektrikli scooterlar (e-scooter) ve elektrikli skuterler için yeni düzenlemeler gündemde. Zürih Belediyesi, şehirdeki kiralık araç sayısını önemli ölçüde azaltmaya hazırlanırken, diğer büyük şehirlerde de benzer uygulamalar yürürlüğe girmiş durumda.

E-Scooter düzeni değişiyor

İsviçre'nin birçok kentinde tartışma konusu olan kiralık elektrikli scooterlar (e-scooter) ve elektrikli skuterler için yeni düzenlemeler gündemde. Zürih Belediyesi, şehirdeki kiralık araç sayısını önemli ölçüde azaltmaya hazırlanırken, diğer büyük şehirlerde de benzer uygulamalar yürürlüğe girmiş durumda.<h2>Amaç: Kaldırımlardaki karmaşayı azaltmak</h2>Özellikle kaldırımlara, bina girişlerine ve yol kenarlarına gelişigüzel bırakılan elektrikli scooterlar uzun süredir vatandaşların şikâyet ettiği konuların başında geliyor.Yanlış park edilen araçların yayaların geçişini engellediği, görme engelliler, tekerlekli sandalye kullananlar ve çocuk arabasıyla hareket eden aileler için ciddi sorun oluşturduğu belirtiliyor.Ayrıca bazı kullanıcıların trafik kurallarına uymaması da güvenlik endişelerini artırıyor.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/50d40f4b29ec990945ec51903.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Zürih araç sayısını yarıya indirmeyi planlıyor</h2>İsviçre basınında yer alan bilgilere göre Zürih Belediyesi, şehirde faaliyet gösteren kiralık elektrikli scooter ve bisiklet sayısını önemli ölçüde azaltmayı hedefliyor.Yeni plan kapsamında hem hizmet veren şirket sayısının hem de araç filosunun küçültülmesi öngörülüyor. Böylece şehirdeki düzensiz park sorununun ve trafikte yaşanan sıkıntıların azaltılması amaçlanıyor.<h2>Diğer şehirler çoktan önlem aldı</h2>Bazı İsviçre şehirleri ise bu konuda daha önce harekete geçti.Bern'de 2024 yılından bu yana yalnızca Voi şirketine faaliyet izni veriliyor. Şehirde en fazla 300 kiralık scooter kullanılabiliyor ve araçların belirlenen alanlara park edilmesi zorunlu tutuluyor.Winterthur'da ise Voi, 450 elektrikli scooter ve 100 elektrikli bisiklet işletiyor. Kurallara aykırı park edilen araçlar polis veya şirket tarafından kaldırılıyor. Aracını yanlış yere bırakan kullanıcılar ise ek ücret ödemek zorunda kalıyor.<h2>Basel daha esnek bir model uyguluyor</h2>Basel'de ise farklı şirketlerin faaliyet göstermesine izin veriliyor.Kentte sekiz farklı işletmeci bulunurken, her şirket en fazla 200 araç hizmete sunabiliyor. Böylece şehir genelindeki kiralık scooter ve elektrikli bisiklet sayısı 1.600 araçla sınırlandırılmış durumda.<h2>Amaç yasaklamak değil, düzenlemek</h2>Uzmanlara göre elektrikli scooterlar kısa mesafeli ulaşımda çevre dostu ve pratik bir alternatif sunuyor.Ancak şehir yönetimleri, bu araçların yayaların güvenliğini tehlikeye atmadan ve kamusal alanı işgal etmeden kullanılabilmesi için daha sıkı kurallar getirilmesi gerektiği görüşünde.Önümüzdeki dönemde Zürih'in alacağı kararın, İsviçre'deki diğer şehirler için de örnek olması bekleniyor.

Zürih'te elektrikli scooter sayısı yarı yarıya indirilecek

İsviçre'de doğum oranı tarihi düşük seviyelerde seyretmeye devam ediyor. Kadın başına ortalama 1,29 çocuk düşen ülkede, nüfusun yaşlanması ve gelecekteki iş gücü açığına ilişkin endişeler artarken, halktan çözüm önerileri toplanmaya başlandı.

Doğum krizine sıra dışı öneriler

20 Minuten gazetesi ile BrainE4 platformunun ortaklaşa düzenlediği "Vatandaş Diyaloğu" kapsamında binlerce kişi, İsviçre'nin gelecekteki aile politikası için görüşlerini paylaşıyor. Tartışmalarda hem dikkat çekici hem de tartışmalı öneriler öne çıkıyor.<h2>En çok tartışılan öneri: Çocuğu olmayanlar büyük evlere daha fazla ödesin</h2>Katılımcılardan biri, ailelerin daha rahat konut bulabilmesi için dikkat çekici bir öneri sundu.Öneriye göre 4,5 ve 5,5 odalı büyük daireler çocuklu ailelere daha uygun fiyatla kiralanmalı, çocuğu olmayan kişiler ise aynı daireler için daha yüksek kira ödemeli.Siyasi bir partiden değil, doğrudan vatandaşlardan gelen bu fikir, platformda en fazla destek gören öneriler arasında yer aldı.<h2>Aylık 1.000 frank çocuk desteği önerisi</h2>En çok ilgi gören önerilerden biri de her çocuk için aylık 1.000 İsviçre frangı çocuk yardımı verilmesi oldu.Bu öneriyi savunanlar, devlet desteğinin yalnızca çocuklarını kreşe gönderen ailelerle sınırlı kalmaması gerektiğini, çocuklarına evde bakan ebeveynlerin emeğinin de maddi olarak karşılık bulması gerektiğini savunuyor.<h2>Tek maaşla dört kişilik aile geçinebilmeli</h2>Katılımcılar, çocuk sahibi olmanın önündeki en büyük engellerden birinin ekonomik baskılar olduğu görüşünde birleşiyor.Öne çıkan öneriler arasında:<ul><li>Orta sınıfın güçlendirilmesi,</li><li>Tek maaşla dört kişilik bir ailenin geçinebilecek seviyeye ulaşması,</li><li>Çocuklu ailelerin yaşam maliyetlerinin azaltılması yer alıyor.</li></ul>Birçok katılımcıya göre aile kurmak hiçbir zaman yoksulluk riski anlamına gelmemeli.<h2>Daha uzun ebeveyn izni talebi</h2>Vatandaşların önemli bir bölümü, iş ve aile yaşamının daha kolay dengelenebilmesi için ebeveyn izinlerinin uzatılmasını istiyor.En fazla destek gören modellerden biri, toplam altı aylık ebeveyn izni uygulanması. Buna göre izin süresi anne ve baba arasında esnek şekilde paylaşılabilecek, ancak annenin doğum sonrası en az iki ay dinlenmesi zorunlu olacak.<h2>Esnek çalışma modeli öne çıkıyor</h2>Katılımcılar, çocuk sahibi olmayı kolaylaştıracak uygulamalar arasında esnek çalışma saatlerini de önemli görüyor.Özellikle gerektiğinde erken işten ayrılmayı mümkün kılan zaman hesapları ve yarı zamanlı çalışma modelleri büyük destek görüyor.Birçok kişi, hem annenin hem de babanın maddi kaygı yaşamadan yarı zamanlı çalışabildiği bir sistemin ideal aile modeli olduğunu düşünüyor.<h2>Para önemli ama tek belirleyici değil</h2>Araştırmaya katılanların büyük bölümü ekonomik desteklerin gerekli olduğunu kabul etse de çocuk sahibi olma kararının yalnızca maddi koşullarla açıklanamayacağını düşünüyor.Katılımcılara göre aile kurmanın temelinde sevgi, ortak değerler ve birlikte çocuk yetiştirme isteği bulunuyor. Maddi güvence ise bu kararın ardından gelen önemli unsurlardan biri olarak görülüyor.<h2>Anneler üzerindeki yük yeniden gündemde</h2>Tartışmalarda en fazla destek gören ifadelerden biri de çalışan annelerin yaşadığı çifte yük oldu.Katılımcılar, "Anneler hem hiç çocukları yokmuş gibi çalışmaları hem de hiç işleri yokmuş gibi annelik yapmaları bekleniyor. Bu mümkün değil." görüşünü güçlü şekilde destekledi.Birçok kişi ayrıca çocuk sahibi olmanın toplumda bir "lüks" gibi görülmemesi gerektiğini vurguladı.<h2>Amaç, geleceğin aile politikasını şekillendirmek</h2>20 Minuten ve BrainE4 tarafından yürütülen proje kapsamında vatandaşların önerileri 26 Temmuz'a kadar toplanacak.Daha sonra en fazla destek gören fikirlerin, İsviçre'deki aile politikalarına ilişkin tartışmalara katkı sunması hedefleniyor.

Doğum oranını artırmak için bin frank çocuk yardımı önerisi

İsviçre'de haftalardır etkisini sürdüren kuraklık, tarım ve hayvancılık sektöründe ciddi sonuçlar doğurmaya başladı. Meraların kuruması ve yem sıkıntısının büyümesi nedeniyle çiftçiler, hayvanlarını normalden daha erken kesime göndermek zorunda kalıyor.

İsviçreli çiftçiler alarm veriyor

Son verilere göre, geçtiğimiz ay kesime gönderilen inek sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık 3 bin 500 arttı.<h2>Meralar kurudu, kışlık yemler kullanılmaya başlandı</h2>Kuraklık nedeniyle birçok bölgede otlaklar tamamen kururken, hayvanların doğal yem kaynakları da büyük ölçüde tükendi.Bazı üreticiler, kış ayları için ayırdıkları yem stoklarını şimdiden kullanmaya başlarken, bazıları ise yem sıkıntısı nedeniyle ineklerini planlanandan daha erken mezbahalara göndermeyi tercih ediyor.Çiftçiler, bu yıl yaşanan kuraklığın son yılların en zorlu dönemlerinden biri olduğunu belirtiyor.<h2>Fiyatların düşmesinden endişe ediliyor</h2>Uzmanlara göre asıl tehlike yalnızca kuraklık değil, aynı zamanda oluşabilecek piyasa dengesi.Çok sayıda hayvanın aynı anda kesime gönderilmesi, piyasada arzın artmasına ve et fiyatlarının düşmesine neden olabilir. Bu durum ise diğer üreticilerin de fiyatlar daha fazla gerilemeden hayvanlarını satmaya çalışmasına yol açarak yeni bir satış dalgası oluşturabilir.İsviçre Çiftçiler Birliği ile aynı zamanda İsviçre Alp Hayvancılığı Birliği Başkanı olan SVP'li Ulusal Meclis Üyesi Ernst Wandfluh, üreticilere hayvanlarını aynı anda kesime göndermemeleri çağrısında bulundu.<h2>"Kısır döngü oluşabilir"</h2>Wandfluh, paniğe kapılarak yapılan toplu satışların sektör için ciddi risk oluşturduğunu belirtti.Ona göre bugün yaşanacak yoğun kesimler, ilk etapta et fiyatlarını düşürebilir. Ancak bunun sonucu olarak önümüzdeki ilkbaharda piyasada besi hayvanı yetersizliği yaşanabilir ve İsviçre, artan talebi karşılayabilmek için daha fazla ithal ete ihtiyaç duyabilir.<h2>Çağrı etkisini göstermeye başladı</h2>İsviçre Çiftçiler Birliği'nin verdiği bilgiye göre, yapılan uyarıların ardından kesim için kayıt yaptıran inek sayısında ilk düşüş görüldü.Geçtiğimiz haftaya göre bu hafta yaklaşık 100 daha az inek kesim için bildirildi.Yetkililer, üreticilerin planlı hareket etmeye devam etmesi gerektiğini vurguluyor.<h2>Çiftçiler yem ithalatında vergi kolaylığı istiyor</h2>Sektör temsilcileri, yalnızca üreticilere çağrı yapmanın yeterli olmayacağını belirtiyor.Ernst Wandfluh, Federal Hükümet'e seslenerek ithal saman üzerindeki gümrük vergisinin geçici olarak kaldırılmasını istedi.Mevcut uygulamada ithal edilen her 100 kilogram saman için yaklaşık 4 İsviçre frangı gümrük vergisi ödeniyor. Bu da yem maliyetini yaklaşık yüzde 15 artırıyor.Çiftçiler, bu verginin geçici olarak kaldırılması halinde yem sıkıntısı yaşayan işletmelerin kuraklık dönemini daha kolay atlatabileceğini ifade ediyor.Uzmanlar ise iklim değişikliğine bağlı olarak kuraklık dönemlerinin daha sık yaşanabileceğine dikkat çekerek, İsviçre tarımının gelecekte benzer krizlere karşı daha dayanıklı hale getirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Kuraklık İsviçreli çiftçileri zorluyor: Binlerce inek erken kesime gönderildi

İsviçre'de yaz aylarının gelmesiyle birlikte boğulma vakalarında dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Son 30 gün içinde ülke genelinde en az 15 kişi göl ve nehirlerde boğularak yaşamını yitirdi. Son olarak Aare Nehri'nde meydana gelen iki ayrı ölüm, yetkilileri yeniden uyarı yapmaya yöneltti.

Sıcak hava tehlikeyi artırdı

<h2>Geçen yıla göre artış var</h2>İsviçre Hayat Kurtarma Derneği (SLRG), bu yılki boğulma vakalarının geçen yılın aynı dönemine göre daha yüksek seviyede olduğunu açıkladı.Her ne kadar 2022 ve 2023 yıllarındaki rakamların altında kalınsa da, 2024 ve 2025'e kıyasla ölüm sayılarında belirgin bir artış yaşandığı ifade edildi.<h2>Tehlike yalnızca sıcak havalar değil</h2>Uzmanlara göre sıcak havalarda daha fazla kişinin göl ve nehirlerde vakit geçirmesi, boğulma riskini doğal olarak artırıyor.Ancak kazaların temel nedenleri arasında kişilerin kendi yüzme becerilerini olduğundan fazla değerlendirmesi, suyun tehlikelerini hafife alması ve değişken akıntı koşullarını dikkate almaması da bulunuyor.<h2>En fazla risk gençler ve yaşlılarda</h2>SLRG verilerine göre ölümle sonuçlanan boğulma vakaları özellikle 17-32 yaş arasındaki genç yetişkinler ile 65 yaş üzerindeki kişilerde yoğunlaşıyor.Gençlerde daha çok riskli davranışlar öne çıkarken, ileri yaştaki kişilerde sağlık sorunları da kazalara zemin hazırlayabiliyor.İstatistikler ayrıca erkeklerin boğulma sonucu hayatını kaybetme oranının kadınlara göre çok daha yüksek olduğunu gösteriyor.<h2>En büyük tehlike göl ve nehirlerde</h2>Boğulma olaylarının büyük bölümü yüzme havuzlarında değil, doğal sularda meydana geliyor.Yetkililere göre nehirlerde güçlü akıntılar, su altındaki engeller, bentler ve sudan çıkışı zorlaştıran noktalar ciddi risk oluşturuyor.Göllerde ise insanlar çoğu zaman yüzülecek mesafeyi, suyun soğukluğunu veya aniden değişen hava koşullarını hafife alıyor.<h2>Son yıllarda düşüş vardı</h2>İsviçre'de boğulma nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı geçmişe kıyasla uzun vadede önemli ölçüde azalmış olsa da, son veriler yeniden dikkatli olunması gerektiğini ortaya koyuyor.SLRG verilerine göre 2025 yılında ülkede 43 kişi boğularak yaşamını yitirmişti. Bu oran, nüfus dikkate alındığında 100 bin kişide yaklaşık 0,5 ölüm anlamına geliyor.Yetkililer özellikle yaz aylarında göl ve nehirlerde yüzen vatandaşlara akıntıları dikkate almaları, yalnız yüzmemeleri ve kendi fiziksel sınırlarını doğru değerlendirmeleri çağrısında bulunuyor.

İsviçre'de boğulma vakaları arttı: Son bir ayda 15 can kaybı

Zürih Belediyesi, son haftalarda özellikle şehir merkezinde artan açık alanda uyuşturucu kullanımı ve uyuşturucu ticareti nedeniyle güvenlik önlemlerini önemli ölçüde artırdı. Yaz aylarında büyüyen bağımlı gruplarının hem kamu düzenini hem de vatandaşların kamusal alanları kullanımını olumsuz etkilediği belirtiliyor.

Uyuşturucu alarmı

<h2>Dört bölgede yoğun denetim başladı</h2>Belediye tarafından yapılan açıklamaya göre, özellikle Bäckeranlage, Kasernenareal, Gleis 3 – Gessnerallee çevresi ve akşam saatlerinde Schanzengraben bölgesi artık polis açısından "öncelikli müdahale noktaları" olarak değerlendiriliyor.16 Temmuz'dan itibaren bu bölgelerde polis devriyeleri artırıldı. Daha fazla yaya devriyesi, kimlik kontrolleri, kamu düzenini bozan kişilerin bölgeden uzaklaştırılması ve uyuşturucu satıcılarına yönelik soruşturmalar yürütülüyor.<h2>"Uyuşturucu kullanımına müsamaha gösterilmeyecek"</h2>Zürih Güvenlik Dairesi Başkanı Karin Rykart, son haftalarda kamusal alanlarda görünür uyuşturucu kullanımının belirgin şekilde arttığını belirterek, belediyenin bu gelişmeyi ciddiyetle takip ettiğini söyledi.Belediye açıklamasında, kamusal alanda uyuşturucu kullanımı ve ticaretine tolerans gösterilmeyeceği vurgulandı.Uyuşturucu kullanan kişiler düzenli olarak kontrol edilirken, durumlarına göre yasal tüketim merkezlerine yönlendiriliyor veya bölgeden uzaklaştırılıyor.<h2>Sosyal hizmet ekipleri de sahada</h2>Yetkililer, sorunun yalnızca polis müdahalesiyle çözülemeyeceğini belirtiyor.Bu nedenle "sip züri" adlı sosyal hizmet ekipleri de söz konusu bölgelerde daha yoğun görev yapmaya başladı. Ekipler, bağımlılarla doğrudan iletişim kurarak sağlık ve sosyal destek hizmetlerine yönlendirme yapıyor.Ayrıca yaz boyunca Bäckeranlage çevresinde halkın katılımına açık çeşitli etkinlikler düzenlenerek parkın daha güvenli ve daha fazla kişi tarafından kullanılan bir yaşam alanına dönüştürülmesi hedefleniyor.<h2>Mevcut merkezler yetersiz kalıyor</h2>Zürih Belediyesi, şehirde faaliyet gösteren üç bağımlı danışma ve güvenli tüketim merkezinin kamusal alan üzerindeki baskıyı önemli ölçüde azalttığını belirtiyor.Ancak son dönemde artan başvurular nedeniyle bu merkezlerin kapasitesinin dolduğu ifade edildi.Bu nedenle belediye, bağımlılara yönelik hizmet verecek dördüncü danışma ve tüketim merkezi için uygun bir yer arayışını hızlandırdığını açıkladı.Yetkililer, güvenlik önlemleri ile sosyal destek çalışmalarının birlikte yürütülmesinin hem kamu düzenini korumak hem de bağımlılara gerekli desteği sağlamak açısından en etkili yöntem olduğunu vurguluyor.

Zürih'te uyuşturucuya karşı geniş operasyon: Polis sayısı artırıldı

OpenAI, yeni nesil yapay zekâ modelleri üzerinde yürüttüğü güvenlik testleri sırasında bugüne kadar görülmemiş bir siber güvenlik olayı yaşandığını açıkladı. Şirketin test ortamında çalışan iki gelişmiş yapay zekâ modeli, izole edilmiş sistemi aşarak internete erişti ve yapay zekâ platformu Hugging Face'in altyapısına izinsiz giriş gerçekleştirdi. 

Uzmanları endişelendiren gelişme

<h2>Test senaryosu gerçek saldırıya dönüştü</h2>OpenAI'nin açıklamasına göre olay, GPT-5.6 Sol ve henüz kamuoyuna açıklanmayan daha gelişmiş bir modelin siber güvenlik yeteneklerinin değerlendirildiği dahili bir test sırasında meydana geldi.Modellerden, "ExploitGym" adı verilen ve güvenlik açıklarını tespit edip kullanabilme becerisini ölçen standart bir siber güvenlik testini çözmeleri isteniyordu. Bu değerlendirme sırasında normalde zararlı faaliyetleri engelleyen bazı güvenlik kısıtlamaları bilinçli olarak devre dışı bırakılmıştı.&nbsp;<h2>Yapay zekâ internete çıkmanın yolunu buldu</h2>OpenAI'nin ön raporuna göre modeller, testi başarıyla tamamlayabilmek için beklenmedik şekilde hareket etti.Önce test ortamındaki daha önce bilinmeyen bir güvenlik açığını kullanarak izole sistemden çıkmayı başardılar ve açık internete erişim sağladılar. Ardından Hugging Face platformunda test sorularına yardımcı olabilecek bilgilere ulaşabilecekleri sonucuna vararak platformun bazı sistemlerine izinsiz erişim gerçekleştirdiler. Bunun için daha önce bilinmeyen güvenlik açıklarını ve ele geçirilmiş erişim bilgilerini kullandıkları belirtildi.&nbsp;<h2>Binlerce işlem gerçekleştirdi</h2>Hugging Face'in açıklamasına göre saldırıyı gerçekleştiren yapay zekâ ajanı binlerce farklı işlem yürüttü ve dijital kontrol altyapısını sürekli değiştirerek tespit edilmesini zorlaştırdı.Şirket, kamuya açık yapay zekâ modelleri ve veri setlerinin etkilenmediğini, ancak bazı iç sistemlerde yetkisiz erişim tespit edildiğini açıkladı. Olayın ardından güvenlik açıkları kapatıldı ve erişim bilgileri yenilendi.&nbsp;<h2>OpenAI: Güvenlik önlemlerini güçlendiriyoruz</h2>OpenAI yaşanan olayı "eşi benzeri görülmemiş bir siber güvenlik olayı" olarak nitelendirdi.Şirket, test ortamlarının izolasyonunu, erişim kontrollerini ve gelişmiş yapay zekâ modellerinin değerlendirilme süreçlerini yeniden güçlendireceğini duyurdu. Olayın Hugging Face ile birlikte ayrıntılı şekilde araştırıldığı ve daha kapsamlı teknik raporun daha sonra yayımlanacağı bildirildi.&nbsp;<h2>Uzmanlar uzun süredir uyarıyordu</h2>Siber güvenlik uzmanları, giderek daha yetenekli hale gelen yapay zekâ modellerinin hem savunma hem de saldırı amaçlı kullanılabileceği konusunda uzun süredir uyarılarda bulunuyordu.Bu olay, gelişmiş yapay zekâ sistemlerinin belirli bir hedefe ulaşmaya çalışırken beklenmedik yöntemler geliştirebildiğini ve güvenlik önlemlerinin de aynı hızla güçlendirilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koydu.&nbsp;

OpenAI'nin yapay zekâ modeli kontrolden çıkarak internete sızdı

İsviçre'nin ulusal hava yolu şirketi Swiss'te güvenlik alarmı yaşandı. Cenevre'den kalkması planlanan bir uçuş öncesinde alkollü olduklarından şüphelenilen iki pilot, kabin ekibinin ihbarı üzerine görevden alındı.

