Ancak ETH Zürih, EPFL ve Paul Scherrer Enstitüsü'nden yedi araştırmacı bu hesaplamaya itiraz ederek yöntemin yeterince şeffaf olmadığını savundu.
İlk hesap: 14 ila 43 milyar frank
Tartışmanın başlangıç noktası İsviçre Bilimler Akademileri tarafından yayımlanan yeni çalışma.
Araştırmaya göre İsviçre'de kurulacak yeni bir nükleer santralin maliyeti en olumlu senaryoda yaklaşık 14 milyar frank, kötü senaryoda ise 43 milyar franka kadar çıkabilir.
Bu rakam daha önce yapılan bazı araştırmalardan oldukça yüksek.
ETH ve enerji şirketi Axpo'nun dahil olduğu önceki değerlendirmelerde daha küçük bir reaktör için yaklaşık 8 milyar franklık senaryoların da mümkün olabileceği belirtilmişti.
Farkın önemli nedeni finansman maliyetleri
43 milyar franklık rakamın neden bu kadar yüksek olduğu sorusunun önemli cevaplarından biri finansman.
Bilimler Akademileri yalnızca santralin fiziksel inşaat maliyetini hesaplamıyor.
Projeyi finanse etmek için gereken sermayenin maliyetini de hesaba dahil ediyor.
Akademilerin Enerji Komisyonu Başkanı Urs Neu'nun açıklamasına göre finansman maliyetleri toplam maliyeti yaklaşık yüzde 20 ila 30 artırabiliyor.
Ayrıca büyük altyapı projelerinde yaşanabilecek gecikmeler ve maliyet aşımı riskleri de hesaplamaya dahil ediliyor.
Yedi bilim insanından itiraz
Ancak tartışma hafta sonunda yeni bir boyut kazandı.
NZZ am Sonntag'a ulaşan bir mektuba göre ETH Zürih, EPFL Lausanne ve Paul Scherrer Enstitüsü'nden yedi araştırmacı, 43 milyar franklık üst sınırın hesaplanma biçimini sorguluyor.
Bilim insanları çalışmada şeffaflık eksikliği, metodolojik sorunlar ve bazı varsayımların yeterince açıklanmaması gibi eleştiriler getiriyor. Ayrıca çalışmanın bağımsız uzmanlar tarafından yeterli karşı kontrolden geçirilmediğini savunuyorlar.
Bu eleştiriler, 43 milyar frankın “bir nükleer santralin kesin maliyeti” olarak sunulmaması gerektiğini gösteriyor. Bu rakam çalışmadaki en yüksek senaryo.
Neden bu tartışma önemli?
İsviçre'de yeni nükleer santrallerin geleceği yeniden siyasi gündemde.
Ülkenin elektrik ihtiyacının artması, fosil yakıtlardan çıkış, güneş ve rüzgâr enerjisinin kesintili üretimi ve enerji arz güvenliği nükleer enerjiyi yeniden tartışmanın merkezine taşıdı.
Ancak yeni santral yapılması düşünülürse en kritik sorulardan biri şu olacak:
Bunun parasını kim ödeyecek ve maliyet riskini kim üstlenecek?
Bilimler Akademileri'nin değerlendirmesine göre dünyadaki benzer büyük projelerde özel yatırımcıların önemli devlet garantileri olmadan böylesine büyük finansal riskleri üstlenmeye yanaşmadığı görülüyor.
Dolayısıyla 8, 14 veya 43 milyar frank arasındaki fark yalnızca akademik bir hesaplama tartışması değil. Yeni nükleer santral konusunda verilecek olası siyasi kararın ekonomik boyutunu doğrudan etkiliyor.
