İsviçre'de Oy Kullanma Hakkı Genişleyebilir

Teklif kabul edilirse siyasi katılım konusunda uzun süredir eleştirilen bir sınırlama kaldırılacak.

İsviçre'de siyasi hakların kapsamını genişletmeyi amaçlayan önemli bir anayasa değişikliği gündemde.

Federal Hükümet, 14 Ekim'deki toplantısında zihinsel engelli bazı yetişkinlerin federal düzeyde oy kullanmasını engelleyen mevcut düzenlemenin değiştirilmesi için resmî görüş sürecini başlattı.

Değişiklik, İsviçre vatandaşı olan ve bugün belirli yasal temsil veya kapsamlı vesayet koşulları nedeniyle siyasi haklardan yararlanamayan kişileri ilgilendiriyor.

Mevcut uygulamada kimler oy kullanamıyor?

İsviçre'de federal seçimlerde ve halk oylamalarında oy kullanma hakkı genel olarak 18 yaşını doldurmuş İsviçre vatandaşlarına tanınıyor.

Ancak mevcut mevzuat, sürekli karar verme ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle kapsamlı vesayet altında bulunan veya belirli yasal temsil koşullarına tabi kişileri federal siyasi hakların dışında tutuyor.

Federal Hükümet, bu durumun engelli bireyler açısından eşitsizliğe yol açtığını değerlendiriyor.

Yeni düzenleme ne getirecek?

Hazırlanan değişiklikle yetişkin İsviçre vatandaşlarının engellilik veya destek ihtiyacı nedeniyle federal siyasi haklardan otomatik olarak mahrum bırakılmaması amaçlanıyor.

Böylece ilgili kişiler Ulusal Meclis seçimlerinde ve federal halk oylamalarında oy kullanabilecek.

Ayrıca halk girişimlerini ve referandum taleplerini imzalama hakkından da yararlanabilecekler.

Neden anayasa değişikliği gerekiyor?

Federal siyasi haklara ilişkin temel kurallar İsviçre Anayasası'nda düzenleniyor.

Bu nedenle mevcut sınırlamanın kaldırılması için Anayasa'nın 136. maddesinde değişiklik yapılması gerekiyor.

Bunun yanında siyasi haklara ilişkin federal yasada ve yurt dışında yaşayan İsviçre vatandaşlarıyla ilgili mevzuatta da uyarlamalar öngörülüyor.

Kantonlarda durum nasıl?

İsviçre'de bazı kantonlar benzer sınırlamaları kendi yetki alanlarında daha önce kaldırdı.

Federal Hükümet, ülke genelindeki siyasi haklar bakımından da ayrımcılığın azaltılmasını ve engelli bireylerin kendi yaşamlarını ilgilendiren kararlara katılabilmesini hedefliyor.

Süreç nasıl ilerleyecek?

Görüş süresi 28 Ocak 2027'ye kadar devam edecek.

Ardından teklifin nihai şekli değerlendirilecek ve gerekli anayasal ve yasal süreçler yürütülecek.

Düzenleme bugün yürürlüğe girmiş değil. Ayrıca bu teklif, yabancı ülke vatandaşlarına yeni oy kullanma hakkı tanınmasıyla ilgili değil; İsviçre vatandaşı olan belirli yetişkinleri kapsıyor.