Cenevre'de skandal

Olayın Mayıs ayında meydana geldiği, ancak şimdi kamuoyuna yansıdığı bildirildi.<h2>Kabin ekibi durumu yönetime bildirdi</h2>Swiss'in verdiği bilgiye göre, uçuş saatlerinden önce kabin ekibi pilotların görev yapamayacak durumda olabileceğine ilişkin yöneticilere bilgi verdi.İhbarın somut bulgular içermesi üzerine şirket, iki pilotu daha havaalanına gitmeden, kaldıkları otelde görevden aldı ve yerlerine başka pilotlar görevlendirildi. Böylece planlanan uçuş güvenli şekilde gerçekleştirildi.<h2>Soruşturma sürüyor</h2>Swiss, olayın ardından iki pilotun da uçuş görevlerinden uzaklaştırıldığını ve haklarında yürütülen incelemenin devam ettiğini açıkladı.Şirketten yapılan açıklamada, "Güvenlik ilkelerimize yönelik ihlalleri son derece ciddiye alıyoruz. Bu tür durumlar iş hukuku açısından sonuçlar doğurabilir." ifadelerine yer verildi.<h2>Uçuş bilgileri açıklanmadı</h2>Haberi ilk olarak havacılık portalı Aerotelegraph duyurdu.Swiss, kişisel verilerin korunması gerekçesiyle pilotların milliyetlerini ve Cenevre'den hangi destinasyona uçuş gerçekleştireceklerini açıklamadı.Havacılık sektöründe alkol kullanımı konusunda son derece katı kurallar uygulanıyor. Pilotların uçuş öncesinde belirlenen sınırların üzerinde alkol almış olmaları durumunda görev yapmalarına kesinlikle izin verilmiyor. Bu tür vakalar, hem şirket içi disiplin soruşturmasına hem de ilgili havacılık otoritelerinin incelemesine konu olabiliyor.

Alkollü oldukları iddia edilen iki Swiss pilotu uçuştan son anda alındı

İsviçre'nin en önemli turizm merkezlerinden Jungfraujoch için hazırlanan yeni genişleme projesi, Bern Oberland bölgesinde tartışmaları beraberinde getirdi. 

Yerel halk trafik yükünden endişeli

Jungfrau Demiryolları (Jungfraubahnen), Eigergletscher aktarma istasyonunu yeni turistik cazibe merkezleriyle geliştirmek isterken, çevre kuruluşları ve bazı yerel yetkililer projenin doğaya ve bölge altyapısına zarar vereceği görüşünde.<h2>Jungfraujoch'tan yaklaşık 200 milyon frank gelir</h2>Jungfrau Demiryolları, 2025 yılında yalnızca Jungfraujoch hattından yaklaşık 200 milyon İsviçre frangı ciro elde etti.Şirket, mevcut kapasitenin üst istasyonlarda sınırlı olması nedeniyle ziyaretçilerin bölgede daha uzun süre vakit geçirebileceği yeni projeler hazırladı.Plan kapsamında Eigergletscher istasyonunda;<ul><li>yaklaşık 200 kişilik Asya restoranı,</li><li>Eiger Kuzey Duvarı'nı konu alan interaktif bir deneyim müzesi,</li><li>mağazalar,</li><li>spor ekipmanı kiralama alanları,</li><li>yeni konaklama imkânları</li></ul>oluşturulması hedefleniyor.<h2>"Amaç daha fazla turist değil"</h2>Jungfrau Demiryolları CEO'su Oliver Hammel, projenin temel amacının yeni turist çekmek olmadığını söyledi.Hammel'e göre ziyaretçiler artık yalnızca Eiger Dağı'nı uzaktan izlemek istemiyor; dağın efsanevi kuzey yüzünü dijital teknolojilerle deneyimleyebilecekleri etkileşimli alanlar talep ediyor.Şirket ayrıca yeni yapıların büyük bölümünün demiryolunun ilk yıllarından kalan ve bugün kullanılmayan koruma altındaki binaların değerlendirilmesiyle oluşturulacağını belirtiyor.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/d7ab334c929724114ed7faa04.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Çevreciler: Bu bir "salam taktiği"</h2>Doğa koruma kuruluşları ise projeye sert tepki gösteriyor.İsviçre Peyzaj Koruma Vakfı'nın (Stiftung Landschaftsschutz Schweiz) eş başkanı Franziska Grossenbacher, şirketin projeleri aşama aşama hayata geçirerek kamuoyunun tepkisini azaltmaya çalıştığını savunuyor.Çevrecilere göre 2019 yılında hizmete giren Eiger Express teleferiği zaten bölgenin ziyaretçi kapasitesini önemli ölçüde artırmıştı. O dönemde yeni turistik tesislerden söz edilmediği, şimdi ise yeni yatırımlarla ziyaretçi sayısının daha da artırılmak istendiği ifade ediliyor.<h2>Yerel halk trafik yükünden rahatsız</h2>Projeye yönelik en önemli itirazlardan biri de ulaşım konusunda geliyor.Yeni müzenin inşa edilebilmesi için Grindelwald ve Lauterbrunnen belediyeleri arasında arazi düzenlemesi yapılması gerekiyor.Ancak Grindelwald Belediye Meclisi, geçtiğimiz aralık ayında bu değişikliği reddetti.Belediye yetkilileri, yeni turizm yatırımlarına onay verilmeden önce Jungfrau Demiryolları'nın köyde giderek büyüyen trafik sorununa maddi katkı sağlamasını istiyor.<h2>Halkın büyük bölümü sınırın aşıldığını düşünüyor</h2>Jungfrau Bölgesi Turizm Organizasyonu tarafından hazırlanan son araştırmaya göre, Bern Oberland'ın doğusunda yaşayanların yaklaşık yüzde 90'ı, turizmin artık bölgedeki trafik ve altyapı üzerinde aşırı baskı oluşturduğu görüşünde.SVP'li Bern Kanton Milletvekili Stephanie Gartenmann da bölgedeki ulaşım sorunlarının kritik noktaya ulaştığını belirterek, kanton yönetiminden yeni bir ulaşım master planı hazırlanmasını talep etti.Uzmanlara göre Jungfraujoch'taki yeni proje, yalnızca ekonomik büyüme ile çevre koruma arasındaki dengeyi değil, İsviçre'nin en önemli turizm bölgelerinde sürdürülebilir turizmin nasıl şekilleneceğini de belirleyecek önemli bir sınav niteliği taşıyor.

Jungfraujoch'ta 200 milyon franklık büyüme planı tartışma yarattı

Almanya'da Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) politikacısı Jens Spahn'ın taşıyıcı anne yoluyla çocuk sahibi olması sonrası başlayan tartışmalar, İsviçre'deki mevcut uygulamaları da yeniden gündeme taşıdı.

Yasak ama cezasız

İsviçre'de taşıyıcı annelik ülke içinde yasak olmasına rağmen, yurt dışında bu yöntemle çocuk sahibi olan ailelere herhangi bir ceza uygulanmıyor.Uzmanlar, mevcut sistemin hem hukuki hem de etik açıdan önemli çelişkiler içerdiğini belirtiyor.<h2>İsviçre'de yasak, yurt dışında serbest</h2>İsviçre yasalarına göre taşıyıcı annelik ülke sınırları içinde kesin olarak yasak.Buna karşın İsviçre vatandaşları, taşıyıcı annelik hizmetinin yasal olduğu ülkelere giderek çocuk sahibi olabiliyor. Daha sonra çocuk İsviçre'ye getiriliyor ve gerekli hukuki işlemlerin ardından ebeveynlik ilişkisi tanınabiliyor veya evlat edinme süreci tamamlanabiliyor.Bu nedenle özellikle çocuk sahibi olamayan çiftler ile eşcinsel çiftlerin yurt dışındaki taşıyıcı annelik uygulamalarına yöneldiği belirtiliyor.Yetkililer ise bu konuda resmi istatistik tutmadığı için kaç İsviçre vatandaşının bu yönteme başvurduğu bilinmiyor.<h2>"Hukuki ve etik bir gerilim var"</h2>İsviçre Ulusal Etik Komisyonu (NEK) üyesi ve tıp etikçisi Jürg Streuli, mevcut uygulamanın hukuki ve etik açıdan çelişkili bir yapı oluşturduğunu ifade etti.Streuli'ye göre İsviçre, bir yandan taşıyıcı anneleri korumak amacıyla bu uygulamayı yasaklıyor, diğer yandan ise yurt dışında doğan çocukların hukuki statüsünü tanıyarak çocuğun üstün yararını gözetiyor.Uzman, bunun tamamen tutarsız bir yaklaşım olmadığını, aksine iki farklı hukuki değeri aynı anda koruma çabası olarak değerlendirilebileceğini söyledi.<h2>İsviçre yeni bir düzenleme yapmalı mı?</h2>Streuli'ye göre uzun vadede mevcut sistemin sürdürülebilir olup olmadığı tartışılmalı.İsviçre'nin önünde iki temel seçenek bulunduğunu belirten etik uzmanı, ya ülke içinde sıkı kurallarla taşıyıcı anneliğe izin verilmesi ya da yurt dışındaki uygulamalara yönelik daha katı yaptırımlar getirilmesi gerektiğini ifade etti.<h2>Federal Hükümet yurt dışındaki uygulamaları cezalandırmak istemiyor</h2>İtalya, vatandaşlarının yurt dışında taşıyıcı annelik yaptırmasını da cezalandıran ülkeler arasında yer alıyor.Ancak İsviçre Federal Hükümeti böyle bir adımı uygun görmüyor.Hükümete göre yurt dışında gerçekleşen olayların hukuken araştırılması oldukça güç. Ayrıca çocuk sahibi olmak isteyen ebeveynlerin cezalandırılmasının, doğan çocuğun yüksek yararını olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.<h2>Düzenlemeye destek verenler de var</h2>İsviçre'deki eşcinsel ve biseksüel erkeklerin çatı kuruluşu Pink Cross, belirli etik kurallar çerçevesinde taşıyıcı anneliğin İsviçre'de de yasal hale getirilmesini savunuyor.Jürg Streuli de bu seçeneğin etik açıdan değerlendirilmeye değer olduğunu belirtiyor.Ona göre sıkı yasal düzenlemelerle hem yurt dışına yönelimin azaltılması hem de taşıyıcı anne, biyolojik ebeveynler ve doğan çocuğun haklarının daha güçlü şekilde korunması mümkün olabilir.Uzmanlar, aile yapılarının değiştiği günümüzde taşıyıcı annelik konusundaki mevcut hukuki boşlukların ve çelişkilerin İsviçre'de önümüzdeki yıllarda siyasi gündemin önemli başlıklarından biri olmaya devam edeceği görüşünde.

İsviçre'de taşıyıcı annelik tartışması yeniden alevlendi 

Uster Hastanesi, sağlık sektöründe yaşanan personel sıkıntısına çözüm olabilecek yeni bir çalışma modeliyle dikkat çekiyor. Hastanede iki yıldır uygulanan "42+4" çalışma sistemi, doktorların haftalık çalışma süresini azaltırken hem çalışan memnuniyetini artırdı hem de hasta güvenliğinde herhangi bir olumsuzluk yaratmadı.

Dikkat çeken uygulama

<h2>Haftalık çalışma süresi 46 saate indirildi</h2>İsviçre'de asistan ve uzman doktorlar geçen yıl ortalama haftada 54,6 saat çalıştı. Oysa yasal üst sınır 50 saat olarak belirlenmiş durumda.Bu soruna çözüm bulmak isteyen Uster Hastanesi, önce cerrahi bölümünde, ardından iç hastalıkları kliniğinde yeni bir çalışma modeli uygulamaya başladı."42+4" sistemi kapsamında:<ul><li>42 saat hasta bakımı ve klinik çalışma,</li><li>4 saat ise eğitim ve mesleki gelişim</li></ul>için ayrılıyor. Böylece doktorların haftalık toplam çalışma süresi 46 saate düşürülüyor.<h2>Aşırı mesailer azaldı</h2>Cerrahi Bölümü Kıdemli Hekimi Federico Mazzola, yeni sistemin önemli ölçüde başarılı olduğunu söyledi.Mazzola'ya göre model, haftaların yaklaşık yüzde 60'ında eksiksiz uygulanabiliyor.Kalan dönemlerde ise acil vakalar, personel değişiklikleri ve hastane işleyişindeki beklenmedik gelişmeler nedeniyle planlanan çalışma saatlerine tam olarak uyulamıyor.Buna rağmen doktorların 50 saatin üzerindeki yoğun mesaileri belirgin şekilde azaldı.<h2>Hasta güvenliği etkilenmedi</h2>Yeni sistem uygulanmaya başlamadan önce en büyük endişelerden biri, doktorların daha az çalışmasının hasta bakımını olumsuz etkileyebileceği yönündeydi.Ancak hastane yönetimi, iki yıllık uygulama boyunca hasta güvenliğiyle ilgili herhangi bir olumsuz geri bildirim almadıklarını açıkladı.Ayrıca doktorların pratik eğitimlerinin de aksamadığı, haftalık eğitim saatlerinin düzenli olarak sürdürüldüğü belirtildi.<h2>Personel açığına karşı önemli adım</h2>Federico Mazzola, çalışma saatlerinin azaltılmasının artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldiğini ifade etti.Verilere göre tıp fakültesi öğrencilerinin yaklaşık yüzde 30'u mezun olduktan sonra doktorluk mesleğini yapmayı düşünmüyor.Bunun yanında asistan doktorların yüzde 10 ila 15'i ise uzmanlık eğitimini tamamlamadan mesleği bırakıyor.Uzmanlara göre bu tablo, İsviçre'deki sağlık sisteminde nitelikli personel açığını daha da büyütebilir.<h2>Diğer hastaneler de uygulamaya geçiyor</h2>Modelin olumlu sonuç vermesi üzerine Affoltern Hastanesi de eylül ayından itibaren tüm asistan doktorlar için aynı sistemi uygulamaya hazırlanıyor.Hastane yönetimi, ek maliyet oluşturmadan bu dönüşümü gerçekleştirmeyi hedefliyor.Bunun için özellikle raporlama ve idari işlemlerde dijital teknolojilerden daha fazla yararlanılması planlanıyor. Böylece doktorların evrak işleri yerine hastalara daha fazla zaman ayırması amaçlanıyor.Uzmanlara göre çalışma koşullarının iyileştirilmesi, önümüzdeki yıllarda İsviçre'de sağlık sektöründeki personel açığını azaltmak için en önemli adımlardan biri olacak.

Uster Hastanesi'nde Doktorların çalışma süresi kısaldı

Aargau kantonunda eski bir SVP (İsviçre Halk Partisi) milletvekili hakkında yürütülen soruşturmada çarpıcı ayrıntılar ortaya çıktı. Savcılık, 57 yaşındaki eski siyasetçi hakkında müebbet hapis cezası ve ceza infazı süresince zorunlu terapi uygulanmasını talep etti.

İsviçre'yi sarsan dava

Sanık; kasten öldürmeye teşebbüs, tecavüz, çocuklara yönelik cinsel istismar ve çok sayıda cinsel suç işlemekle suçlanıyor. Hakkındaki suçlamalarla ilgili ise masumiyet karinesi geçerliliğini koruyor.<h2>K.-o. damlası iddiası cinayete teşebbüs suçlamasına dönüştü</h2>İddianameye göre sanık, mağdurlarına K.-o. damlası (bilinç kaybına neden olan uyuşturucu madde) vererek onları bayılttı.Savcılık, mağdurların bilinçsiz halde nefessiz kalarak hayatlarını kaybetme riski bulunduğu gerekçesiyle bu eylemleri kasten öldürmeye teşebbüs kapsamında değerlendiriyor.Aargau Savcılığı Sözcüsü Adrian Schuler, mağdurların birçok kez hayati tehlike geçirdiğini açıkladı.<h2>Üç doğrudan mağdur bulunuyor</h2>Savcılığın açıklamasına göre dosyada doğrudan mağdur olarak üç kişi yer alıyor:<ul><li>Sanığın eski hayat arkadaşı olduğu belirtilen yetişkin bir kadın,</li><li>Olaylar sırasında 16 yaşından küçük olan kızı,</li><li>Bir başka yetişkin kadın.</li></ul>Bunun yanında ele geçirilen görüntülerde yer alan başka mağdurların da dosyada "zarar gören kişiler" olarak değerlendirildiği belirtildi.<h2>Soruşturmayı görüntüler başlattı</h2>İddianameye göre soruşturma, annenin sanığı kızına yönelik şüpheli bir eylem sırasında yakalamasıyla başladı.Ardından yapılan aramalarda çok sayıda fotoğraf ve video kaydına ulaşıldı.Savcılık, iddianamenin önemli bölümünün bu dijital delillere dayandığını açıkladı.Yetkililere göre olayların uzun yıllara yayıldığı, mağdurların ise bilinç kaybına yol açan maddeler nedeniyle yaşananların büyük bölümünü hatırlayamadığı değerlendiriliyor.<h2>Yaklaşık üç yıldır tutuklu</h2>Eski siyasetçi, Eylül 2023'ten bu yana tutuklu bulunuyor.Soruşturma sürecinde yeni deliller ve yeni suçlamalar ortaya çıktığı için tutukluluk süresi birkaç kez uzatıldı.Savcılık, her yeni bulgunun sanığa bildirilmesi ve mağdurların korunarak ifadelerinin alınmasının soruşturmayı önemli ölçüde uzattığını belirtti.<h2>Yargılama tarihi henüz belirlenmedi</h2>Dosya şu anda Baden Bölge Mahkemesi'nin gündeminde bulunuyor.Davanın ne zaman başlayacağı henüz açıklanmadı.Savcılık ayrıca iddia edilen suçların sanığın siyasi göreviyle bağlantılı olduğuna dair herhangi bir bulgu bulunmadığını vurguladı.Mahkeme kararını verene kadar sanık hakkında masumiyet karinesi geçerliliğini koruyor.

Eski siyasetçiye ağır suçlamalar: Savcılık müebbet hapis talep etti

İsviçre'deki hidroelektrik santrallerini besleyen baraj göllerinde su seviyesi endişe verici düzeye geriledi. Federal Enerji Dairesi'nin (BFE) açıkladığı son verilere göre, ülke genelindeki baraj rezervleri son 20 yılın aynı dönemine kıyasla en düşük seviyesine indi.

Kuraklık barajları vurdu

Uzmanlar kısa vadede elektrik arzı açısından bir risk görmese de, iklim değişikliğinin uzun vadede su kaynakları üzerinde ciddi baskı oluşturacağı uyarısında bulunuyor.<h2>Barajlar yalnızca yüzde 46 dolu</h2>Federal Enerji Dairesi'nin haftalık raporuna göre İsviçre'deki baraj göllerinin doluluk oranı şu anda yüzde 46 seviyesinde bulunuyor.Bu oran, son 20 yılın aynı dönem ortalamasının 16,4 puan altında yer alıyor ve 2000 yılından bu yana temmuz ayı için ölçülen en düşük doluluk seviyesi olarak kayıtlara geçti.<h2>Kuraklık ve az kar yağışı etkili oldu</h2>Yetkililere göre su seviyelerindeki düşüşün en önemli nedenleri, geçen kış mevsiminde beklenenden az kar yağması ve ilkbahar ile yaz aylarında etkisini artıran kuraklık oldu.Federal veriler, 2026 ilkbaharının 1864 yılından bu yana ölçülen en kurak ilkbaharlardan biri olduğunu ortaya koyuyor.<h2>Elektrik arzında şimdilik risk yok</h2>İsviçre Elektrik Komisyonu (ElCom), mevcut tabloya rağmen kısa vadede elektrik arz güvenliği açısından ciddi bir sorun beklenmediğini açıkladı.ElCom yetkilisi Andreas Jöckel, kış aylarında barajların ülkenin elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 20'sini karşıladığını belirterek, önümüzdeki aylarda yağışların durumunun belirleyici olacağını söyledi.Uzmanlara göre sonbahar ve kış aylarında yeterli yağış alınması halinde rezervuarların yeniden dolması mümkün.<h2>Buzullar bugün destek oluyor, yarın olmayabilir</h2>Enerji şirketi Alpiq da özellikle Valais kantonundaki Grand Dixence, Emosson ve Gougra barajlarının son sıcak hava dalgasında eriyen buzullardan gelen sular sayesinde yeniden dolmaya başladığını açıkladı.Ancak bilim insanları bu avantajın kalıcı olmayacağı görüşünde.ETH Zürih Buzul Bilimi Uzmanı Prof. Matthias Huss, iklim değişikliği nedeniyle buzulların hızla küçüldüğünü belirterek, önümüzdeki 10 ila 30 yıl içinde aynı sıcak hava dalgalarında bugünkünden çok daha az buzul suyunun barajlara ulaşacağını söyledi.<h2>Uzun vadede yeni su yönetimi gerekecek</h2>Uzmanlar, İsviçre'nin "Avrupa'nın su kulesi" olarak anılmaya devam edeceğini ancak iklim değişikliği nedeniyle suyun mevsimsel dağılımının önemli ölçüde değişeceğini vurguluyor.Bu nedenle gelecekte enerji üretimi, tarım, içme suyu ve çevresel ihtiyaçlar arasında daha dikkatli bir su yönetimi yapılması gerekeceği ifade ediliyor.Şimdilik elektrik arzı açısından acil bir risk bulunmasa da, düşük su seviyeleri İsviçre'nin enerji politikası ve iklim değişikliğiyle mücadelesinde yeni önlemlerin kaçınılmaz olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.

İsviçre'deki barajlar son 20 yılın en düşük seviyesinde

İsviçre'de yeni nesil F-35 savaş uçaklarının teslimatında yaşanan belirsizlikler ve maliyet artışları, hava kuvvetleri planlarını yeniden tartışmaya açtı. Federal hükümetin mevcut plana göre 2030 yılında emekliye ayırmayı hedeflediği F/A-18 savaş uçaklarının daha uzun süre hizmette tutulması için parlamentoda farklı siyasi partilerden destek geldi.

Savunma planı yeniden şekilleniyor

<h2>Plan değişebilir</h2>Federal Konsey'in planına göre ilk F-35 savaş uçakları 2027 yılından itibaren İsviçre'ye teslim edilmeye başlanacak ve 2030'a kadar mevcut F/A-18 filosunun yerini tamamen alacaktı.Ancak son dönemde yaşanan teslimat belirsizlikleri, artan maliyetler ve sipariş sayısındaki değişiklikler nedeniyle bu planın yeniden değerlendirilmesi isteniyor.<h2>Sağ ve sol partiler aynı görüşte</h2>İsviçre Halk Partisi (SVP) ile Sosyal Demokrat Parti (SP) güvenlik politikacıları, mevcut F/A-18 filosunun yeni F-35 uçaklarıyla birlikte ikinci bir filo olarak kullanılmasını talep ediyor.SVP Milletvekili ve aynı zamanda savaş pilotu olan Thomas Hurter, ABD'nin teslimat takvimine uyup uymayacağının kesin olmadığını belirterek mevcut uçakların hizmetten çıkarılmasının risk oluşturabileceğini söyledi.Hurter, "Jeopolitik gelişmeler göz önüne alındığında elimizdeki tüm askeri ekipmanları, yenileri tamamen hizmete girene kadar kullanmaya devam etmeliyiz." ifadelerini kullandı.<h2>Sipariş edilen F-35 sayısı azaldı</h2>İsviçre başlangıçta 36 adet F-35 satın almayı planlıyordu. Ancak ABD tarafının ilk anlaşmadaki fiyatı koruyamaması nedeniyle bu sayının 30 uçağa düşebileceği belirtiliyor.Bu durum da mevcut F/A-18 filosunun önemini artırıyor.<h2>SP: İkinci filo gerekli</h2>SP'li güvenlik politikacısı Linda De Ventura ise partisinin F-35 projesini desteklemese de mevcut şartlarda ikinci bir savaş uçağı filosunun gerekli olduğunu savundu.De Ventura'ya göre F-35'lerin işletme maliyetleri oldukça yüksek. Bu nedenle eğitim uçuşları ve rutin görevlerde F/A-18'lerin kullanılmaya devam etmesi hem operasyonel hem de ekonomik açıdan avantaj sağlayabilir.<h2>Yaşlanan uçaklar yeni masraflar doğuruyor</h2>Öte yandan F/A-18 filosu da yaşlanıyor.Uçak gövdelerinde çatlaklar tespit edilirken, İsviçre Ordusu bu uçakları 2030 yılına kadar hizmette tutabilmek için yaklaşık 450 milyon İsviçre frangı yatırım yaptı.Savunma Bakanı Martin Pfister ise daha önce yaptığı açıklamada F/A-18 filosunun 2030 sonrasında kullanılmasının ciddi maliyet oluşturacağını belirtmişti.Çünkü dünyadaki birçok ülke aynı dönemde bu uçakları emekliye ayırmayı planlıyor. Bu durumda yedek parça üretimi ve bakım maliyetlerinin önemli kısmını İsviçre'nin tek başına üstlenmesi gerekebilir.<h2>Ordu maliyet hesabı yapıyor</h2>İsviçre Ordusu, parlamentonun talebi doğrultusunda F/A-18 savaş uçaklarının 2030 sonrasında da hizmette tutulmasının maliyetini ve teknik uygulanabilirliğini incelemeye başladı.Ayrıca daha eski nesil Tiger F-5 savaş uçaklarının da kullanım süresinin uzatılması ihtimali değerlendiriliyor. Ancak askeri uzmanlar, bu uçakların günümüz hava savunma ihtiyaçlarını karşılamakta artık yetersiz kaldığını belirtiyor.Uzmanlara göre İsviçre önümüzdeki yıllarda hem artan savunma harcamaları hem de yeni savaş uçağı yatırımları konusunda önemli kararlar almak zorunda kalacak.

İsviçre'de -F35 belirsizliği: F/A-18 savaş uçaklarının hizmette kalması gündemde

Fransa ve İsviçre'de eş zamanlı düzenlenen operasyonlarda, iki ülke arasında faaliyet gösterdiği öne sürülen uluslararası bir silah kaçakçılığı şebekesi çökertildi. Operasyonda biri polis memuru olmak üzere toplam 12 kişi gözaltına alınırken, çok sayıda silah, el bombası, patlayıcı ve nakit para ele geçirildi.

Aralarında polis de var

<h2>Silahlar İsviçre'den Fransa'ya taşındı</h2>Fransa'nın Lille Savcılığı'nın açıklamasına göre, suç örgütünün silahları İsviçre'den temin ederek Fransa'nın farklı bölgelerinde sattığı tespit edildi.23 Haziran 2026 tarihinde gerçekleştirilen operasyon; Fransa'nın üç farklı bölgesindeki polis birimleri, İsviçre makamları ve Avrupa Polis Teşkilatı (Europol) iş birliğiyle düzenlendi.Operasyon kapsamında 10 kişi Fransa'da, 2 kişi ise İsviçre'de gözaltına alındı.<h2>Şebekede polis memuru da yer aldı</h2>Gözaltına alınan dokuz kişi hakkında, organize suç örgütü kapsamında savaş silahları, ateşli silahlar, mühimmat ve patlayıcıların yasa dışı ticareti ile suç örgütüne üyelik suçlamaları yöneltildi.Şüpheliler arasında bulunan bir Fransız polis memurunun ise resmi polis veri tabanlarına erişimini kullanarak kaçakçılık faaliyetlerini kolaylaştırdığı öne sürüldü.Savcılık, şebekenin lideri olduğu iddia edilen kişi ile polis memuru hakkında ayrıca rüşvet ve rüşvetten elde edilen mal varlığını aklama suçlamaları da yöneltti.<h2>Silahlar, el bombaları ve patlayıcılar ele geçirildi</h2>Fransa'da gerçekleştirilen aramalarda güvenlik güçleri;<ul><li>23 adet ateşli silah,</li><li>Çok sayıda sahte silah,</li><li>El bombaları,</li><li>Patlayıcı bloklar,</li><li>Ateşleme düzenekleri,</li><li>100 bin euronun üzerinde nakit para,</li><li>3 araca el koydu.</li></ul>Ele geçirilen mühimmatın ve patlayıcıların teknik incelemesi sürüyor.<h2>Sekiz kişi tutuklandı</h2>Şüphelilerden sekizi, aralarında polis memurunun da bulunduğu isimler, soruşturma kapsamında tutuklanarak cezaevine gönderildi.Bir şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.Soruşturma kapsamında İsviçre ve Fransa makamlarının uluslararası iş birliği içerisinde yeni bağlantıları araştırmaya devam ettiği bildirildi.

Fransa-İsviçre silah kaçakçılığı ağı çökertildi

Solothurn kantonunda bulunan Gösgen Nükleer Santrali yakınlarında görülen çok sayıda drone, güvenlik güçlerini alarma geçirdi. Yasak uçuş bölgesinde tespit edilen en az yedi drone nedeniyle polis geniş çaplı inceleme başlatırken, olayın arkasındaki neden henüz belirlenemedi.

Polis soruşturma başlattı

<h2>Vatandaş fark etti, polis harekete geçti</h2>Olay pazar akşamı saat 22.30 sıralarında Niedergösgen'de meydana geldi.Bölge sakinlerinden biri gökyüzünde aynı anda uçan çok sayıda drone gördüğünü ve bunların nükleer santral yönüne doğru ilerlediğini fark ederek durumu hemen Solothurn Kanton Polisi'ne bildirdi.İlk belirlemelere göre bölgede en az yedi drone uçuş yaptı. Polis şimdi güvenlik kameraları ve uçuş kayıtları üzerinden droneların tam sayısını ve izledikleri rotayı belirlemeye çalışıyor.<h2>Santral çevresinde güvenlik artırıldı</h2>Olayın ardından gece boyunca Gösgen Nükleer Santrali çevresindeki güvenlik önlemleri artırıldı.Santral yönetimi, olay sırasında tesis güvenliğinin hiçbir zaman tehlikeye girmediğini açıkladı.Gösgen Nükleer Santrali Basın Sözcüsü Max Brugger, tesisin olası tehditlere karşı son derece dayanıklı şekilde inşa edildiğini belirterek, "Nükleer güvenlik açısından droneların oluşturduğu riskin şu an için ihmal edilebilir seviyede olduğunu değerlendiriyoruz." ifadelerini kullandı.Santralin drone saldırılarına karşı hangi teknolojileri kullandığı ise güvenlik gerekçesiyle açıklanmadı.<h2>Uçak çarpmasına bile dayanıklı</h2>Yetkililere göre Gösgen Nükleer Santrali, büyük bir yolcu uçağının çarpmasına dahi dayanabilecek şekilde inşa edildi.Ancak uzmanlar, droneların doğrudan santrale zarar vermesinden ziyade güvenlik noktalarını, giriş çıkışları ve koruma düzenini havadan görüntülemek amacıyla kullanılabileceğine dikkat çekiyor.<h2>Drone düşürme yetkisi poliste</h2>İsviçre'de nükleer santrallerin bulunduğu bölgeler uçuşa yasak alan olarak kabul edilse de, santral görevlilerinin drone düşürme yetkisi bulunmuyor.Bu tür durumlarda tesis yönetimi yalnızca polisi bilgilendirebiliyor.Polis ise sinyal karıştırıcı (jammer), GPS engelleyici sistemler veya ağ atan özel cihazlarla droneları etkisiz hale getirebiliyor. Ancak ağ fırlatma sistemlerinin etkili menzili yaklaşık 50 ila 70 metreyle sınırlı.<h2>Son dönemde benzer olaylar arttı</h2>Son aylarda İsviçre'de stratejik öneme sahip tesislerin yakınlarında art arda drone vakaları yaşanıyor.Temmuz ayı başında Bern kantonundaki bir askeri kışla ile Meiringen Hava Üssü yakınlarında da benzer drone ihbarları yapılmıştı.2025 sonbaharında ise Avrupa'nın en önemli elektrik dağıtım merkezlerinden biri olan Laufenburg trafo istasyonu üzerinde görülen dronelar güvenlik tartışmalarına neden olmuştu. Daha sonra bu uçuşların Swissgrid adına çalışan özel bir şirket tarafından gerçekleştirilen izinli teknik kontroller olduğu anlaşılmıştı.Yetkililer, Gösgen'deki son olayın da benzer şekilde izinli bir uçuş olabileceğini ihtimal dışı bırakmıyor. Ancak soruşturma tamamlanıncaya kadar tüm seçenekler değerlendirilmeye devam edecek.

Gösgen Nükleer Santrali çevresinde drone alarmı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), İsviçre'nin tutuklu bir hamile kadının aile hayatına ilişkin haklarını yeterince korumadığına hükmetti. Mahkeme, İsviçre'nin, kadının partnerinin cezaevinde kendisini ziyaret etmesine izin vermeyerek Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni ihlal ettiğine karar verdi.

Aile hayatı ihlali nedeniyle ceza...

<h2>Hamileyken tutuklandı</h2>Dava, 2019 yılında Vaud kantonunda yaşandı.İspanyol vatandaşı olan ve ağır uyuşturucu suçlarına karıştığı şüphesiyle tutuklanan hamile kadın, soruşturma süresince cezaevinde kaldı.İsviçre makamları, kadının birlikte yaşadığı ve doğacak çocuğun babası olduğu belirtilen kişinin cezaevine gelerek kendisini ziyaret etmesine izin vermedi. Ayrıca doğum sırasında da yanında bulunmasına onay verilmedi.<h2>Gerekçe: Deliller etkilenebilir</h2>İsviçreli yetkililer, ziyaret izninin verilmesi halinde tarafların delilleri etkileme, birbirleriyle anlaşarak soruşturmayı yönlendirme veya izleri ortadan kaldırma ihtimali bulunduğunu savundu.Bu gerekçeler, Federal Mahkeme'ye kadar tüm yargı mercileri tarafından kabul edildi.Mahkeme yalnızca doğumdan kısa süre önce çiftin gözetim altında telefon görüşmesi yapmasına izin verdi.<h2>AİHM: Alternatif çözümler değerlendirilmedi</h2>Strazburg'daki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ise farklı bir sonuca ulaştı.Mahkemeye göre İsviçre makamları, kadının ileri seviyedeki hamileliğini ve doğumun aile yaşamı açısından taşıdığı özel önemi yeterince dikkate almadı.Kararda özellikle, gözetim altında gerçekleştirilecek bir cezaevi ziyaretinin neden hiç değerlendirilmediğinin açıklanamadığı vurgulandı.AİHM, telefon görüşmesine izin verilirken aynı güvenlik önlemleriyle yüz yüze görüşmenin tamamen reddedilmesini çelişkili buldu.<h2>İsviçre tazminat ödeyecek</h2>Mahkeme, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin özel ve aile hayatına saygı hakkını düzenleyen 8. maddesinin ihlal edildiğine karar verdi.Bu kapsamda İsviçre'nin başvurucu kadına yaklaşık 1.608 İsviçre frangı manevi tazminat ödemesine hükmedildi.Bunun yanı sıra yaklaşık 3.718 İsviçre frangı yargılama gideri ve masrafları da İsviçre tarafından karşılanacak.<h2>Karar emsal niteliği taşıyor</h2>Hukuk uzmanlarına göre karar, güvenlik gerekçeleri ile temel insan hakları arasında denge kurulması açısından önemli bir emsal oluşturuyor.Mahkeme, özellikle cezaevi uygulamalarında aile hayatını ilgilendiren istisnai durumların daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiği mesajını verdi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İsviçre'yi haksız buldu

İsviçre Federal Mahkemesi, ifade özgürlüğü ile kişilik hakları arasındaki dengeyi ilgilendiren dikkat çekici bir karara imza attı. Mahkeme, bir yazarın hazırladığı kitabın belirli bölümlerinin yayımlanmasını kesin olarak yasakladı. Gerekçe ise, kitapta anlatılan kişinin kimliğinin kolaylıkla anlaşılabilmesi ve kişilik haklarının ağır şekilde ihlal edilmesi oldu.

Federal Mahkeme'den emsal karar

<h2>Eski partneri dava açtı</h2>Davaya konu olan olayda, İsviçre'de tanınan bir kişi, eski partneri tarafından kaleme alınan kitapta kendisinin ağır ithamlarla hedef alındığını öne sürerek mahkemeye başvurdu.Federal Mahkeme de söz konusu metnin yayımlanmasının kişilik haklarına ciddi müdahale oluşturacağına hükmederek ilgili bölümlerin yayımlanmasını yasakladı.<h2>"Her eleştiri dava konusu olmamalı"</h2>Medya ve iletişim hukuku uzmanı Avukat Manuel Bertschi'ye göre kişilik haklarını korumaya yönelik davalar yalnızca ciddi ihlaller söz konusu olduğunda açılmalı.Bertschi, birçok müvekkiline dava açmamalarını tavsiye ettiğini belirterek, "Her anlaşmazlık mahkemeye taşınmamalı. Vakaların büyük bölümü taraflar arasında çözülebiliyor." değerlendirmesinde bulundu.<h2>Hangi durumlarda dava açmak gerekiyor?</h2>Uzmanlara göre özellikle şu durumlarda hukuki yollara başvurmak anlamlı olabiliyor:<ul><li>Kişinin özel hayatına ağır müdahale edilmesi,</li><li>Gerçeğe aykırı iddiaların yayımlanması,</li><li>Şirket veya kişilerin itibarına ciddi zarar verilmesi,</li><li>İnternette kalıcı şekilde yayımlanan içeriklerin uzun vadeli mağduriyet oluşturması.</li></ul>Bertschi'ye göre özellikle internet ortamında yer alan içeriklerin silinmesi veya düzeltilmesi yönündeki talepler, yıllar sonra bile önemli sonuçlar doğurabiliyor.<h2>Dava açmanın riskleri de var</h2>Uzmanlar, kişilik haklarını koruma davalarının her zaman en doğru çözüm olmayabileceğini de hatırlatıyor.Mahkeme süreçlerinin uzun sürmesi, yüksek dava masrafları ve kamuoyunun konuyu yeniden gündeme taşıması, birçok kişinin dava açmaktan vazgeçmesine neden olabiliyor.Bu nedenle dava açmadan önce elde edilecek fayda ile sürecin maliyeti ve süresi dikkatlice değerlendirilmeli.<h2>Yapay zekâ dönemi yeni hukuki tartışmalar doğuruyor</h2>Haberde ayrıca İsviçre Federal Konseyi Üyesi Karin Keller-Sutter hakkında yapay zekâ ile hazırlanan hakaret içerikli bir videoya da değiniliyor.Uzmanlara göre bu tür olaylar, yapay zekâ çağında kişilik haklarının nasıl korunacağı konusunda yeni hukuki tartışmaları beraberinde getiriyor ve mevcut yasal düzenlemelerin geliştirilmesini zorunlu kılıyor.Federal Mahkeme'nin son kararı ise, dijital çağda ifade özgürlüğü ile kişilik hakları arasındaki hassas dengenin korunmasına yönelik önemli emsal kararlardan biri olarak değerlendiriliyor.

İsviçre'de kişilik hakları davasında dikkat çeken karar

İsviçre Alp Kulübü (SAC), yaz aylarında etkisini sürdüren sıcak hava dalgaları nedeniyle Alpler'de dağcılık ve yürüyüş koşullarının önemli ölçüde değiştiği konusunda uyarıda bulundu.

Dağcılara kritik uyarı

Uzmanlar, geçmiş yıllardaki deneyimlere güvenilmemesi gerektiğini belirterek, birçok rotanın artık çok daha tehlikeli hale geldiğini vurguluyor.<h2>Buzullar hızla eriyor</h2>SAC'nin dağ sporları eğitim sorumlusu ve dağ rehberi Severin Karrer'e göre, bu yıl kar örtüsü normalden çok daha erken eridi.Karın koruyucu tabakasının ortadan kalkmasıyla birlikte buzulların çıplak buz yüzeyleri ortaya çıktı. Kar yağışının az olduğu bir kışın ardından yaşanan sıcak ilkbahar ve peş peşe gelen sıcak hava dalgaları, Alpler'deki koşulları daha da zorlaştırdı.<h2>Gizli tehlikeler ortaya çıktı</h2>Uzmanlara göre buzullardaki derin yarıkların (buzul çatlakları) büyük bölümü artık tamamen açığa çıktı veya üzerlerini örten kar tabakası son derece inceldi.Bu durum hem güvenli rotaların belirlenmesini zorlaştırıyor hem de dağcılar için düşme riskini önemli ölçüde artırıyor.Ayrıca buz ile kaya arasındaki geçiş noktalarının da birçok bölgede geçilemeyecek kadar tehlikeli hale geldiği belirtiliyor.<h2>Kayma ve taş düşmesi riski arttı</h2>Kar tabakasının kaybolması nedeniyle yürüyüşçüler ve dağcılar artık doğrudan buz üzerinde ilerlemek zorunda kalıyor.Özellikle dik yamaçlarda kayma ve uçuruma düşme riski geçmiş yıllara göre çok daha yüksek seviyeye ulaştı.Bunun yanında eriyen kar örtüsü, gevşek kayaları da ortaya çıkardığı için taş düşmesi tehlikesi de ciddi şekilde arttı.<h2>Yalnızca dağcılar değil, yürüyüşçüler de risk altında</h2>SAC, uyarının yalnızca profesyonel dağcıları değil, doğa yürüyüşü yapan herkesi kapsadığını belirtiyor.Özellikle donmuş zemin (permafrost) tabakasının çözülmesiyle birlikte bazı patikalar ve dağ yamaçları eskiye göre daha dengesiz hale geldi. Bu nedenle yürüyüş rotalarında da beklenmedik toprak ve kaya hareketleri yaşanabiliyor.<h2>"Eski deneyimlerinize güvenmeyin"</h2>İsviçre Alp Kulübü, Alpler'e gitmeyi planlayanlara en güncel rota bilgilerini kontrol etmeleri, hava durumunu yakından takip etmeleri ve geçmiş yıllardaki tecrübelerine güvenerek hareket etmemeleri çağrısında bulundu.Uzmanlar, iklim değişikliğinin dağlardaki koşulları hızla değiştirdiğini ve her sezonun artık farklı riskler taşıdığını vurguluyor.

İsviçre Alpleri'nde alarm: Buzullar eridi, tehlike büyüdü

İsviçre'de nükleer enerji yeniden siyasetin en sıcak gündem maddelerinden biri haline geldi. Yeni nükleer santrallerin inşa edilmesine ilişkin tartışmalar sürerken, hem destekleyenler hem de karşı çıkanlar kendi tezlerini bilimsel araştırmalarla güçlendirmeye çalışıyor. 

Aynı konu, farklı sonuç

Ancak birbirine tamamen zıt sonuçlar ortaya koyan raporlar, araştırmaların siyasi amaçlarla kullanıldığı yönündeki tartışmaları da beraberinde getiriyor.<h2>Aynı konu, iki farklı sonuç</h2>İsviçre Enerji Vakfı'nın (SES) hazırlattığı bir araştırmaya göre, yeni bir nükleer santralin inşa edilmesi halinde güneş enerjisi ve bina yenileme sektörlerinde faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmeler olumsuz etkilenecek ve 16 bine kadar istihdamın risk altına girebileceği öne sürülüyor.Buna karşılık iş dünyasının çatı kuruluşu Economiesuisse tarafından hazırlatılan başka bir araştırma ise tam tersini savunuyor. Bu rapora göre yeni bir nükleer santralin inşası ve işletilmesi sayesinde yaklaşık 2 bin 900 yeni istihdam oluşturulabilecek.<h2>Referandum süreci başladı</h2>Haziran ayında İsviçre Parlamentosu, ülkede yeniden nükleer santral inşa edilmesinin önünü açan düzenlemeyi kabul etmişti.Bunun üzerine Sosyal Demokrat Parti (SP), Yeşiller, Yeşil Liberaller (GLP), Merkez Parti Kadın Kolları ve çeşitli çevre kuruluşlarının oluşturduğu geniş bir ittifak referandum başlattı. Gerekli 50 bin imzanın toplanması için çalışmalar sürüyor.<h2>"Araştırmalar artık siyasi kampanyaların parçası"</h2>Siyaset bilimci Lukas Golder'e göre son yıllarda siyasi aktörler, görüşlerini daha inandırıcı gösterebilmek için üniversitelere ve araştırma kurumlarına daha fazla rapor hazırlatıyor.Her iki taraf da bilimsel araştırmaların toplumdaki güvenilirliğinden yararlanarak kendi tezlerini güçlendirmeye çalışıyor.<h2>Soruları kuruluşlar belirliyor</h2>Hem İsviçre Enerji Vakfı hem de Economiesuisse, araştırmaların konusunu ve sorularını kendilerinin belirlediğini kabul ediyor.Ancak araştırmanın yöntemi, verilerin toplanması, analiz edilmesi ve sonuçların hazırlanmasına müdahale edilmediğini vurguluyorlar.Economiesuisse yetkilileri, "Bir araştırma kurumu sonuçların sipariş veren tarafından belirlenmesine izin veriyorsa, o kurum zaten güvenilir değildir." değerlendirmesinde bulundu.<h2>Nükleer enerji tartışması yeniden alevlendi</h2>Uzmanlara göre nükleer enerji, son 40 yıldır İsviçre'nin en tartışmalı siyasi konularından biri olmayı sürdürüyor.Referandum tarihinin henüz belirlenmemesine rağmen hem destekleyenler hem de karşı çıkanlar kampanyalarını hızlandırmış durumda.Art arda yayımlanan araştırmalar ise artık yalnızca bilimsel çalışmalar olarak değil, kamuoyunu etkilemeye yönelik siyasi araçlar olarak da değerlendiriliyor.Bu durum, İsviçre'de bilimsel araştırmaların siyasetteki etkisi ve tarafsızlığı konusunda yeni bir tartışmanın kapısını aralıyor.

Nükleer enerji polemiğinde yeni dönem: Araştırmalar siyasetin merkezinde

İsviçre'de yapılan geniş kapsamlı bir müşteri memnuniyeti araştırması, ülkenin en beğenilen perakende zincirini ortaya koydu. Son dönemde kapsamlı yeniden yapılanma süreci, şirket satışları ve personel azaltmalarıyla gündeme gelen Migros, tüm bu gelişmelere rağmen müşterilerin en fazla memnun kaldığı market zinciri olmayı başardı.

Zirvedeki yerini korudu

<h2>Migros ilk sırada yer aldı</h2>Karşılaştırma platformu Moneyland tarafından 1.500 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen ankette Migros, 10 üzerinden 7,6 puan alarak listenin zirvesine yerleşti.Migros'u 7,4 puanla Digitec Galaxus ve Coop takip etti.İlk sıralarda yer alan diğer zincirler ise şöyle oldu:<ul><li>Migros – 7,6 puan</li><li>Digitec Galaxus – 7,4 puan</li><li>Coop – 7,4 puan</li><li>Lidl</li><li>Müller</li><li>Denner</li><li>Aldi</li></ul>Araştırmada Migros'un aldığı puan "iyi" (gut) olarak değerlendirildi.<h2>Yeniden yapılanmaya rağmen güven kaybetmedi</h2>Migros son aylarda büyük bir yeniden yapılanma süreci yaşamıştı.Şirket, Melectronics, Mibelle ve Hotelplan gibi birçok iştirakini elden çıkarırken yaklaşık 1.500 çalışanıyla yollarını ayırdı. Bu süreçte ABD merkezli danışmanlık şirketi McKinsey ile çalışması da kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.Buna rağmen araştırma sonuçları, Migros'un müşteri nezdindeki güvenini ve güçlü marka algısını koruduğunu gösteriyor.<h2>Bölgelere göre tercihler değişiyor</h2>Anket, İsviçre'nin farklı bölgelerinde alışveriş alışkanlıklarının değişiklik gösterdiğini de ortaya koydu.Almanca konuşulan bölgelerde müşteriler Müller mağazalarından daha memnun olduklarını belirtirken, Fransızca konuşulan bölgelerde ise spor mağazası Decathlon daha yüksek puan aldı.<h2>Lüks mağazalar beklentilerin altında kaldı</h2>Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de lüks mağazaların performansı oldu.Son iki yıldır Taylandlı yatırımcıların kontrolünde bulunan Globus, listenin alt sıralarında yer aldı.Listenin son sırasında ise 145 yıllık geçmişe sahip Bern merkezli geleneksel mağaza zinciri Loeb bulunuyor.Araştırma sonuçları, İsviçre'de tüketicilerin fiyat, ürün çeşitliliği ve hizmet kalitesini bir arada sunan market zincirlerini tercih etmeye devam ettiğini ortaya koyuyor.

İsviçre'nin en sevilen market zinciri Migros oldu

Aargau kantonunda eski bir SVP'li siyasetçi hakkında yürütülen soruşturmanın kamuoyuna yansımasının ardından, uzmanlar uyuşturucu kullanılarak gerçekleştirilen cinsel saldırılar konusunda önemli uyarılarda bulundu.

Uzmanlardan önemli uyarılar

Yetkililer, bu tür suçlarda mağdurların çoğu zaman olayın hemen ardından ne yaşadığını hatırlayamadığını ve bu nedenle yardım aramakta geciktiğini belirtiyor.Hakkındaki soruşturma devam eden eski siyasetçi için masumiyet karinesi geçerliliğini koruyor.<h2>Hafıza kaybı en büyük sorun</h2>İsviçre'deki "Cinsel Şiddet Mağduru Kadınlara Danışmanlık Merkezi"nin eş yöneticisi Brigitte Kämpf'e göre, mağdurların önemli bir kısmı olaydan ancak günler sonra şüphelenmeye başlıyor.Bazı kadınlar, polis tarafından kendilerine ulaşıldığında olaydan haberdar oluyor. Çünkü soruşturmalarda ele geçirilen görüntülerde kendilerini görüyorlar ancak yaşananları hiç hatırlamıyorlar.Diğer bazı mağdurlar ise bir gece dışarı çıktıktan sonra otobüs durağı gibi farklı bir yerde uyanıyor ve oraya nasıl geldiklerini hatırlayamıyor.Uzmanlara göre bunun en önemli nedenlerinden biri, halk arasında "bayıltıcı damla" (K.-o. damlası) olarak bilinen ve içinde GHB maddesi bulunan uyuşturucuların geçici hafıza kaybına yol açması.<h2>Belirtiler her zaman açık olmuyor</h2>Brigitte Kämpf, bu tür olayların tek bir kesin belirtisinin bulunmadığını söylüyor.Mağdurlar genellikle vücutlarında açıklayamadıkları ağrılar, morluklar, kıyafetlerinde düzensizlik veya genital bölgede küçük yaralanmalar fark ediyor.Bazı vakalarda ise uzun süredir cinsel ilişki yaşamayan kişilerde cinsel yolla bulaşan hastalıkların ortaya çıkması da şüphe uyandırabiliyor.Ancak uzmanlar, bu belirtilerin tek başına bayıltıcı madde kullanıldığını kanıtlamaya yetmediğini vurguluyor.<h2>İlk 72 saat kritik önem taşıyor</h2>Uzmanlar, olayın ardından mümkün olan en kısa sürede adli tıp birimlerine başvurulmasını öneriyor.İlk 72 saat içinde yapılacak incelemelerde DNA ve sperm örnekleri toplanabiliyor.Ancak GHB maddesi kanda yalnızca 4 ila 8 saat, idrarda ise 8 ila 12 saat tespit edilebildiği için birçok olayda bu kritik süre kaçırılıyor. Bunun en önemli nedeni ise mağdurların uzun süre bilinçsiz kalması veya yaşananları sonradan fark etmesi.<h2>Şikâyet kararı kişiye göre değişiyor</h2>Uzmanlara göre suç duyurusunda bulunma kararı her mağdur için farklı değerlendirilmeli.Bazıları faillerin cezalandırılmasını veya tazminat almayı hedeflerken, bazıları için şikâyette bulunmak yalnızca yaşanan haksızlığın resmî olarak kayıt altına alınmasını sağlamak anlamına geliyor.Her dava mahkûmiyetle sonuçlanmasa da, birçok mağdur için adli sürecin başlaması bile psikolojik açıdan önemli bir adım olarak görülüyor.<h2>Yeni test üzerinde çalışılıyor</h2>Araştırmacılar, GHB'nin vücutta çok kısa sürede kaybolması nedeniyle yeni tespit yöntemleri geliştirmeye çalışıyor.Bilim insanları, dışarıdan verilen GHB sonrasında oluştuğu düşünülen özel bir protein keşfetti. Gelecekte geliştirilecek yeni testlerin, bayıltıcı madde kullanımının daha uzun süre sonra da tespit edilmesini sağlayabileceği belirtiliyor. Ancak bu yöntemin günlük kullanıma girmesi için henüz zamana ihtiyaç olduğu ifade ediliyor.<h2>Uzmanlar: Şüphe varsa mutlaka yardım alın</h2>Brigitte Kämpf, son yıllarda hem cinsel suçlara ilişkin yasal düzenlemelerin değişmesi hem de medyada bu konunun daha fazla gündeme gelmesi sayesinde mağdurların yardım arama konusunda daha bilinçli hale geldiğini söylüyor.Uzmanlar, yaşananlardan emin olunmasa bile şüphe duyulması halinde sağlık kuruluşlarına, polise veya mağdur destek merkezlerine başvurmanın hem sağlık hem de olası adli süreç açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Uyuşturulup cinsel saldırıya uğrayan birçok kişi yaşadığını günler sonra fark ediyor

Bern ve Luzern kantonlarında faaliyet gösteren yüzlerce küçük dernek, vergi ödememelerine rağmen her yıl vergi beyannamesi doldurmak zorunda kalıyor. Özellikle gönüllüler tarafından yönetilen küçük kulüpler, bu uygulamanın gereksiz bürokrasi yarattığını savunurken, uzmanlar da mevcut sistemin orantısız olduğunu belirtiyor.

Vergi yok, evrak çok

<h2>9 üyeli kulüp her yıl vergi beyannamesi dolduruyor</h2>Tartışmanın merkezinde Bern kantonundaki Schwarzenburg'da faaliyet gösteren dokuz üyeli bir Kubb kulübü bulunuyor. "Viking satrancı" olarak da bilinen açık hava oyununu oynayan kulübün yıllık geliri sadece 360 İsviçre frangı, toplam mal varlığı ise 1.000 frankın altında.Bu rakamlar, Bern kantonundaki vergi sınırlarının oldukça altında kalmasına rağmen kulüp her yıl eksiksiz vergi beyannamesi hazırlamak zorunda.Kulübün saymanı, yıllardır hiç vergi ödemediklerini ancak her yıl doldurdukları belgelerin incelenip kendilerine dokuz sayfalık resmi yazıyla "vergi borcunuz yoktur" şeklinde geri gönderildiğini söylüyor.<h2>"Herkes için gereksiz iş yükü"</h2>Kulüp yönetimi, asıl sorunun kendi harcadıkları zaman değil, kamu kaynaklarının boşa kullanılması olduğunu savunuyor.Saymana göre Bern kantonunda benzer durumda yüzlerce hatta binlerce küçük dernek bulunuyor ve bunların tamamı için aynı bürokratik süreç işletiliyor.<h2>Uzmanlardan sert eleştiri</h2>İsviçre'deki derneklere danışmanlık hizmeti veren Vitamin B adlı kuruluş da uygulamayı eleştiriyor.Kuruluşun temsilcisi Elsbeth Fischer, Bern ve Luzern'in en küçük mahalle derneklerinden spor kulüplerine kadar herkesi aynı yükümlülüğe tabi tutmasının "aşırı bürokratik" olduğunu belirtiyor.Fischer'e göre İsviçre'deki birçok kanton çok daha pratik bir sistem uyguluyor.Bu kantonlarda dernekler, gelir ve mal varlığı vergi sınırlarının altında kaldığı sürece her yıl beyanname vermek zorunda kalmıyor. Sadece sınırlar aşıldığında vergi dairesine bildirim yapılması yeterli oluyor.<h2>Bern değişikliğe açık</h2>Bern Vergi Dairesi ise uygulamanın mevcut yasal düzenlemelerden kaynaklandığını ve tüm mükelleflere eşit davranılması gerektiğini savunuyor.Bununla birlikte yetkililer, küçük dernekler için vergi beyannamesinin daha sade hale getirilmesi konusunda çalışma yürütüldüğünü de doğruladı.<h2>Luzern'de farklı uygulama</h2>Luzern kantonunda ise ilginç bir uygulama bulunuyor.Vergi dairesi, gelir ve mal varlığı sınırlarının altında kalan derneklerin beyanname vermemesini fiilen kabul ediyor. Ancak bu uygulama resmi olarak duyurulmuyor. Dolayısıyla dernek yöneticileri bunu ancak araştırarak öğrenebiliyor.<h2>Bazı kantonlar örnek gösteriliyor</h2>Diğer bazı kantonlar ise çok daha esnek bir sistem uyguluyor.Örneğin Solothurn kantonunda bir dernek yalnızca ilk kez vergi beyannamesi veriyor. Daha sonra gelir ve mal varlığının vergi sınırlarının altında olduğu tespit edilirse, yıllık beyanname yükümlülüğünden muaf tutuluyor.Basel-Stadt kantonunda ise vergi sınırlarının altında kalan derneklerin düzenli vergi beyannamesi vermesine gerek bulunmuyor.Küçük dernekler, gönüllülük esasına dayanan faaliyetlerini gereksiz bürokrasiyle uğraşmadan sürdürebilmek için Bern ve Luzern'de de benzer uygulamaların hayata geçirilmesini talep ediyor.

Küçük dernekler bile her yıl vergi beyannamesi vermek zorunda

İsviçre'de Federal Sağlık Dairesi (BAG), huzurevleri ve bakım evlerinde kalan yaşlıların karar alma süreçlerine daha fazla katılabilmesi için önemli bir öneri sundu. Kurum, özellikle Covid-19 pandemisi sırasında yaşanan ağır sosyal izolasyonun tekrar yaşanmaması amacıyla, bakım kuruluşlarında "sakin konseyleri" (Bewohnerrat) kurulmasını tavsiye ediyor.

Pandemiden ders çıkarıldı

Amaç, yaşlıların kendilerini ilgilendiren kararlarda daha fazla söz sahibi olmalarını sağlamak.<h2>Pandemi yaşlıları yalnız bıraktı</h2>Covid-19 salgını sırasında huzurevlerinde uygulanan sıkı koruma önlemleri nedeniyle ziyaretler yasaklanmış, toplu etkinlikler durdurulmuş ve birçok yaşlı uzun süre yakınlarından ayrı kalmıştı.Uzmanlara göre bu süreç, birçok yaşlı üzerinde yalnızlık, depresyon ve zihinsel gerileme gibi ciddi fiziksel ve psikolojik etkiler bıraktı.Pandeminin sona ermesinin üzerinden dört yıldan fazla zaman geçmesine rağmen, o döneme ilişkin değerlendirmeler ve çıkarılan dersler hâlâ sağlık politikalarını şekillendirmeye devam ediyor.<h2>BAG: Yaşlılar da karar vermeli</h2>Federal Sağlık Dairesi Direktörü Anne Levy, bakım evlerinde oluşturulacak sakin konseylerinde yaşlılar ile yakınlarının bir araya gelerek özellikle olağanüstü durumlarda uygulanacak önlemler konusunda yönetime görüş bildirebileceğini söyledi.Levy, olası yeni bir salgın veya benzeri kriz dönemlerinde alınacak kararların yalnızca yöneticiler tarafından değil, doğrudan etkilenen kişilerle birlikte değerlendirilmesinin önem taşıdığını vurguladı.Ancak bu konseylerin kurulup kurulmayacağı konusunda son kararın huzurevlerine ait olacağı belirtiliyor. Bazı kurumlar ise benzer uygulamaları şimdiden hayata geçirmiş durumda.<h2>Her yaşlı aynı şekilde temsil edilemiyor</h2>Konu üzerine araştırmalar yürüten Basel Üniversitesi ile Kuzeybatı İsviçre Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (FHNW) uzmanları ise tek çözümün sakin konseyleri olmadığını belirtiyor.Araştırmayı yürüten Prof. Sandra Staudacher, bu konseylerin özellikle kendini rahat ifade edebilen ve aktif yaşlılar için önemli bir fırsat sunduğunu, ancak bilişsel sorunları bulunan veya düşüncelerini ifade etmekte zorlanan kişilerin ihtiyaçlarının farklı yöntemlerle de dikkate alınması gerektiğini söyledi.<h2>Personelin rolü daha da önem kazanıyor</h2>Uzmanlara göre birçok yaşlı, ihtiyaçlarını açık şekilde dile getiremiyor. Bunun nedenleri arasında demans gibi bilişsel hastalıklar veya başkalarına yük olmak istememe düşüncesi bulunuyor.Bu nedenle bakım personelinin yalnızca sağlık hizmeti sunması değil, yaşlıların istek ve ihtiyaçlarını doğru okuyabilmesi de büyük önem taşıyor.Araştırmalar ayrıca yaşlılara yeterli zaman ayrılmasının hem yaşam kalitesini artırdığını hem de özellikle demans hastalarında görülebilen huzursuzluk ve saldırganlık gibi davranışların önlenmesine yardımcı olduğunu gösteriyor.Uzmanlar, yaşlıların karar süreçlerine erken aşamada dahil edilmesinin hem bakım kalitesini yükselteceğini hem de çalışanların iş memnuniyetini artıracağını ifade ediyor.

İsviçre'de huzurevlerinde yeni dönem: Yaşlılar söz sahibi olacak

Zürih'in Altstetten semtinde bulunan Letzipark Alışveriş Merkezi önündeki yaya geçidinde meydana gelen trafik kazasında, 3 yaşındaki Türk vatandaşı İra Karataş ağır yaralandı. Erkan ve Lidija Karataş çiftinin kızı olan İra Karataş, 22 Haziran'da yaşanan kazanın ardından acil ameliyata alındı. Küçük çocuğun tedavisi ise halen devam ediyor.

Küçük çocuk ameliyat edildi, tedavisi sürüyor

Ailenin verdiği bilgiye göre, küçük İra annesiyle birlikte yaya geçidinden karşıya geçerken seyir halindeki bir otomobilin çarpması sonucu aracın altında kaldı. Kazada özellikle bacaklarından ağır yaralanan çocuğa ilk müdahale olay yerine gelen sağlık ekipleri tarafından yapıldı.Ardından ambulansla Zürih'teki Universitäts-Kinderspital Zürich (Kinderspital Zürich) hastanesine kaldırılan İra Karataş, acil olarak ameliyata alındı. Ailenin aktardığına göre, diz kapağı bölgesinde ciddi doku kaybı ve ezilmeler meydana geldi. Hastanede bir süre tedavi gören küçük çocuk taburcu edilmesine rağmen tedavi ve rehabilitasyon süreci devam ediyor.<h2>"Hem kızımız hem annesi büyük travma yaşadı"</h2>İra'nın babası Erkan Karataş, yaşanan kazanın aile üzerinde derin izler bıraktığını söyledi. Karataş, hem kızının hem de kazaya birebir tanıklık eden eşi Lidija Karataş'ın ağır psikolojik travma yaşadığını belirterek, her ikisinin de profesyonel psikolojik destek alacağını ifade etti.<h2>Polisin müdahalesine ilişkin iddia</h2>Baba Erkan Karataş, olay yerine gelen polis ekiplerinin ilk müdahalede önceliği otomobili kullanan kadın sürücüye verdiğini öne sürdü. Ancak bu iddiaya ilişkin Zürih Polisi tarafından şu ana kadar herhangi bir resmi açıklama yapılmadı.<h2>Soruşturma sürüyor</h2>Zürih Polisi, kazanın meydana geliş nedenini ve tarafların sorumluluk durumunu belirlemek amacıyla soruşturmasını sürdürüyor. Aile ise olayın tüm yönleriyle aydınlatılmasını ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin yapılmasını beklediklerini ifade ediyor.Yaşanan olay, yaya geçitlerinde sürücülerin dikkat yükümlülüğünü ve trafik güvenliğinin önemini bir kez daha gündeme getirdi.

Zürih’te yaya geçidinde 3 yaşındaki Türk kızına otomobil çarptı

İsviçreli yetkililer, son dönemde yayılmaya başlayan yeni bir aşırılık biçimi konusunda uyarıda bulunuyor. “Şiddet yanlısı nihilizm” olarak tanımlanan bu hareket, herhangi bir siyasi ya da dini ideolojiye dayanmadan, yalnızca şiddeti yüceltmesiyle dikkat çekiyor.

Yeni aşırılık türü yayılıyor

<h2>Şiddet artık araç değil, amaç</h2>Geleneksel radikalleşme biçimlerinde şiddet genellikle siyasi, dini veya toplumsal bir hedefe ulaşmak için kullanılıyor. Şiddet yanlısı nihilizmde ise herhangi bir temel ideoloji bulunmuyor.Vaud Kantonu Radikalleşmeyi Önleme Birimi’nde görev yapan araştırmacı Géraldine Casutt, RTS’ye yaptığı açıklamada, “Aşırılıkçı nihilizmde şiddet yalnızca bir araç değil, aynı zamanda başlı başına bir amaçtır” dedi.<h2>İnternet üzerinden yayılan gruplar</h2>Şiddet yanlısı nihilizm, merkezi bir yapıya sahip olmayan ancak internet üzerinden birbirine bağlı çok sayıda grup ve topluluktan oluşuyor.Bu gruplar farklı biçimlerde şiddeti teşvik ediyor ve yüceltiyor. Bazı grupların özellikle savunmasız ve psikolojik açıdan hassas gençleri hedef aldığı belirtiliyor.Gençler, kendilerine zarar vermeye, hayvanlara işkence etmeye veya cinsel içerikli görüntüler kaydetmeye zorlanabiliyor. Uzmanlara göre bu baskı bazı durumlarda intihar, cinayet veya diğer ağır şiddet olaylarına kadar uzanabiliyor.<h2>Kurbanlar zamanla faile dönüşebiliyor</h2>Bazı internet topluluklarında toplu saldırı gerçekleştiren kişiler kahramanlaştırılıyor, şiddet eylemlerinin nasıl yapılacağına ilişkin talimatlar paylaşılıyor.Bir şiddet eylemi gerçekleştirerek bunu görüntülemek, bu gruplar içinde kişiye itibar kazandırabiliyor. Yetkililer, başlangıçta mağdur olan bazı gençlerin zamanla kendilerinin de şiddet uygulayan kişilere dönüşebildiğine dikkat çekiyor.<h2>Şiddet içerikleri normalleşiyor</h2>İnternet, bu hareketlerin en önemli propaganda ve üye kazanma alanı olarak görülüyor. Sorunlu ve şiddet içerikli paylaşımlara yalnızca kapalı platformlarda değil, TikTok gibi yaygın sosyal medya ağlarında da kolayca ulaşılabildiği belirtiliyor.Uzmanlar, özellikle gençlerin internette karşılaştıkları içeriklerin yakından takip edilmesi, ailelerin ve eğitim kurumlarının erken uyarı işaretlerine karşı dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.

İsviçre’de yeni radikalleşme alarmı: Şiddet için şiddet

İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü (ETH Zürih), dünyanın en büyük bilimsel veri transferlerinden birine imza attı. ETH araştırmacıları, NASA'nın son 50 yılda topladığı yaklaşık 100 petabaytlık iklim ve Dünya gözlem verisini İsviçre'ye taşıyarak Lugano'daki süper bilgisayarda yapay zekâ modellerini eğitmeye başladı.

Yapay Zeka'da yeni dönem

Uzmanlara göre bu dev proje, hava durumu tahminlerinden doğal afetlerin önceden tespitine kadar birçok alanda yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.<h2>100 petabayt veri İsviçre'ye aktarıldı</h2>ETH Zürih'in Lugano'da bulunan İsviçre Ulusal Süper Bilgisayar Merkezi'ne (CSCS) aktardığı veri miktarı yaklaşık 100 petabayt.Bu büyüklük yaklaşık 20 milyon sinema filmine eşdeğer bir veri hacmi anlamına geliyor.Veriler arasında;<ul><li>sera gazı ölçümleri,</li><li>bulut oluşumları,</li><li>yağış kayıtları,</li><li>buzullar ve kutup buz tabakaları,</li><li>Dünya sistemi gözlemleri,</li><li>onlarca yıllık uydu verileri bulunuyor.</li></ul>Önümüzdeki aylarda ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA) tarafından sağlanacak 40 petabaytlık ek veri de İsviçre'ye aktarılacak.<h2>Amaç daha güçlü yapay zekâ modelleri geliştirmek</h2>Projeyi başlatan isimlerden biri olan eski NASA Bilim Direktörü ve ETH Profesörü Thomas Zurbuchen, bu verilerin yapay zekâ modellerinin eğitilmesinde kullanılacağını söyledi.Zurbuchen'e göre veri miktarı arttıkça yapay zekâ sistemleri hava durumu, iklim değişikliği ve doğal afetlerle ilgili çok daha isabetli tahminler yapabilecek.Araştırmacılar, özellikle;<ul><li>buzul kopmalarını,</li><li>heyelan risklerini,</li><li>ormanlardaki değişimleri,</li><li>tarımsal alanların durumunu,</li><li>aşırı hava olaylarını</li></ul>çok daha erken tespit edebilmeyi hedefliyor.<h2>Verilerin merkezi Lugano oldu</h2>Tüm veriler, Lugano'daki CSCS bünyesinde bulunan "Alps" isimli süper bilgisayarda depolanacak ve işlenecek.CSCS Direktörü Thomas Schulthess, Alps'in dünyanın en güçlü süper bilgisayarlarından biri olduğunu belirterek, NASA verilerinin aynı merkezde bulunmasının dev yapay zekâ modellerinin geliştirilmesini önemli ölçüde hızlandıracağını ifade etti.<h2>ABD'deki belirsizlik de etkili oldu</h2>Projeyi hızlandıran nedenlerden biri de ABD'de bilimsel veri servislerinin geleceğine ilişkin belirsizlikler oldu.Trump yönetimi döneminde bilimsel kurumlara yönelik bütçe kesintileri ve iklim politikalarındaki değişiklikler, araştırmacılar arasında uzun vadeli veri güvenliği konusunda endişe yarattı.Thomas Zurbuchen, bu belirsizliklerin verilerin güvenli şekilde korunması fikrini güçlendirdiğini söyledi.<h2>Bilim dünyasından destek</h2>İklim bilimci Katharine Hayhoe, ETH'nin girişimini bilim dünyası adına önemli bir güvence olarak değerlendirdi.Hayhoe'ya göre uzun yıllar boyunca ABD hükümetinin bilimsel verilerinin sürekli erişilebilir olacağı varsayılıyordu. Ancak günümüzde bu konuda aynı güveni taşımanın artık mümkün olmadığını belirterek, bilimsel verilerin korunmasının her zamankinden daha önemli hale geldiğini ifade etti.Şu ana kadar NASA'nın iklim verilerinin silindiğine dair herhangi bir işaret bulunmuyor. Ancak ETH araştırmacıları, olası risklere karşı bu verilerin güvenli bir kopyasını İsviçre'de oluşturarak önemli bir önlem almış oldu.

ETH, NASA'nın dev veri arşivini İsviçre'ye taşıdı

Graubünden kantonuna bağlı Landquart bölgesinde, tarımda kullanılan bir bitki koruma ilacı nedeniyle 45 arı kolonisinin zehirlendiği ortaya çıktı. Yetkililer, kolonilerin büyük bölümünün ağır zarar gördüğünü belirtirken, olayın sorumlularını belirlemek için soruşturma başlatıldı.

Biyolojik çeşitlilik için kritik uyarı

<h2>Tarım ilacı arıları vurdu</h2>Graubünden Kanton Veterineri Giochen Bearth, Landquart bölgesindeki iki farklı noktada bulunan toplam 45 arı kolonisinde zehirlenme belirtileri tespit edildiğini açıkladı.İlk değerlendirmelerde kolonilerin tamamen yok olduğu yönünde bilgiler bulunsa da, yapılan son incelemeler bunun henüz kesinleşmediğini ortaya koydu.Yetkililere göre koloniler ağır şekilde zayıfladı ve hayatta kalıp kalamayacakları önümüzdeki süreçte belli olacak.<h2>Laboratuvar incelemesi sonucu ortaya çıktı</h2>Uzman laboratuvarlarda yapılan analizlerde, arılarda Spinosad isimli insektisit tespit edildi.Spinosad, tarım sektöründe zararlı böceklerle mücadelede kullanılan yaygın bir bitki koruma ürünü olarak biliniyor.Kanton Veterineri Bearth, mevcut bulguların olayın kasıtlı bir zehirleme olmadığını gösterdiğini söyledi.<h2>Tarım kurallarına uygun kullanım bile risk oluşturabiliyor</h2>Uzmanlara göre arılar yiyecek toplamak için kilometrelerce uzaklığa uçabiliyor.Bu nedenle tarım ilaçları yasalara uygun şekilde uygulanmış olsa bile, çiçekler üzerinden ilaç kalıntılarına maruz kalan arılar zarar görebiliyor.Yetkililer, olayın tam olarak hangi tarım alanında meydana geldiğini ve insektisidin kim tarafından kullanıldığını belirlemek için araştırmalarını sürdürüyor.<h2>Kolonileri kurtarmak için çalışma başlatıldı</h2>Veterinerlik ekipleri, zarar gören kolonilerin tamamen yok olmasını önlemek amacıyla çeşitli önlemler alıyor.Bu kapsamda zayıflayan kolonilerin birleştirilmesi ve sağlıklı kolonilerle desteklenmesi gibi yöntemlerin uygulanması planlanıyor.Yetkililer ayrıca bölgedeki arıcılara dikkatli olmaları ve benzer belirtiler görülen kolonileri vakit kaybetmeden bildirmeleri çağrısında bulundu.<h2>Arılar tarım için hayati öneme sahip</h2>Bilim insanları, arıların yalnızca bal üretimi açısından değil, bitkilerin tozlaşmasını sağlayarak tarımsal üretimin devamı için de kritik rol oynadığına dikkat çekiyor.Bu nedenle yaşanan her büyük arı kaybı, hem biyolojik çeşitlilik hem de tarımsal üretim açısından ciddi bir risk olarak değerlendiriliyor.

Graubünden'de 45 arı kolonisi tarım ilacı nedeniyle zehirlendi

İsviçre Federal Sayıştayı (EFK), milyarlarca franklık kamu bilişim projeleriyle ilgili yayımladığı son raporda federal hükümete sert eleştiriler yöneltti. Denetçilere göre, yaklaşık 10 yıl önce tespit edilen planlama ve yönetim hataları bugün de devam ediyor. Raporda, devletin geçmişteki başarısızlıklardan yeterince ders çıkarmadığı vurgulandı.

İsviçre Sayıştayı'ndan sert rapor

<h2>Aynı sorunlar 10 yıldır çözülemiyor</h2>Federal Sayıştay, ilk kez 2016 yılında büyük kamu bilişim projelerinde ciddi eksiklikler tespit etmişti. Aradan geçen on yıla rağmen benzer sorunların devam ettiğini belirten kurum, özellikle milyarlarca franklık yatırımları kapsayan stratejik bilgi teknolojileri projelerinde aynı yönetim hatalarının tekrarlandığını açıkladı.Rapora göre sorunlar yalnızca tek tek projelerde giderilmeye çalışılıyor ancak edinilen tecrübeler yeni projelere aktarılmadığı için benzer hatalar yeniden yaşanıyor.<h2>Planlama ve koordinasyon yetersiz</h2>Denetçiler, birçok projede kapsamlı planlama yapılmadığını, hedeflenen faydaların yeterince ölçülmediğini ve projeler arasında koordinasyon eksikliği bulunduğunu belirtti.Ayrıca federal hükümet ile kanton yönetimleri arasındaki iş birliğinin yetersiz olduğu, sistemlerin devreye alınması öncesinde gerekli hazırlıkların da çoğu zaman eksik kaldığı ifade edildi.<h2>Polycom sistemi güvenlik riski oluşturuyor</h2>Raporda en dikkat çeken eleştirilerden biri, İsviçre'nin polis, itfaiye ve acil yardım ekiplerinin kullandığı Polycom acil haberleşme sistemi hakkında yapıldı.Sayıştay, sistemde yaşanan tedarik sorunlarının kritik iletişim altyapısını riske attığını belirtti. Ayrıca Polycom'un siber güvenlik açısından da önemli eksikleri bulunduğu, olası siber saldırıların gerçek zamanlı olarak yeterince takip edilemediği ifade edildi.Denetçiler, kamu güvenliği açısından büyük önem taşıyan bu sistemdeki eksikliklerin kabul edilemez olduğunu vurguladı.<h2>Göç ve sağlık projeleri de eleştirildi</h2>Federal Sayıştay raporunda, Göç Bilgi Sistemi (ZEMIS) ile sağlık sisteminin dijital dönüşümünü hedefleyen Digisanté programı da eleştirilen projeler arasında yer aldı.Her iki projede de planlama, koordinasyon ve uygulama süreçlerinde çeşitli eksiklikler bulunduğu kaydedildi.<h2>E-ID projesi için kritik uyarı</h2>İsviçre'nin yeni elektronik kimlik sistemi E-ID henüz doğrudan eleştirilmese de Sayıştay, bu proje için dikkat çekici bir uyarıda bulundu.Raporda, sistemin kurulumu sırasında yapılacak büyük bir hata veya kamuoyuna yönelik şeffaf olmayan iletişimin vatandaşların güvenini tamamen sarsabileceği belirtildi.Denetçiler, elektronik kimlik projesinde federal hükümetin "fiilen ikinci bir şansının bulunmadığını" ifade etti.<h2>Federal hükümet eleştirileri kısmen reddetti</h2>Federal Şansölyelik ise eleştirilerin tamamını kabul etmedi.Yetkililer, her yıl yaklaşık 200 dijital projenin başarıyla tamamlandığını ve sorunların yalnızca az sayıda büyük projede yaşandığını belirtti.Bununla birlikte hükümet, bazı stratejik projelerin oldukça karmaşık koşullar altında yürütüldüğünü kabul ederek gelecekte kurumlar arasında daha fazla ortak çalışma ve ortak dijital çözümlere ağırlık verileceğini açıkladı.Uzmanlara göre, dijitalleşmenin kamu hizmetlerinde giderek daha kritik hale geldiği bir dönemde, özellikle E-ID ve sağlık sisteminin dijital dönüşümü gibi projelerde yaşanabilecek yeni başarısızlıklar vatandaşların devlete olan güvenini de doğrudan etkileyebilir.

Kamu bilişim projelerinde koordinasyon eksikliği büyüyor

İsviçre'de on binlerce kişi hak sahibi olmasına rağmen Ergänzungsleistungen (Ek Tamamlayıcı Sosyal Yardımlar) için hiç başvuru yapmıyor. Bunun en önemli nedenleri arasında karmaşık başvuru süreçleri, bilgi eksikliği ve sosyal yardım aldığı düşünülme endişesi yer alıyor.

İsviçre'de yeni mobil uygulama

Bu soruna çözüm sunmak amacıyla geliştirilen yeni bir mobil uygulama, hak sahiplerinin kendilerine uygun sosyal yardımları kolayca öğrenmesini ve başvuru sürecini daha rahat tamamlamasını hedefliyor.<h2>Amaç, karmaşık sistemi herkes için anlaşılır hale getirmek</h2>"We+" adı verilen uygulamanın geliştiricisi Patrick Hofer, projeyi kendi aile deneyiminden yola çıkarak hazırladığını söylüyor.Büyükannesinin bakım sürecinde İsviçre'nin sosyal güvenlik sisteminin ne kadar karmaşık olduğunu bizzat gördüğünü belirten Hofer, ülkede federal, kantonal ve belediye düzeyinde çok sayıda farklı sosyal yardım bulunduğunu, bunun da vatandaşların haklarını takip etmesini zorlaştırdığını ifade ediyor.Uygulama, kişilerin hangi sosyal yardımlardan yararlanabileceğini gösterirken, gerekli başvuru belgelerinin hazırlanmasına da yardımcı oluyor.<h2>Yakınlarına bakan aile bireyleri de destek alabiliyor</h2>Uygulama özellikle yaşlı veya engelli yakınlarına bakan aile bireylerini hedefliyor.Birçok kişinin bilmediği önemli bir ayrıntıya dikkat çeken Hofer, belirli şartlar altında Ergänzungsleistungen kapsamında aile bireylerinin verdiği bakım hizmetleri için de maddi destek alınabildiğini belirtiyor.<h2>"Bu sosyal yardım değil, kazanılmış bir hak"</h2>Patrick Hofer'e göre en büyük yanlış anlaşılmalardan biri, tamamlayıcı sosyal yardımların klasik sosyal yardım olarak görülmesi.Oysa bu ödemeler, vatandaşların yıllarca AHV, IV ve sağlık sigortası sistemine yaptıkları katkılar sonucunda doğan yasal haklar arasında yer alıyor.Hofer, hak sahibi olan kişilerin bu ödemeleri almamasının hem birey hem de sosyal güvenlik sistemi açısından büyük bir kayıp olduğunu ifade ediyor.<h2>Birçok yaşlı hak ettiği desteği almıyor</h2>İsviçre Aktif Yaşlılar ve Öz Yardım Kuruluşları Birliği (VASOS) Eş Başkanı Bea Heim de sorunun oldukça ciddi boyutlara ulaştığını belirtiyor.Heim'e göre hak sahibi olmasına rağmen destek almayan birçok yaşlı, ekonomik nedenlerle sosyal yaşamdan uzaklaşıyor.Maddi sıkıntılar nedeniyle insanlar dışarı çıkmıyor, arkadaşlarıyla buluşmuyor, daha sağlıksız besleniyor ve bu durum zamanla fiziksel ve ruhsal sağlıklarını da olumsuz etkiliyor.<h2>Bilgi eksikliği ve bürokrasi başvuruları engelliyor</h2>Uzmanlara göre birçok kişi başvuru sürecinin karmaşık olmasından çekiniyor.Diğer önemli neden ise, birçok vatandaşın Ergänzungsleistungen için yasal hak sahibi olduğunu dahi bilmemesi.Bazı kişiler ise hayatları boyunca çalıştıktan sonra bu desteği almanın "sosyal yardım almak" anlamına geldiğini düşündüğü için başvuru yapmaktan kaçınıyor.<h2>Devlete daha fazla sorumluluk çağrısı</h2>Bea Heim, devletin bu konuda daha aktif rol üstlenmesi gerektiğini savunuyor.Hak sahibi olabilecek kişilerin resmi kurumlar tarafından önceden belirlenerek kendilerine doğrudan bilgi verilmesinin, binlerce insanın hak ettiği desteğe ulaşmasını sağlayabileceğini ifade ediyor.Uzmanlara göre dijital çözümler önemli bir kolaylık sağlasa da, özellikle yaşlı nüfusun hak kaybı yaşamaması için kamu kurumlarının da daha aktif bilgilendirme çalışmaları yapması gerekiyor.

Yeni uygulama sayesinde tamamlayıcı sosyal yardımlara erişim kolaylaşacak

İran ile yaşanan savaş nedeniyle Birleşik Arap Emirlikleri'nde mahsur kalan binlerce yolcuya masrafların karşılanacağı sözü verilmişti. Ancak aradan aylar geçmesine rağmen bazı İsviçreli turistler hâlâ paralarını geri alamadıklarını belirtiyor.

Uçuşlar iptal edilmişti

<h2>Beş günlük tatil dört gün uzadı</h2>İsviçreli H.F. ve eşi, Dubai’de çalışan oğullarını ziyaret etmek amacıyla 27 Şubat'ta Birleşik Arap Emirlikleri'ne gitti. Çiftin 4 Mart'ta İsviçre'ye dönmesi planlanıyordu. Ancak İran ile yaşanan çatışmalar nedeniyle hava sahalarının kapanması sonucu uçuşları iptal edildi ve 8 Mart'a kadar Dubai'de kalmak zorunda kaldılar.<h2>"Masraflar karşılanacak" açıklaması umut vermişti</h2>Savaşın ardından Birleşik Arap Emirlikleri'nin resmi haber ajansı, mahsur kalan yolcuların otel konaklaması ve yemek masraflarının devlet tarafından karşılanacağını duyurdu. Daha sonra Bern Büyükelçisi Hissa Abdulla Ahmed Al-Otaiba da verdiği röportajda bu desteği doğrulamıştı.Bu açıklamalar üzerine H.F., yaşadığı gecikmenin maddi yük oluşturmayacağını düşündüğünü söyledi.<h2>İsviçre'ye döndükten sonra bürokrasi başladı</h2>İsviçre'ye dönüşün ardından H.F. tüm otel ve uçak masraflarına ait belgeleri Birleşik Arap Emirlikleri'nin Bern Büyükelçiliği'ne göndererek geri ödeme talebinde bulundu.Ancak beklediği kolay sürecin yerine uzun bir bürokratik süreçle karşılaştığını belirten H.F., sürekli farklı kurumlara yönlendirildiğini ve hiçbir kurumun sorumluluğu üstlenmediğini ifade etti.Daha sonra İsviçre'nin Abu Dabi Büyükelçiliği'ne yönlendirilen H.F., Mayıs ayında aldığı cevapla büyük hayal kırıklığı yaşadı.<h2>Dubai ile Abu Dabi arasında uygulama farkı</h2>Hem İsviçre'nin Abu Dabi Büyükelçiliği hem de Birleşik Arap Emirlikleri'nin Bern Büyükelçiliği, masrafların karşılanmasına ilişkin uygulamanın yalnızca Abu Dabi Emirliği için geçerli olduğunu bildirdi.Buna göre Dubai Emirliği aynı uygulamayı hayata geçirmediği için H.F. ve eşi yaklaşık 6 bin İsviçre frangı tutarındaki ek konaklama ve ulaşım masraflarını kendi ceplerinden ödemek zorunda kaldı.<h2>Büyükelçilik: Her emirliğin uygulaması farklı</h2>20 Minuten'in sorusu üzerine Birleşik Arap Emirlikleri'nin Bern Büyükelçiliği, dosyanın ayrıntılı şekilde incelendiğini doğruladı.Büyükelçilik açıklamasında, büyükelçinin yaptığı açıklamaların genel nitelikte olduğu belirtilirken, Birleşik Arap Emirlikleri'nde her emirliğin kriz dönemlerinde farklı uygulamalar yapabildiği vurgulandı.Yetkililer, Abu Dabi'nin mahsur kalan turistlerin tüm masraflarını karşıladığını, ancak Dubai'de böyle bir uygulamanın yürürlüğe konulmadığını ifade etti.<h2>Mağduriyet tartışma yarattı</h2>Yaşanan olay, kriz dönemlerinde yapılan kamuoyu açıklamalarının nasıl uygulanacağı konusunda soru işaretlerine neden oldu. Özellikle farklı emirliklerde farklı kuralların uygulanması, mağdur olan turistlerin haklarını aramasını zorlaştırırken, benzer durumlarla karşılaşabilecek yolcular için de önemli bir uyarı niteliği taşıyor.

Dubai'de mahsur kalan İsviçreliler masraflarını geri alamıyor

Görevden uzaklaştırılan Mustafa Bozbey'in yerine yapılan başkanvekili seçimini AK Parti adayı Şahin Biba kazanırken, sonuçları protesto eden CHP grubuna emniyet güçleri müdahalede bulundu.

Bursa’da Siyasi Deprem

<h3>Meclis Kararını Verdi: Yeni Başkanvekili Şahin Biba</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in "suç örgütü kurma" ve "mal varlığını aklama" suçlamalarıyla tutuklanması, belediye yönetiminde zorunlu bir değişikliği beraberinde getirdi. AK Parti’nin çoğunlukta olduğu Belediye Meclisi’nde yapılan seçimde, CHP aday çıkarmadı. Üçüncü turda 61 oy alan AK Partili Şahin Biba, Bursa’nın yeni başkanvekili seçildi. Biba, görevi devralırken yaptığı ilk açıklamada sonucun "milli iradenin tecellisi" olduğunu savundu.<h3>Barikatlar ve Gazlı Müdahale</h3>Seçimin yapıldığı saatlerde Bursa sokaklarında tansiyon doruğa çıktı. Belediye önünde toplanarak meclis iradesine yönelik müdahaleyi protesto etmek isteyen CHP’li gruba emniyet güçleri izin vermedi. Aralarında milletvekilleri ve belediye başkanlarının da bulunduğu grubun yürüyüşe geçmesi üzerine polis, biber gazı kullanarak müdahalede bulundu.Müdahaleden etkilenen isimlerden CHP Bursa Milletvekili Nurhayat Altaca Kayışoğlu, hedef alınarak gaz sıkıldığını belirterek, "Milli egemenliğin milletten alınmasına izin vermeyeceğiz" sözleriyle tepkisini dile getirdi. CHP Bursa İl Başkanı Nihat Yeşiltaş ise kentin barikatlarla çevrilmesini "savaş alanı manzarası" olarak nitelendirdi.<h3>Tutuklamaya Giden Süreç</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Nilüfer Belediye Başkanlığı yaptığı 1999-2019 yılları arasındaki bazı inşaat projelerinde "rüşvet karşılığı emsal artışı sağlandığı" iddialarıyla 31 Mart'ta gözaltına alınmış, 4 Nisan'da ise tutuklanarak cezaevine gönderilmişti. Savcılık, Bozbey’i bir "suç örgütünün lideri" olmakla itham ederken, İçişleri Bakanlığı görevden uzaklaştırma kararının "geçici bir tedbir" olduğunu bildirdi.<h3>Özgür Özel: "Yargı Operasyonuyla Belediyeye Çöküyorlar"</h3>Gelişmeleri sert bir dille eleştiren CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Bursa’daki durumu bir "yargı darbesi" olarak tanımladı. Özel, AK Parti’nin seçimle kazanamadığı Bursa’yı yargı yoluyla almaya çalıştığını iddia ederek şunları söyledi:"Bursa'yı kaybettikleri günün yıl dönümünde operasyon yapıyorlar. İftira atıp Bozbey’i içeri koyarak belediyeye çökmeye çalışıyorlar. Bu milletin önüne er ya da geç o sandığı getireceğiz."<h3>Meclis Aritmetiği</h3>Seçim sonuçlarında AK Parti’nin meclisteki 50 sandalyelik üstünlüğü belirleyici oldu. Mecliste CHP'nin 40, MHP'nin 8 ve İYİ Parti'nin 3 üyesi bulunurken; diğer partiler ve bağımsız üyelerle birlikte toplam 106 sandalye yer alıyor.

Belediye Yönetimi AK Parti’ye Geçti, Sokaklar Karıştı

Bloomberg'in güncel analizine göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın siyasi geleceğini belirleyecek kritik ara seçimler öncesi en çok maddi destek sağlayan 11 isim ve dudak uçuklatan bağış miktarları açıklandı.

Sermaye Savaşı

ABD'de Kasım 2026'da gerçekleşecek olan ara seçimler, sadece adayların değil, arkalarındaki dev sermaye güçlerinin de mücadelesine sahne oluyor. Bloomberg tarafından paylaşılan son analiz verileri, Silikon Vadisi ve Wall Street figürlerinin seçim sonuçlarını etkilemek adına yüz milyonlarca doları siyasi kampanyalara aktardığını gösteriyor. Listenin en dikkat çeken yanı, teknoloji dünyasından isimlerin bu dönemde finans dünyasıyla yarışır hale gelmesi oldu.Listenin zirvesinde, liberal görüşleri ve dünya genelindeki vakıf çalışmalarıyla tanınan George Soros yer alıyor. Soros, toplamda 102,58 milyon dolarlık bağışıyla listenin tek dokuz haneli ismi olmayı başardı. Onu, son dönemde siyasi çıkışlarıyla gündemden düşmeyen Elon Musk takip ediyor. Musk, özellikle teknoloji ve uzay vizyonunu korumak adına 84,81 milyon doları gözden çıkarmış durumda. Finans dünyasının etkili ismi Jeff Yass ise özellikle sosyal medya yatırımlarının gücüyle 81,78 milyon dolar bağışladı.Haberde yer alan diğer önemli bağışçılar ve öne çıkan veriler şu şekildedir:<h3>💰 Bağış Yarışında Öne Çıkan İsimler ve Miktarlar</h3><ul><li>George Soros: 102,58 Milyon Dolar</li><li>Elon Musk: 84,81 Milyon Dolar</li><li>Jeff Yass: 81,78 Milyon Dolar</li><li>Richard Uihlein: 45,31 Milyon Dolar</li><li>Marc Andreessen: 44,75 Milyon Dolar</li><li>Ben Horowitz: 44,38 Milyon Dolar</li><li>Miriam Adelson: 42,60 Milyon Dolar</li><li>Paul Singer: 33,92 Milyon Dolar</li><li>Diane Hendricks: 25,79 Milyon Dolar</li><li>Greg ve Anna Brockman (OpenAI): Toplam 50 Milyon Dolar</li></ul>Siyasi analistler, bu devasa bağışların özellikle kararsız eyaletlerdeki reklam harcamalarını ve adayların seçim stratejilerini doğrudan etkilediğini belirtiyor."Bu denli büyük ölçekli bağışlar, sadece bir adayı desteklemekle kalmıyor; aynı zamanda yapay zeka, vergi politikaları ve enerji vizyonu gibi kritik konularda lobicilik faaliyetlerinin de zeminini hazırlıyor."OpenAI kurucu ortağı Greg Brockman ve eşi Anna Brockman'ın toplamda 50 milyon dolarlık katkısı, yapay zeka sektörünün ABD siyasetinde ne kadar belirleyici bir güç haline geldiğinin en net kanıtı olarak yorumlanıyor. Seçimlere doğru bu rakamların daha da artması bekleniyor. &nbsp;

ABD 2026 Ara Seçimlerinin Finansörleri:En Çok Bağış Yapan Milyarderler

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın sunduğu yeni geçiş protokolünü kabul etmeyeceklerinin sinyalini vererek, Tahran yönetiminin son 47 yıldaki eylemleri için daha büyük bir bedel ödemesi gerektiğini savundu.

Kapılar kapandı

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı için hazırladığı 12 maddelik yeni yönetim planına ilişkin sert bir açıklama yaptı. Kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden değerlendirmelerde bulunan Trump, planı henüz detaylıca incelemediğini ancak genel yaklaşımın ABD için kabul edilebilir görünmediğini belirtti. Trump, "Son 47 yılda insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemediklerinden dolayı bunun kabul edilebilir olabileceğini hayal edemiyorum" ifadelerini kullanarak Tahran üzerindeki baskının artarak süreceğini vurguladı.Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Trump, diplomatik mesajların ötesinde askeri seçeneklerin de masada olduğunu açıkça dile getirdi. İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgasının başlama ihtimalinin her zaman mevcut olduğunu söyleyen ABD Başkanı, halihazırda İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının ise şaşırtıcı bir şekilde "dostane" olduğunu savundu. Tahran'daki yönetim boşluğuna da değinen Trump, ülkede muhatap alınacak gerçek bir liderin kim olduğunun hala belirsizliğini koruduğunu iddia etti.Trump’ın açıklamaları sadece İran ile sınırlı kalmadı; müttefik ilişkilerine dair kritik bir veri de paylaştı. Daha önce gündeme gelen Almanya'dan asker çekme kararının boyutlarının genişleyeceğine işaret eden Trump, çekilecek asker sayısının 5 bini aşacağını belirterek Avrupa savunma hattında radikal bir değişikliğe gideceklerini teyit etti. Washington'ın bu "bedel ödetme" odaklı stratejisinin, hem Orta Doğu hem de Transatlantik ilişkilerinde güç dengelerini kökten değiştirmesi bekleniyor.

"Henüz Yeterince Bedel Ödemediler"

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Mart ayında memleketi Rize’ye gerçekleştirdiği ziyaretin maliyetine dair Sözcü Gazetesi’nde yer alan veriler, kamuoyunda geniş yankı buldu.

Ziyaretin Maliyeti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 Mart tarihinde Rize’ye yaptığı ziyaretin ekonomik faturasına dair iddialar siyasetin gündemine oturdu. Sözcü’de yer alan bilgilere göre, kısa süreli bu ziyaretin toplam maliyeti yaklaşık 30 milyon TL seviyesine ulaştı. Haberde, özellikle güvenlik önlemleri kapsamında görevlendirilen personel için yapılan harcamalar dikkat çekti.Verilere göre, sadece Rize Emniyet Müdürlüğü tarafından görevli polislere dağıtılan 22 bin öğün yemek için bütçeden 13 milyon TL ödeme yapıldığı öne sürüldü. Bu rakamlar, ekonomik tasarruf tedbirlerinin konuşulduğu bir dönemde kamu kaynaklarının kullanımı konusunda eleştirileri beraberinde getirdi. Resmi makamlardan harcama kalemlerinin detaylarına ilişkin henüz kapsamlı bir yalanlama veya teyit gelmezken, ziyaretin lojistik ve güvenlik maliyetlerinin büyüklüğü sosyal medyada da en çok konuşulan konulardan biri oldu.

22 Bin Öğün Yemeğe 13 Milyon TL Ödendiği İddia Edildi

Adalet Bakanı Akın Gürlek, CHP’nin geçtiğimiz kurultayına ilişkin başlatılan ve "mutlak butlan" iddialarını içeren davanın istinaf aşamasında olduğunu belirterek, sürecin yargı usulleri çerçevesinde işlediğini ifade etti.

CHP kurultay davası

Adalet Bakanı Akın Gürlek, kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) son büyük kurultayının hukuki geçerliliğini tartışmaya açan "mutlak butlan" davasıyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Davanın mevcut durumu hakkında bilgi veren Bakan Gürlek, dosyanın yerel mahkeme aşamasından sonra şu an istinaf incelemesinde olduğunu belirtti. Gürlek, yargı sürecinin şeffaf ve usullere uygun şekilde devam ettiğini vurgulayarak, bakanlık olarak mahkemelerin karar verme takvimine veya içeriğine dair bir müdahalelerinin söz konusu olamayacağını ifade etti.Davanın teknik boyutu hakkında konuşan Gürlek, "Şu an istinaf aşamasında. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi inceliyor. Oranın takdirinde," diyerek dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi tarafından titizlikle ele alındığını teyit etti. CHP içindeki muhalif gruplar tarafından gündeme getirilen ve tüzük ihlalleri iddiasına dayanan "mutlak butlan" (hukuken geçersiz sayılma) talebinin, partinin yönetim kadroları üzerindeki hukuki etkileri siyaset kulislerinde de yakından takip ediliyor. Bakan Gürlek, yürütmenin yargı üzerindeki sınırlarını hatırlatarak, mahkemenin ne tür bir karar vereceği konusunda önceden bir bilgiye sahip olmadıklarını yineledi.Hukukçular, istinaf mahkemesinin vereceği kararın CHP'nin mevcut yönetim meşruiyeti açısından kritik bir dönemeç olduğunu belirtiyor. Eğer mahkeme "mutlak butlan" yönünde bir karar verirse, kurultayda alınan kararlar ve yapılan seçimler hukuken hiç gerçekleşmemiş sayılabilir; bu da ana muhalefet partisinde kayyum veya yeniden kurultay sürecini tetikleyebilir. Adalet Bakanı Gürlek'in açıklamaları, hükümetin süreci "yargısal bir prosedür" olarak izlediği mesajını verirken, kararın ne zaman çıkacağı ise tamamen yargının işleyiş hızına bağlı bulunuyor.

Bakan Gürlek’ten CHP’deki "Mutlak Butlan" Davası Açıklaması.

Kahramanmaraş’ta bir okulda gerçekleşen saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı arttı. Olayla ilgili güvenlik güçleri geniş çaplı soruşturma başlattı.

Soruşturma derinleşiyor.

Kahramanmaraş’ta bir okulda meydana gelen silahlı saldırı Türkiye genelinde büyük üzüntü yarattı. İlk belirlemelere göre saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı artarken, çok sayıda yaralının hastanelerde tedavi altına alındığı bildirildi. Olay, ülkede okul güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Saldırının tüm yönleriyle araştırılması için çok yönlü soruşturma başlatılmıştır. Sorumlular adalet önüne çıkarılacaktır.” Açıklama sonrası bölgeye çok sayıda güvenlik ve sağlık ekibi sevk edildi.Uzmanlar, son dönemde artan bireysel şiddet olaylarına dikkat çekerek, psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca okullarda güvenlik önlemleri ve erken uyarı sistemleri gibi uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor. Olayla ilgili soruşturma sürerken, kamuoyunun gelişmelere yönelik hassasiyeti devam ediyor.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısında Can Kaybı Arttı, Soruşturma Genişletildi

Kahramanmaraş’ta bir ortaokulda gerçekleşen silahlı saldırı, Türkiye’yi derinden sarstı. Saldırıda çoğu öğrenci olmak üzere 9 kişi hayatını kaybederken, çok sayıda yaralı hastanelerde tedavi altına alındı.

Okulda Katliam

Türkiye, Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesinde bulunan bir ortaokulda gerçekleşen silahlı okul saldırısı ile sarsıldı. Resmi açıklamalara göre saldırıda 1 öğretmen ve 8 öğrenci hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı ve yaralılardan bazılarının durumunun ağır olduğu bildirildi. Olayın, Türkiye’de nadir görülen ancak son günlerde artış gösteren okul şiddeti vakalarının en ağır örneklerinden biri olduğu değerlendiriliyor.Yetkililer tarafından paylaşılan bilgilere göre saldırganın 14 yaşında bir öğrenci olduğu ve olayda 5 farklı silah ve çok sayıda mühimmat kullandığı belirtildi. Saldırganın, silahları babasından temin ettiği iddiaları üzerinde durulurken, olayın nedeni henüz netlik kazanmadı. Yaşanan panik sırasında öğrencilerin canlarını kurtarmak için pencerelerden atladığı ve okul çevresinde büyük bir kaos oluştuğu aktarıldı.Olay sonrası bölgeye çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edilirken, yetkililer tarafından geniş çaplı soruşturma başlatıldı. İçişleri ve Milli Eğitim yetkililerinin bölgeye intikal ettiği açıklanırken, saldırının ardından kentte okulların tatil edilmesi kararı alındı. Ayrıca medya kuruluşlarına yönelik yayın kısıtlaması getirildiği bildirildi.Uzmanlar, bu saldırının yalnızca bireysel bir olay olarak değil, okul güvenliği, bireysel silah erişimi ve psikososyal riskler açısından kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Olayın, bir gün önce Şanlıurfa’da yaşanan benzer saldırının hemen ardından gerçekleşmesi ise kamuoyunda “okullarda güvenlik” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısı: 9 Kişi Hayatını Kaybetti, Türkiye Sarsıldı

ABD Başkanı Donald Trump, New York Post’a verdiği özel mülakatta İran ile yürütülen müzakerelere dair kritik mesajlar verdi. Trump, Islamabad’daki görüşmelerin ardından önümüzdeki 48 saati işaret ederek yeniden Pakistan’a gitme eğiliminde olduklarını belirtti.

Pakistan görüşmeleri

Dünya kamuoyunun gözü kulağı Washington-Tahran hattındaki gerilime kilitlenmişken, Başkan Donald Trump’tan süreci hareketlendirecek yeni açıklamalar geldi. 13-14 Nisan 2026 tarihlerinde basına yansıyan demeçlerinde Trump, geçtiğimiz hafta sonu Islamabad’da gerçekleştirilen ancak sonuçsuz kalan görüşmelerin ardından "diğer tarafın (İran) anlaşma yapmak için kendilerini aradığını" iddia etti. New York Post ve The Guardian gibi kaynakların aktardığına göre; Trump, müzakerelerin gidişatına dair iyimser ama temkinli bir ton kullanarak, "İki gün içinde bir şeyler olabilir, tekrar Pakistan'a gitmeye daha meyilliyiz" ifadeleriyle diplomatik temasların ikinci turu için kapıyı araladı.Bu açıklama, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik başlattığı deniz ablukası ve bölgedeki askeri hareketliliğin gölgesinde geldi. Trump, bir yandan "gemilerin en iyi mühimmatla doldurulduğu" uyarısını yinelerken, diğer yandan diplomatik çözümün hala masada olduğunu vurguladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in de dahil olduğu bu karmaşık süreçte, Pakistan’ın "kolaylaştırıcı" rolü hayati önem taşımaya devam ediyor.Bölgedeki uzmanlar, Trump’ın "iki gün" vurgusunu, İran üzerindeki baskıyı artırmak ve net bir karar verilmesini sağlamak amacıyla yapılmış bir stratejik zamanlama olarak değerlendiriyor. Eğer taraflar Pakistan’da yeniden bir araya gelirse, bu durum Orta Doğu’daki savaş riskini azaltabilecek en somut adım olarak kayıtlara geçecek. Şu an için Beyaz Saray’ın resmi bir seyahat programı açıklamasa da, liderin "meyilliyiz" ifadesi piyasalarda ve diplomatik koridorlarda büyük bir beklenti yaratmış durumda.

Diplomaside "Pakistan" Sinyali: Trump’tan Müzakere Masasına Dönüş İşareti

6 yıldır çözülemeyen Gülistan Doku dosyasında bugün düğmeye basıldı. Gizli tanık ifadeleri ve 700 saatlik yeni kamera incelemeleriyle soruşturma "intihar"dan "cinayet ve suç örgütü" kapsamına alındı.

Gülistan Doku

Tunceli'de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan üniversite öğrencisi Gülistan Doku dosyasında, bugün (14 Nisan 2026) gerçekleştirilen dev operasyon, meselenin sadece bir "kayıp vakası" olmadığını tescilledi. Dönemin mülki idare amirlerinin yakınlarından emniyet mensuplarına kadar uzanan şüpheli listesi, olayı bireysel bir suçtan çıkarıp bir suç örgütü ve örtbas operasyonu zeminine taşıdı. Özellikle dönemin valisinin oğlu Mustafa Türkay Sonel ve baş şüpheli Zeinal Abakarov’un aynı dosya kapsamında gözaltına alınması, akıllara 1996’daki Susurluk kazası sonrası ortaya çıkan kirli ilişkiler ağını getirdi.Hukukçular ve kamuoyu denetçileri, dosyadaki 700 saatlik görüntünün neden 6 yıl boyunca "incelenemediğini" sorgularken, soruşturmanın seyrini değiştiren gizli tanıkların ifadeleri kan dondurdu. Aile avukatı Ali Çimen’in mahkeme önündeki şu sözleri sür6 YIecin vahametini özetliyor:<blockquote>"24 Ocak 2020'de hazırlanan o sahte tutanakla kamuoyu bilerek yanıltıldı; kızımızın intihar ettiğine dair suni bir algı yaratıldı. Bugün görüyoruz ki, o gün o tutanağı imzalayanlar, bugün suç ortağı olarak kelepçeleniyor. Bu, devlet içindeki küçük bir kliğin imza attığı modern bir Susurluk vakasıdır."</blockquote>Şu an itibarıyla soruşturma kapsamında JASAT tarafından hazırlanan yeni raporda; delillerin sistematik olarak yok edildiği, şüphelilerin yurt dışına kaçış süreçlerinin bazı kamu görevlileri tarafından bizzat organize edildiği vurgulanıyor. ABD’de olduğu belirlenen Umut Altaş için kırmızı bülten çıkarılması, dosyanın uluslararası bir boyuta evrileceğinin de sinyalini verdi. Uzmanlar, bu davanın sonucunun Türkiye'deki yargı bağımsızlığı ve cezasızlık kültürü ile mücadelede bir milat olacağını ifade ediyor.

6 Yıllık Karanlık Aydınlanıyor

Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin İran limanlarını kapsayan ablukasının uluslararası toplumun ortak çıkarlarına aykırı olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı'nda güvenliğin ve ticaretin devam etmesi gerektiğini savundu.

İşimize karışmayın!

Dünyanın en büyük enerji ithalatçısı konumunda olan Çin, ABD’nin bugün başlattığı Hürmüz Boğazı ablukasına karşı sessizliğini bozdu. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Pekin’de düzenlediği basın toplantısında, boğazdaki trafiğin engellenmesinin küresel enerji piyasalarında ve tedarik zincirlerinde onarılamaz hasarlar yaratacağı uyarısında bulundu. Sözcü Guo, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası ticaret ve enerji taşımacılığında kritik bir can damarı olduğunu hatırlatarak, "Bu su yolunda güvenliğin ve kesintisiz geçişin sağlanması tüm tarafların ortak çıkarınadır" ifadelerini kullandı.Pekin yönetiminin bugün yaptığı açıklamada öne çıkan diğer kritik noktalar şunlardır:<ul><li>Enerji Güvenliği: Çin Savunma Bakanı Dong Jun, İran ile yapılan enerji anlaşmalarına sadık kalacaklarını belirterek, "Gemilerimiz bölgeye girmeye devam edecek, kimsenin işimize karışmasını beklemeyiz" diyerek ABD'ye doğrudan mesaj gönderdi.</li><li>Diplomatik Çözüm Çağrısı: Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pakistanlı mevkidaşı ile yaptığı görüşmede, İslamabad'daki barış masasının devrilmesine rağmen siyasi kanalların zorlanması gerektiğini ve ateşkesin korunmasının öncelik olduğunu vurguladı.</li><li>Askeri İtidal: Pekin, gerilimin "I. Dünya Savaşı öncesindeki kutuplaşmaya" benzememesi gerektiğini belirterek, tüm tarafları sakin kalmaya ve provokatif askeri hamlelerden kaçınmaya davet etti.</li></ul>Analistler, Çin'in bu açıklamasını sadece bir "temenni" değil, aynı zamanda kendi ticari gemilerinin engellenmesi durumunda atabileceği adımların bir ön uyarısı olarak değerlendiriyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrolün büyük bir kısmının Asya pazarına gittiği düşünüldüğünde, Pekin’in sürece "yapıcı ve koruyucu bir rol" ile müdahil olması bekleniyor. ABD’nin ilan ettiği ablukaya karşı Çin’in bölgedeki kendi donanma unsurlarını koruma amaçlı hareket ettirip ettirmeyeceği ise dünya kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Çin’den ABD’nin Hürmüz Ablukasına İlk Tepki

Hakkında 13 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açılan CHP otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada mahkeme heyeti hükmünü açıklayarak sanığa hapis cezası verdi.

Şoför davası

CHP’nin seçim ve miting süreçlerinde görev yapan otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada karar aşamasına gelindi. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve özellikle siyasi temsilcilerin yakından takip ettiği davada, Gülyurt hakkında hazırlanan iddianamede farklı suçlamalar birleştirilerek 13 yıla kadar hapis cezası talep edilmişti. Ancak mahkeme, sunulan deliller ve savunmalar ışığında suç vasfını yeniden değerlendirerek kararını verdi.Yargılama sürecindeki temel veriler ve mahkeme kararı şu şekildedir:<ul><li>Talep Edilen Ceza: İddianame makamı tarafından farklı eylemler gerekçe gösterilerek toplamda 13 yıl hapis istenmişti.</li><li>Verilen Hüküm: Mahkeme, sanık Gökhan Gülyurt’a 7 ay 15 gün hapis cezası verilmesine hükmetti.</li><li>Kararın Niteliği: Verilen cezanın miktarı ve sanığın geçmişi göz önüne alınarak, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi gibi hukuki seçeneklerin değerlendirildiği bildirildi.</li></ul>Karar sonrası açıklama yapan savunma tarafı, suçlamaların asılsız olduğunu ve müvekkillerinin sadece görevini ifa ettiğini savundu. Gökhan Gülyurt, yargılama boyunca yaptığı savunmalarda üzerine atılı suçları kabul etmeyerek beraatını talep etmişti. Mahkemenin verdiği bu kısa süreli hapis kararı, başlangıçtaki ağır ceza istemine kıyasla hukuk çevrelerinde "suç vasfının değişmesi" olarak yorumlandı. Kararın kesinleşmesi için tarafların üst mahkemeye itiraz süreci devam ediyor.

CHP’nin Otobüs Şoförü Gökhan Gülyurt Davasında Karar.

Gazeteci Naz Yavuzarslan’ın iddiasına göre Kemal Kılıçdaroğlu, Özgür Özel’e "38. Kurultay iptal edilsin, seni Cumhurbaşkanı adayı yapalım ama İmamoğlu’nu silin" teklifinde bulundu; Özel'den yanıt gecikmedi.

Eski genel başkan

CHP kulisleri, eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile mevcut Genel Başkan Özgür Özel arasında geçtiği iddia edilen şok edici bir diyalogla çalkalanıyor. Gazeteci Naz Yavuzarslan’ın ulaştığı bilgilere göre, Kılıçdaroğlu’nun partiye geri dönüş formülü olarak 38. Olağan Kurultay’ın iptal edilmesini şart koştuğu ileri sürüldü. İddiaya göre Kılıçdaroğlu, Özel’e kendisinin yeniden aday olmayacağı bir kurultay süreci teklif ederek, karşılığında Özgür Özel’in Cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edilmesini önerdi.Görüşmenin en sarsıcı kısmını ise İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik şart oluşturdu. Kılıçdaroğlu’nun şu ifadeleri kullandığı iddia edildi:<blockquote>“Birlikte yol yürüyelim, kurultayı yenileyelim. Seni de cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edelim. Ancak tek şartım Ekrem İmamoğlu’nu unutmanızı ve hiçbir şekilde destek vermemenizi istiyorum.”</blockquote>Özgür Özel’in ise bu teklife ve "tehditvari" yaklaşıma karşı kapıyı tamamen kapattığı belirtildi. İddiaya göre Özel, Ekrem İmamoğlu’nun partinin doğal Cumhurbaşkanı adayı olduğunu vurgulayarak, "Bu tür tekliflerle ve tehditlerle bir daha bana gelmeyin" diyerek görüşmeyi sonlandırdı. Bu sızıntı, CHP içerisindeki "değişimciler" ve "genel merkezciler" arasındaki ateşkesin sona erdiğini ve yaklaşan seçim süreci öncesinde parti içi güç savaşlarının en üst seviyeye çıktığını gösteriyor. Resmi makamların bu iddialı diyaloglara karşı yapacağı açıklama, partinin gelecekteki adaylık stratejisini netleştirecek.

CHP’de "Zirve" Krizi: Kılıçdaroğlu’ndan Özgür Özel’e Şok Teklif ve İmamoğlu Şartı!

Hürmüz Boğazı'ndaki tam ablukanın devreye girmesinin ardından Donald Trump, İran yönetiminin kendilerine ulaştığını ve "çok fena bir anlaşma" yapmak için masaya oturmaya hazır olduklarını duyurdu.

Tahran hattı

ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’da tansiyonun zirve yaptığı bir noktada dünya gündemini sarsan bir iddiayı ortaya attı. Bugün sabah saatlerinde başlayan Hürmüz Boğazı ablukası ve İran limanlarına yönelik askeri kısıtlamaların hemen ardından, Tahran yönetiminin Washington ile temas kurduğunu belirten Trump, İranlı yetkililerin çok ağır şartları içeren bir anlaşmaya razı olduklarını ima etti. Trump, basın mensuplarına yaptığı kısa açıklamada şu ifadeleri kullandı:<blockquote><h3>"İran bizi aradı. Şu an çok fena bir anlaşma yapmak istiyorlar. Ülkelerinin ne durumda olduğunu biliyorlar ve bu durumun nasıl sonlanacağını herkesten daha iyi anlıyorlar."</h3></blockquote>Bu ani diplomatik hamlenin perde arkasında, CENTCOM’un 13 Nisan itibarıyla başlattığı ve İran’ın tüm deniz ticaretini felç eden stratejik abluka yatıyor. Analistler, İran’ın ekonomik çöküşü önlemek adına nükleer program ve bölgesel vekil güçler konusundaki en sert şartları bile kabul edebileceği bir aşamaya gelmiş olabileceğini değerlendiriyor. Trump’ın "çok fena" (very bad for them) olarak nitelendirdiği anlaşma taslağının, İran’ın savunma kapasitesini tamamen sınırlayan maddeler içerdiği iddia ediliyor.Açıklamanın ardından küresel petrol piyasalarında dalgalanma durulurken, yatırımcılar olası bir barış müzakeresi için gözlerini Beyaz Saray’a çevirdi. Ancak uzmanlar, bu telefon trafiğinin bir "zaman kazanma manevrası" olabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Hürmüz Boğazı'nda konuşlu olan ABD 5. Filosu’nun teyakkuz halini sürdürdüğü ve somut bir protokol imzalanana kadar operasyonel sürecin devam edeceği bildirildi. Orta Doğu’da savaş tamtamlarının yerini, Washington’ın dikte edeceği yeni bir güvenlik mimarisine bırakıp bırakmayacağı önümüzdeki saatlerde netleşecek.

Trump’tan Bomba Etkisi Yaratan Açıklama: "İran Bizi Aradı, Anlaşma İstiyorlar!"

ABD Merkez Komutanlığı, Başkanlık talimatı doğrultusunda Türkiye saati ile 17:00'den itibaren İran'ın tüm liman trafiğini askeri güçle durduracağını ve yasa dışı geçişlere müdahale edeceğini ilan etti.

Geri sayım bitti

Orta Doğu’da gerilim, diplomatik sınırları aşarak fiili bir deniz savaşı aşamasına geldi. CENTCOM, 13 Nisan saat 10.00 (TSİ 17:00) itibarıyla İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik kapsamlı bir abluka operasyonu başlattı. Operasyonun kapsamı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki tüm İran kıyı şeridini içine alacak şekilde genişletildi. ABD deniz kuvvetleri, ayrım gözetmeksizin tüm ülke gemilerini denetleyeceğini duyurdu.CENTCOM tarafından denizcilere yönelik yayımlanan operasyonel detaylar şu şekildedir:<blockquote>“İran limanlarına giren veya ayrılan tüm gemilere müdahale edilecektir. Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara gidiş-dönüş yapan gemilerin geçiş özgürlüğü engellenmeyecektir. Bölgedeki tüm denizcilerin 16. kanal üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle irtibat kurmaları zorunludur.”</blockquote>Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği rotada askeri bir kontrol mekanizması kurulması anlamına geliyor. ABD 5. Filosu’na ait savaş gemilerinin, özellikle mayın temizleme ve gemi durdurma operasyonları için stratejik noktalara yerleştiği bildirildi. Siyasi analistler, bu askeri abluka kararının İran ekonomisini tamamen felç etmeyi amaçladığını belirtiyor.

İran Limanlarına Yönelik Tam Deniz Ablukası Resmen Başladı

ABD Merkez Komutanlığı, Başkanlık talimatı doğrultusunda Türkiye saati ile 17:00'den itibaren İran'ın tüm liman trafiğini durduracağını ve yasa dışı geçişlere askeri müdahalede bulunacağını açıkladı.

Körfez’de geri sayım başladı

Orta Doğu’da gerilim, diplomatik sınırları aşarak fiili bir deniz savaşı aşamasına geldi. CENTCOM, Başkanlık bildirisi uyarınca bugün saat 10.00'da (TSİ 17:00) İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik kapsamlı bir abluka operasyonu başlatacağını duyurdu. Operasyonun kapsamı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki tüm İran kıyı şeridini içine alacak şekilde genişletildi. ABD deniz kuvvetleri, ayrım gözetmeksizin tüm ülke gemilerini denetleyeceğini ilan etti.CENTCOM tarafından yayımlanan ve denizcilere yönelik hayati uyarılar içeren operasyon detayları şu şekildedir:<blockquote>“13 Nisan saat 10.00 itibarıyla İran limanlarına giren veya ayrılan tüm gemilere ayrım gözetmeksizin müdahale edilecektir. Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara gidiş-dönüş yapan gemilerin geçiş özgürlüğü engellenmeyecektir. Bölgedeki tüm denizcilerin 16. kanal üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle irtibat kurmaları tavsiye edilmektedir.”</blockquote>Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği rotada askeri bir "kontrol kulesi" kurulması anlamına geliyor. ABD 5. Filosu’na ait savaş gemilerinin, özellikle mayın temizleme ve gemi durdurma operasyonları için stratejik noktalara yerleştiği bildirildi. Siyasi analistler, bu askeri abluka kararının İran ekonomisini tamamen felç etmeyi amaçladığını belirtirken, Tahran yönetiminin "misilleme" tehditleri bölgedeki risk primini zirveye taşıdı. Operasyonun başlamasına saatler kala, küresel piyasalar ve deniz taşımacılığı şirketleri rotalarını yeniden revize ediyor.

CENTCOM Duyurdu: İran Limanlarına Yönelik Tam Deniz Ablukası Bugün Başlıyor

Türkiye, uzay alanında son yıllarda attığı adımlarla dikkat çekerken, bu vizyonun en güçlü temsilcileri çoğu zaman ülke sınırlarının ötesinde, uluslararası projelerde görev alan bilim insanları ve mühendisler oluyor. 

Göklerde iz bırakan başarı öyküsü

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) çığır açan Comet Interceptor görevi de bu küresel iş birliklerinin en çarpıcı örneklerinden biri. Güneş Sistemi’ne ilk kez giren “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı hedefleyen bu iddialı görev, insanlığın evrenin kökenine dair sorularına ışık tutmayı amaçlıyor.Bu vizyoner projede, Türk bir kadın mühendis olan Ebru Dağtekin, Avrupa’nın uzay merkezlerine uzanan kariyer yolculuğunda, bugün ESA’nın en prestijli bilimsel görevlerinden birinde görev alıyor. Dağtekin’in hikâyesi, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda genç nesiller için ilham verici bir yol haritası niteliği taşıyor. Pusula Swiss olarak, göklerde iz bırakan bu başarı öyküsünü okurlarımızla buluşturuyoruz.Röportaj: Özgür MumcularŞu anda Bern’de, Avrupa Uzay Ajansı’nın Comet Interceptor görevi üzerinde çalışıyorsunuz. Bu misyonun temel amacı nedir?Comet Interceptor, ESA’nın Kozmik Vizyon Programı kapsamında seçilmiş, yaklaşık sekiz yıllık bir zaman dilimine yayılan öncü bir uzay görevi. Bu misyonun en ayırt edici özelliği, Güneş Sistemi’nin iç bölgelerine ilk kez giren, daha önce hiç gözlemlenmemiş “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı ya da potansiyel bir yıldızlararası cismi hedeflemesi. &nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fb.jpg" width="1024" height="576"></figure>Comet Interceptor’ı önceki kuyruklu yıldız görevlerinden ayıran temel fark nedir?Daha önce ziyaret edilen kuyruklu yıldızların büyük çoğunluğu, Güneş’e defalarca yaklaşmış ve bu süreçte yapıları değişime uğramış cisimlerdi. Comet Interceptor ise Güneş Sistemi’ne ilk kez giren bir kuyruklu yıldızı hedefliyor. Bu sayede, kuyruk bölgesinde bulunan ve bugüne kadar detaylı şekilde gözlemlenememiş toz ve plazma yapıları incelenebilecek. Ayrıca, milyarlarca yıldır neredeyse hiç değişmemiş ilkel maddelere ulaşma ihtimali söz konusu. Bu da Güneş ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut teorileri test etmek açısından çok değerli.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fc.jpg" width="1024" height="576"></figure>Türk bir kadın mühendis olarak ESA gibi bir kurumda görev almak sizin için ne ifade ediyor?Bu benim için büyük bir gurur. Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, meslek hayatım boyunca bana yol gösteren bir ilke oldu. Bugün Bern’de, Avrupa ve Japonya’nın ortak yürüttüğü bu bilimsel görevde aktif rol almak, hem kişisel hem de ülkemi temsil etme açısından çok anlamlı. Uluslararası bir ekip içinde çalışmak, farklı bakış açılarıyla bilim üretmenin ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini de her gün yeniden gösteriyor.Türkiye’nin uzay alanındaki son yıllardaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?Türkiye, uzay konusunda önemli ve umut verici adımlar atıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması, yerli uydu projeleri ve savunma sanayiine yönelik çalışmalar bu açıdan çok değerli. Uzay mühendisliği alanında kariyer hedefleyen gençlere neler tavsiye edersiniz?Her şeyden önce meraklı ve sabırlı olmalarını öneririm. Uzay mühendisliği; fizik, elektronik, yazılım ve malzeme biliminin bir arada çalıştığı çok disiplinli bir alan. Teknik bilgi kadar ekip çalışması, iletişim ve problem çözme becerileri de çok önemli. Ve elbette cesur olmalarını isterim. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bilimsel projelere katkı sunabileceklerine inansınlar.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fd.jpg" width="1024" height="576"></figure>Son olarak, görevin uluslararası boyutundan da bahseder misiniz?Comet Interceptor, ESA ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA’nın ortak yürüttüğü bir görev. Her iki taraf da farklı bilimsel enstrümanlar geliştiriyor. Bu tür iş birlikleri, bilimin gerçekten sınır tanımadığını gösteriyor. Kültürler ve ülkeler arası bu ortak çalışma ortamı son derece ilham verici.L2 LAGRANGE NOKTASI nedir?L2 noktası, Dünya ile Güneş arasındaki yerçekimi dengesinin çok özel bir şekilde kurulduğu bir uzay noktasıdır. Konum olarak, Dünya'nın tam arkasında yer alır, yani Güneş'ten bakarsak: Yaklaşık 1,5 milyon km Dünya’nın ötesinde (Ay’ın 4 katı uzaklıkta) bulunur.Peki, neden önemli?Bu noktada bir uzay aracı:•Hem Dünya hem Güneş’in çekim gücüyle dengede kalabilir,•Dünya ile aynı hızda Güneş’in etrafında döner (yani hep Dünya’yla birlikte "ilerler"),•Uzay teleskopları veya sondalar burada sabit bir gözlem pozisyonuna yerleşebilir.James Webb Uzay Teleskobu da tam bu noktaya yerleştirildi.Neden COMET INTERCEPTOR burada bekliyor?•Çünkü oradan hem Güneş’i hem uzak uzayı çok rahat gözleyebilir.•Ayrıca yeni keşfedilecek kuyruklu yıldızlar nereye giderse gitsin, L2’den kalkış yapan bir araç onları daha kolay yakalayabilir. Bu bir nevi "uzayda pusuya yatmak" gibi.Kısaca Analojiyle: L2 noktası, sanki uzayda bir "denge noktası" gibi.&nbsp;Oraya konan bir uydu, ne Dünya’ya düşer ne de Güneş’e savrulur. Güneş etrafındaki dönüşünü Dünya ile "senkronize" şekilde yapar.ESA Comet Interceptor Projesi, uluslararası işbirliğiyle yürütülen bir uzay görevidir. Aşağıda projeye katkı sağlayan başlıca ülkeler ve kurumlar yer alıyor:Bilimsel işbirlikler:Ayrıca birçok Avrupa üniversitesi ve araştırma merkezi proje kapsamında bilimsel ve teknik işbirliği yürütmektedir. Bu kurumlar arasında:•CNES (Fransa Uzay Ajansı)•DLR (Almanya)•ASI (İtalyan Uzay Ajansı)•SNSB (İsveç)&nbsp;

Bern’den evrene: ESA’nın kuyruklu yıldız avında bir Türk imzası

Ömer Orhun, fotoğrafı yalnızca bir kayıt aracı olarak değil, öncelikle bir “görme biçimi” olarak ele alan bir sanatçı. Aile albümlerinden kentsel dönüşümün yok ettiği doğa parçalarına kadar farklı fotoğraf türlerini ayırırken, kendi üretimini belgelemenin ötesine taşıyarak düşünsel bir alan kuruyor.

“Hakikat kareye sığmaz”

Ona göre fotoğraf, gerçeği bütünüyle temsil edemez; çünkü her kare, sayısız ayrıntıyı dışarıda bırakarak anlam üretir ve hakikat her zaman eksik bir çerçeve içinde kalır.“Parlak Karanlık” adlı kitabında yapay zekâyı ani bir kopuş değil, elektriğin icadından bugüne uzanan uzun bir dönüşüm sürecinin devamı olarak okuyan Orhun, teknolojiyi insanı taşıyan bir akış olarak tanımlıyor.&nbsp;Görüntü bolluğu çağında anlamın giderek simülasyonlara dönüştüğünü söyleyen sanatçı, gerçeklik algısının da beş duyudan uzaklaştığını ve yeni nesillerin dijital bir gerçeklik içinde büyüdüğünü belirtiyor.Fotoğraf, teknoloji ve insan algısı üzerine düşünen Ömer Orhun ile görmenin sınırlarını, hakikatin kadrajla ilişkisini ve görüntü çağında değişen gerçeklik algısını konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanÖmer Orhun, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?İstanbul’da doğdum. Mimar Sinan Üniversitesi Fotoğraf Ana Sanat Dalı’ndan 1982 yılında mezun oldum. Meslek hayatıma basında başladım; Güneş ve Cumhuriyet gazetelerinde fotoğraf editörlüğü yaptım.Daha sonra akademik alana yöneldim ve Yıldız Teknik Üniversitesi’nde Müzecilik yüksek lisansımı tamamladım. Aynı üniversitenin İletişim Tasarımı Bölümü’nde dersler verdim. Fotoğraf alanında hem Türkiye’de hem de yurt dışında çeşitli sergilere katıldım, çok sayıda kişisel sergi açtım. Taksim Sanat Evi, Aksanat ve Milli Reasürans Sanat Galerisi’nde açtığım sergiler benim için önemlidir. Ayrıca İstanbul Modern, Köprü6 ve Beit Ha Gefen (Hayfa) gibi karma sergilerde yer aldım; işlerim İstanbul Modern aracılığıyla Bahreyn Ulusal Sanat Müzesi ve Paris’te Musée de l’Orangerie du Sénat’ta da sergilendi.Yıllar içinde John Berger’in “Görme Biçimleri” yaklaşımını tartışmaya açarak, fotoğraf ve algı üzerine kendi düşünsel çerçevemi geliştirdim. Algının teknolojilerle birlikte nasıl dönüştüğünü anlamaya ve anlatmaya çalışıyorum. Bu çerçevede çeşitli üniversitelerde dersler ve atölyeler yürütüyor, fotoğraf ve video üzerine çalışmalar yapıyorum.Yazı alanında da üretimlerim var. 1995 yılında yayımlanan “Aşıkmışız” ve “Bırak Tembel Çıksın Resmimiz” adlı iki şiir kitabım bulunuyor.Fotoğraf sizin için bir kayıt aracı mı yoksa bir düşünme biçimi mi?Aile fotoğrafları belge ve anı; şehrin apartman AVM dikilmemiş, bina dikilmemiş son kalan doğa parçalarının fotoğrafları büyük belge, keza eşinizle dostunuzla olan fotoğraflar ben kayıdım, belgeyim diyor iyi ki varlar ama gerisi daha çok düşünme biçimi değil de görme biçimi. Fotoğraf benim için görme biçimi. İlgilendiğim fotoğraf görme biçimlerini yansıtmalı, birileri de belgeleyecek elbette“Görmek” ile “anlamak” arasında nasıl bir fark olduğunu düşünüyorsunuz?Anlamayı bir duyuya değil de beş duyuya genişlettiğimizde hem hakikate-gerçekliğe hem de payımıza düşen anlayışa varabiliriz diye düşünüyorum, görmek etraflıca görmek, yani dikdörtgenin içini değil de dışını da görmek anlamanın ancak ufak bir parçası olabilir, anlamak için beş duyu gerekli, fotoğraflar bunu karşılamaz, karşılıyorsa uyum ve kabuller gereğidir.Fotoğrafın hakikatle ilişkisi sizce zayıflıyor mu yoksa dönüşüyor mu?Fotoğrafın hakikatle ilişkisi hiçbir zaman tam olmadı, biraz daha açayım. Makinemizi bir yere doğrulttuğumuzda sadece bir yere doğrulturuz, fotoğrafçının yansıtmadığı o kadar çok şey vardır ki…her şeyi, önünü arkasını, sağını solunu, yukarıyı çekmeyiz. Yani binlerce şey karenin dışında kalır. Fotoğraf bir kare olmak için, o karenin dışında kalanları feda eder, bir kareye ne sığdırabilirsek o kadardır fotoğraflar, ya dışında kalanlar? Biri dese ki “o zaman yüz kare çekerim bende” peki ama anlar ne oluyor diye sormak lazım, fotoğrafın hakikiyim dediği şey bir an içindir sadece, başka bir karede başka bir ana geçeriz.<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d00.jpg" alt="Ömer Orhun - Parlak Karanlık" width="1024" height="576">Parlak Karanlık’ta yapay zekânın bir kopuş değil süreklilik olduğunu söylüyorsunuz. Bu sürekliliğin en kritik kırılma noktası sizce nedir?1700 ve 1800’ lerin ürünü elektriğin icadının yarattığı şaşkınlık, çekici yabancılık ile bizim şu anda yapay zekaya bakışımız aynı kıymet, hayret silsilesinde. Makineler insanları değiştirdi, en büyük alameti farikamız olan zekanın yapaylaşması artık bize huzur veriyor, bunlara da gelişme diyoruz. Kabuller ve uyum adına bir sür git içindeyiz. Elektriğin ve makinelerin insanı dönüştürmesi, dönüşen insanın zekasını yapaylığa açması ve bunu bir makinede icat etmesi yapay zekayı sürekli kılar. Hazırlık aşamaları diyebiliriz yapay zeka için. İnsan nesilleri elektriğin icadı ile ona hizmet etmekteydi. İnsan, bir kişi olarak sürekli değil; sürekli olan nesiller. O varlığın oluşumuna hizmet ettik 1800’ leden sonra…en azından birileri böyle görüyor… İletişim bilimi böyle görebilir, “araçlar ve aracılar kuramları” bu okumaya yol açar. Konrol, iletişim araçlarını kullananların elinde olamaz; sahip, her zaman iletişim araçlarını örgün olarak kullandıranlardır, ortaya atanlardır, yatırımı yapanların elindedir kontrol…ve bu hiç değişmedi.Teknolojiyi “insanı taşıyan bir akış” olarak tanımlıyorsunuz. Bu, insanın kontrolü kaybettiği anlamına mı geliyor?Evet bu soru yanıtı kapsıyor; çok doğru bir soru; teknoloji ve tüm getirileri insan nesillerini bir müddettir taşıyan bir akış.Modern insan sizce teknolojiyle birlikte özgürleşiyor mu yoksa daha mı bağımlı hale geliyor?Eski çağlardan bir esinti özgürlük, doğanın sahibi olduğunu sanmayan eski “sözlü kültür insanına” has bir özellik. Ne zaman mı bitti ve dönüştü? Ben özgürüm demeye başlayınca. Özgürlük, kullanıldığında kendini bitiren bir sözcük. Başka bir açıdan baktığımızda “düşünüyorum öyleyse varım” dendiğinde bitmeye yüz tutan cinsten bir anlayış özgürlük anlayışı. Diğer canlılar özgürlüklerini yitirdiğinde başladı, insan dünyanın efendisi olduğunda başladı özgürlük söylemleri. Özgürlük estiğinde herkesi, tüm canlıları eşit savuran bir rüzgâr olmalı; birileri diğer canlılara göre ben daha çok özgürüm dediğinde başka bir alana gireriz. Tabiat insanın oyuncağı değildi eski kültürlerde. Sahiplik duygusu özgürlüğü dışlar.Görüntü bolluğu çağında “anlam” nasıl korunabilir? Teknolojiyle büyüyen yeni neslin “gerçeklik” algısı sizce nasıl şekilleniyor?Bizler elektriğin ve tüm getirilerinin olmazsa olmaz olduğu bir çağın içine doğduk, yeni nesiller ise internetin ve yapay zekanın olmazsa olmaz olduğu çağlara doğar oldu günümüzde. Simülasyon ve ürünü simülakrlar bu çağın fenomeni. Hakikati elle tutmaya, beş duyu ile anlamaya gerek olmayan bir çağdayız. Geçtiğimiz yüz yılın önemli düşünürleri bu konuyu çok iyi anlattılar, Cesur Yeni Dünya’ da Huxley… Postman, Ellül ve diğerleri durumu anlattılar, ikaz ettiler, ama o çağlarda da az okumaya geçmiştik zaten, kitaplar epeydir az okunuyor.Doğal ve yapay ayrımı sizce hala anlamlı mı?Fotoğrafın icadı ile reprodüksiyonlar yeni bir kavram olan orijinallik kavramını yarattı, bu kavram evrensel olarak işledi, tüm kopyalar-tekrarlar orijinali gösterdi, aynı bunun gibi, yapaylığı doğala benzerliği üzerinden tanımlıyoruz, doğallığı da yapay olabildiği için seviyoruz, yapaylık doğalımız oluyor. Doğal ve yapay arasındaki uçurum bir merdiven basamağı mesafesine indirgendi.Gelecekte insanlar bugüne baktığında en büyük yanılgımız ne olarak görülecek?Uygarlık denen şey kimilerimizi hoşnut kıldı ama mülk duygusu olmazsa olmazımız haline geldi. Sonu gelmez ihlaller başladı, makinesiz dünyada küçük kavimlerde, klanlarda, köylerde yaşayan atalarımızdan kalma birlik duygusunu modern çağlarda sahip olduklarımızla yitirdik. Sisteme rehin verdik, şehirlerde ve tarihte olmamış şekliyle çok kalabalık olduk. Sahip olduklarımız artık sahibimiz. Kutsal metinlerimiz “yalan söylemeyin, şunu yapmayın bunu yapmayın” dedi yalan ve yapmayın dedikleri her şey kaçış noktası yarattı. Karanlık tarafta organize hale geldi, ”hem öyle olduk hem böyle” , bıçak ekmek de doğradı canlıları da. İnsan hakları evrensel beyannamesiyle eşitiz dedik. Okullar, puanlar ve sınavlarla zekayı ölçülebilir kıldık…ve benzerleri…Eğer bugünün insanına tek bir cümle söyleme hakkınız olsaydı, ne söylerdiniz?Bir kitap yazmak isterdim…ismini Parlak Karanlık koyardım…<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d01.jpg" width="1024" height="576">&nbsp;

Ömer Orhun: "Görüntünün içinde kaybolan gerçeklik"

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.

İsviçreli siyasetçi Müller: İsrail’in sonu yaklaşırken Filistin güçlü kalıyor

Pusula Swiss, İsviçre’de yaşayan Türk topluluğuna kültür, yaşam, başarı hikâyeleri ve ilham veren portreler sunmaya devam ediyor. Bu sayıda, Türkiye’nin çağdaş mücevher tasarımında uluslararası bir marka hâline gelen TOHUM’un kurucusu, Türk tasarımcı Verda Alaton ile bir araya geldik. 

TOHUM’un evrensel dili

Doğal formlar, kadim semboller ve etnik sanatla kurduğu bağ sayesinde dünya moda sahnesinde fark yaratan Alaton, Cenevre’den dünyaya yayılan ilham dolu bir tasarım yolculuğuna sahip.İstanbul’da doğup New York’ta antropoloji ve tribal art üzerine çalışma fırsatı bulan, ardından Batı Africa’dan Asya’ya uzanan seyahatlerinde topladığı kültürel birikimi mücevhere dönüştüren Alaton; bugün Naomi Campbell’dan Leandra Medine’ye, Sharon Stone’dan Gigi Hadid’e kadar pek çok ismin takılarında hayat buluyor. Pusula Swiss olarak hem ilham dolu yolculuğunu hem de TOHUM’un evrensel dilinin ardındaki anlamları kendisinden dinledik.Röportaj: Özgür MumcularKişisel Yolculuk &amp; İlham<ul><li>Verda Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?</li></ul>İstanbul doğumluyum; çok kültürlü, tarihi ve katmanlı muhteşem şehrimiz, dünyaya bakışımı — ve dolayısıyla tasarım estetiğimin temellerini oluşturdu. Gençlik yıllarımda kariyerim kurumsal dünyadaydı; ancak kalbimde hep sanat ve doğayla derin bir bağ vardı. 20’li yaşlarda New York'taki üniversite dönemimde kabile sanatlarına olan tutukumu bir sanat galerisinde çalışarak besledim. Yıllar içinde bu tutkuyu bir yaşam biçimine dönüştürmeye ve paylaşmaya karar verdim. Bugün, markam TOHUM aracılığıyla hem kendimi hem de dünyaya dair estetik ve felsefi bakışımı ifade ediyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d6.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM kelimesinin “tohum” anlamına geldiğini uluslararası alanda çok kişi yeni öğrendi. Sizin için bu kelime ne ifade ediyor ve markanın ruhunu nasıl yansıtıyor?</li></ul>TOHUM, aslında hem doğaya, hem de hayata ektiğimiz tüm niyetlerimizi sembolize ediyor. Bir tohum nasıl doğada kendi potansiyelini taşır ve — doğru toprak, su ve ışıkla — benzersiz bir hayata dönüşürse, ben de her bireyin kendi yaşamında benzersiz potansiyeller taşıdığına inanıyorum.&nbsp;Markam için TOHUM, “doğadan gelen, saf, tekil, umut dolu ve yaşamın kendisine dair” her şeyi temsil ediyor. Her bir tasarım, bu tohumun bir “filizi” gibi; doğadan gelen malzemeler, kültürel kodlar, kişisel ifade ve özgürlüğün birleşimiyle hayata geçiyor.<ul><li>İstanbul’dan New York’a, ardından Cenevre’ye uzanan hayat yolculuğunuz TOHUM’un yaratım sürecini nasıl şekillendirdi?</li></ul>İstanbul benim köklerim; mimarisi, tarihi ve çok katmanlı kültür mozaiğiyle büyüdüm. New York’ta etnik sanatlarla tanışmam, bana “küresel bir estetik” ve “gelenek ile çağdaşlığı birleştirme” fikrini verdi. Tutkulu olduğum galerilerde geçirdiğim zaman, farklı kültürlerin sanat ve takı geleneklerinin nasıl bir araya geldiğini gözlemlemek, bana yaratımlarım için ilham oldu. Doğal malzemeler ve cüretli formlar Tohum’un&nbsp; estetik anlayışının temeli.Cenevre’ye taşınmam ise bana hem sakinlik hem de uluslararası bir perspektif kazandırdı. Bu coğrafi ve kültürel yolculuklar, TOHUM’un hem Anadolu köklerine saygılı hem de dünya kültürlerinden beslenen, zamansız ve evrensel bir dil kurmasına imkân tanıdı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d7.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Tribal Art’a olan ilginiz çok genç yaşta başlamış. Bu ilginin tasarımlarınız üzerindeki en güçlü etkisi nedir?</li></ul>Evet, tribal ve etnik sanatlara olan ilgim, gençlik döneminde New York’taki Afrika sanat galerilerinde calışmaya başlamamla beslendi. O dönemde, gördüğüm parçaların sadece estetik değer değil; aynı zamanda derin kültürel anlamlar taşıdığını fark ettim. Sanat hayatın içinde kullanım eşyalarında hayat buluyor, ritüellerin, doğa ile kurulan iletişimlerin temelinde yer alıyordu. Kabilelerin sembolleri, doğaya bağlı motifleri, bedenle kurulan bağ, insanın en özgün ve temel ifadesini taşıyor.Bu görüş bende “Batı dünyasındaki hayatın içinde bu ruhu, bu anlayışı nasıl yaşatabilirim” düşüncesine dönüştü. Tribal Art’ın asaleti, doğayla ve insanla kurduğu simbiyotik ilişki; TOHUM’un estetik anlayışının temelini oluşturuyor. Doğallık, arketipik formlar, ruhun ve bedenin ifadesi… Tüm bunlar tribal sanatın etkisiyle şekillendi.Markanın Doğuşu &amp; Tasarım Felsefesi<ul><li>TOHUM’u kurma kararınız nasıl bir dönüm noktasında ortaya çıktı? O ilk prototipleri üretirken neler hayal ediyordunuz? TOHUM’u kurma kararım 30’lu yaşlarımın başında şekil aldı. Beslendiğim tüm düşünceler, inandığım değerleri şekle dökme ve bedenle birleştirme dönemi başladı. Kurumsal hayattan ayrılmaya karar verdim ve tüm riskleri ve korkularımla kucaklayarak yeni bir hayata adım attım.&nbsp;</li></ul>Hayalim Tohum’ları taşıyan kişilerin özgürleştiklerini ve mutlu olduklarını görmek idi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d8.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Koleksiyonlarınızda sıkça karşımıza çıkan semboller, kabuklar ve kristaller… Bu doğal materyalleri seçerken sizi en çok etkileyen şey nedir? Malzeme seçme süreci benim için bir meditasyon. Gerçekten “doğal olan her şey” TOHUM’un temelini oluşturuyor. Kristaller, taşlar, deniz kabukları, ahşap, deri… Doğanın bize armağanı olan tüm bu materyaller tasarımlarımda yer bulabiliyor. Yıllar içinde farklı koleksiyonlarımız ile her doğal malzemeyi değerlendirebildiğimizi söyleyebilirim. Halen tüm kullandığımız taşları, deniz kabuklarını tek tek seçerim. Her birinin verdiği hisse önce kendim bakarım, ondan sonra TOHUM’a dönüştürürüz.&nbsp;</li></ul>Bu materyaller sadece görsel olarak değil, dokunsal olarak da ruhumuza değer katıyor: Her biri benzersiz, her biri “tek”. Ayrıca doğanın sadeliği, zarafeti ve özgünlüğü ile bu değerleri takıya taşımak benim için çok kıymetli.&nbsp;<ul><li>Sade ama güçlü formlar markanızın imzası haline geldi.&nbsp;Bu estetik dil nasıl oluştu?</li></ul>Bana göre takı; kendimizi ifade etme şekli, sözlerle ifade etmediğimiz iç dünyamızı sessizce paylaşma yöntemi. Derin, daha ruhsal bir ifade biçimi. Bu yüzden TOHUM tasarımlarında “az ama derin” anlayışını benimsedim: Yalın, minimalist ama güçlü; doğadan gelen formlar, simetri ve saf çizgiler. Malzemelerin yalın gücü ön planda.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d9.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu ifade şekli, taşıyanın karakterini ortaya çıkaran bir araç olmasını sağlıyor. Konuşan eller, dokunan ruhlar” dileğimin özü.Uluslararası Başarı &amp; Dönüşüm<ul><li>Concha koleksiyonunun dünya çapında patlama yapması nasıl bir deneyimdi?&nbsp;</li></ul>Concha, çoğumuzun çocukluğunda doğayla ilk ilişkilerimizde yer alan deniz kabuklarımız aslında. Organik, doğal ve zamansız. 2017’de altın kaplama kabuk tasarımımızla Concha’yı yeniden yorumladığımızda, bir influencer’ın tasarımımızı paylaşması ile TOHUM yurtdışı platforma taşınıp, yıllar içinde saygıdeğer bir uluslararası markaya dönüştü.&nbsp;Concha ile niyet, doğada yalın, basit olan mucizevi güzelliklere dikkat çekmek ve onları bedenimizde taşımaya değer bulmaktı aslında. Bir deniz kabuğunun prensip olarak bir pırlantadan hiçbir farkı olmadığına inanırım.Bu beklenmedik ani yükseliş, hem heyecan vericiydi hem de bir dönüşüm getirdi: Küçük, el yapımı bir atölye markasından, uluslararası sahnede tanınan bir marka haline geçiş. Ancak bu başarı, benim dünyaya bakışımı, markaya olan sorumluluğumu ve tasarıma olan inancımı sarsmadı; tam tersine, derinleştirdi.<ul><li>Naomi Campbell, Kelly Rutherford, Leandra Medine gibi isimlerin TOHUM takması markayı nasıl dönüştürdü?</li></ul>Bu isimlerin, yani moda dünyasında, popüler kültürde etkili olan kişilerin, TOHUM’u seçmesi markanın kimliğini ve görünürlüğünü geniş kitlelere taşıdı. Bir anda, TOHUM'un yalnızca “etnik / büyük formlarda aksesuarlar” değil; evrensel, çağdaş, global bir takı dili olarak algılanmasına yardımcı oldu.Doğa, kültür ve el işçiliği üzerine kurulu, samimi ve estetik, evrensel olarak anlaşılabilir, benimsenebilir. Yıllar içinde TOHUM, kişisel ifadeyi, kimliği ve ruhu süsleyen bir araç hâline geldi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376da.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Global bir marka olurken yaratıcı kimliğinizi koruma konusunda zorlandığınız anlar oldu mu?</li></ul>Evet, özellikle Concha’nın başarısından sonra “başarı baskısı”, “talep artışı”, “ölçeklenme” gibi faktörler devreye girdi. Bazıları, neden bu kadar “organik / el işçiliği tarzı” bir koleksiyonu seçtiğimi sorguladı.&nbsp;Ancak benim için önemli olan, yaratmış olmak için yaratmak değil, her bir koleksiyonumuzun çıkış değerlerimize sadık kalması. “Özgünlüğü, doğallığı, el işçiliğini, bireyselliği” korumayı seçtim. Kıymetlimiz bu dil. Değerlerimizi koruyabilmek, tabi ki her türlü ticari başarıdan çok daha önemli.Atölye, Üretim &amp; El İşçiliği<ul><li>İstanbul’daki ustalarla çalışmanız markanın DNA’sının önemli bir parçası.&nbsp;El işçiliği TOHUM için neden vazgeçilmez?</li></ul>El işçiliği, her parçayı özel, “insanın dokunuşu, ruhu ile bir araya gelmiş” bir obje hâline getiriyor. Her taş, her kabuk, her metal yüzey, bir insanın ellerinden geçiyor. Bu, benim için sadece estetik değil; ruhsal, etik ve kültürel bir değer.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376df.jpg" width="1024" height="576"></figure>Doğayı, emeği, insanı, gelenekleri bir araya getiren bir sürecin ürünü her bir TOHUM. Bu sayede her parçanın bir hikâyesi oluyor ve takı, yüzeysel bir süs değil, bir ifade, bir kimlik, bir ruh hâline geliyor.<ul><li>TOHUM’un Afrika’daki sürdürülebilir tarım projelerine katkıda bulunması çok etkileyici. Bu iş birliği nasıl başladı? Afrika’ya olan, uzun yıllara dayanan estetik ve kültürel tutkum, TOHUM’un ilham kaynaklarının her zaman merkezinde oldu. Cuore koleksiyonunu tasarladığım dönemde, bu bağı daha anlamlı bir katkıya dönüştürmek istedim ve bu dönemde Haller Foundation ile tanıştım. Haller’in Afrika’daki sürdürülebilir tarım projeleri, markamızın doğayla uyumlu yaklaşımıyla organik bir şekilde örtüştü. Bu iş birliğiyle birlikte her Cuore “Seeds of Sustainability” projesi aracılığıyla bölgede toprağın, üretimin ve yaşamların yeniden yeşermesine destek oluyor.</li></ul><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dc.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Yeni koleksiyonlara başlarken ilk adım genelde nedir?&nbsp;Bir çizim, bir obje, bir seyahat, bir his? İlham her zaman canlı; bir seyahat, bir taş, bir kabuk, bir görüntü, bir his… Bazen Afrika’da gördüğüm bir obje, bazen İstanbul’da rastladığım bir form, bazen bir taşın dokusu ya da doğanın bir detayı…Çoğu zaman da bunlara eşlik eden insan doğası. Bu ilhamlar içimde olgunlaşıp, zihnimde formlaşıyor, sonra el işçiliğiyle gerçeğe dönüşüyor.&nbsp;</li></ul>Tasarım benim için planlı bir süreç değil; yaşamın, deneyimin, doğanın bir uzantısı…Cenevre &amp; Gelecek<ul><li>Cenevre artık sizin yaşam ve çalışma alanınız. Bu şehir tasarımınıza nasıl bir duygu veya yeni perspektif katıyor? Cenevre hem sessizliği, hem doğaya ve göle yakınlığı, hem de çok kültürlülüğüyle bana yalnızca huzur vermiyor; aynı zamanda küresel bir perspektif de sunuyor. Bu da TOHUM’un evrensel ruhuyla çok uyumlu.&nbsp;</li></ul>Doğayla iç içe bir yaşam; ama dünyanın merkezlerine erişim. Uluslarası toplum kuruluşlarının merkezi küçük bir şehirde onlarca kültürün bir arada yaşamasını sağlıyor. Bu denge benim için ideal; hem içsel hem dışsal ilham için verimli bir zemin.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dd.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM’un geleceğinde neler var? Yeni koleksiyonlar, yeni ülkeler veya yeni bir yaratıcı yön?</li></ul>TOHUM’un dili, sürekli evrim halinde. Yeni koleksiyonlarla, belki aksesuar dışındaki objelerle, tasarım sınırlarını genişletmek istiyorum. Çünkü doğa, kültür, malzeme ve form sınır tanımaz.&nbsp;Aynı zamanda, bireysellik ve el işçiliğini koruyarak; global bir ölçekte ama ruhu kaybetmeden büyümek en büyük isteğim. Her bir TOHUM parçasının bir “tohum” olarak kalması, yeni güzellikleri, yeni hikâyeleri ve yeni bağları yeşertmesi…