Mustafa

İşçi Partisi lideri Andy Burnham, Keir Starmer'dan boşalan koltuğu devralarak İngiltere'nin 59. başbakanı oluyor. Kral III. Charles ile yapacağı görüşmenin ardından resmen göreve başlayacak olan Burnham'ın, öncelikli gündeminin siyasi istikrar ve "yaşam maliyeti kriziyle mücadele" olması bekleniyor.

İngiltere'de Yeni Başbakan

İngiltere siyasetinde yeni bir dönem başlıyor. 17 Temmuz'da İşçi Partisi lideri seçilen Andy Burnham, 20 Temmuz Pazartesi günü Kral III. Charles tarafından kabul edilmesinin ardından başbakanlık görevini resmen devralıyor. Son 10 yılda ülkenin yedinci başbakanı olan Burnham, Downing Street önünde yapacağı ilk konuşmada, siyaseti daha istikrarlı ve sorumlu bir çizgiye taşıma sözü vermeye hazırlanıyor.Burnham'ın ekonomi ve iç politika ajandasında; dijital kimlik planlarının iptali, sosyal konut projeleri ve enerji sektörü denetimleri gibi kritik adımlar yer alıyor. Özellikle enerji maliyetlerini düşürme çabaları kapsamında gündeme gelen Kuzey Denizi sondaj planları, çevreci grupların eleştirilerine neden olurken, ABD Başkanı Donald Trump'tan destek buldu. Burnham, 2024 seçim beyannamesindeki vaatlere sadık kalacağını ancak daha iddialı ve cesur bir yönetim sergileyeceğini vurguluyor. Başbakanın, kabinesinde görev alacak isimleri ve maliye bakanlığı gibi kilit pozisyonlara yapacağı atamaları kısa süre içinde netleştirmesi bekleniyor.

Andy Burnham İngiltere Başbakanı Olarak Görevine Başlıyor

Uster Hastanesi, sağlık sektöründe yaşanan personel sıkıntısına çözüm olabilecek yeni bir çalışma modeliyle dikkat çekiyor. Hastanede iki yıldır uygulanan "42+4" çalışma sistemi, doktorların haftalık çalışma süresini azaltırken hem çalışan memnuniyetini artırdı hem de hasta güvenliğinde herhangi bir olumsuzluk yaratmadı.

Dikkat çeken uygulama

<h2>Haftalık çalışma süresi 46 saate indirildi</h2>İsviçre'de asistan ve uzman doktorlar geçen yıl ortalama haftada 54,6 saat çalıştı. Oysa yasal üst sınır 50 saat olarak belirlenmiş durumda.Bu soruna çözüm bulmak isteyen Uster Hastanesi, önce cerrahi bölümünde, ardından iç hastalıkları kliniğinde yeni bir çalışma modeli uygulamaya başladı."42+4" sistemi kapsamında:<ul><li>42 saat hasta bakımı ve klinik çalışma,</li><li>4 saat ise eğitim ve mesleki gelişim</li></ul>için ayrılıyor. Böylece doktorların haftalık toplam çalışma süresi 46 saate düşürülüyor.<h2>Aşırı mesailer azaldı</h2>Cerrahi Bölümü Kıdemli Hekimi Federico Mazzola, yeni sistemin önemli ölçüde başarılı olduğunu söyledi.Mazzola'ya göre model, haftaların yaklaşık yüzde 60'ında eksiksiz uygulanabiliyor.Kalan dönemlerde ise acil vakalar, personel değişiklikleri ve hastane işleyişindeki beklenmedik gelişmeler nedeniyle planlanan çalışma saatlerine tam olarak uyulamıyor.Buna rağmen doktorların 50 saatin üzerindeki yoğun mesaileri belirgin şekilde azaldı.<h2>Hasta güvenliği etkilenmedi</h2>Yeni sistem uygulanmaya başlamadan önce en büyük endişelerden biri, doktorların daha az çalışmasının hasta bakımını olumsuz etkileyebileceği yönündeydi.Ancak hastane yönetimi, iki yıllık uygulama boyunca hasta güvenliğiyle ilgili herhangi bir olumsuz geri bildirim almadıklarını açıkladı.Ayrıca doktorların pratik eğitimlerinin de aksamadığı, haftalık eğitim saatlerinin düzenli olarak sürdürüldüğü belirtildi.<h2>Personel açığına karşı önemli adım</h2>Federico Mazzola, çalışma saatlerinin azaltılmasının artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldiğini ifade etti.Verilere göre tıp fakültesi öğrencilerinin yaklaşık yüzde 30'u mezun olduktan sonra doktorluk mesleğini yapmayı düşünmüyor.Bunun yanında asistan doktorların yüzde 10 ila 15'i ise uzmanlık eğitimini tamamlamadan mesleği bırakıyor.Uzmanlara göre bu tablo, İsviçre'deki sağlık sisteminde nitelikli personel açığını daha da büyütebilir.<h2>Diğer hastaneler de uygulamaya geçiyor</h2>Modelin olumlu sonuç vermesi üzerine Affoltern Hastanesi de eylül ayından itibaren tüm asistan doktorlar için aynı sistemi uygulamaya hazırlanıyor.Hastane yönetimi, ek maliyet oluşturmadan bu dönüşümü gerçekleştirmeyi hedefliyor.Bunun için özellikle raporlama ve idari işlemlerde dijital teknolojilerden daha fazla yararlanılması planlanıyor. Böylece doktorların evrak işleri yerine hastalara daha fazla zaman ayırması amaçlanıyor.Uzmanlara göre çalışma koşullarının iyileştirilmesi, önümüzdeki yıllarda İsviçre'de sağlık sektöründeki personel açığını azaltmak için en önemli adımlardan biri olacak.

Uster Hastanesi'nde Doktorların çalışma süresi kısaldı

Aargau kantonunda eski bir SVP (İsviçre Halk Partisi) milletvekili hakkında yürütülen soruşturmada çarpıcı ayrıntılar ortaya çıktı. Savcılık, 57 yaşındaki eski siyasetçi hakkında müebbet hapis cezası ve ceza infazı süresince zorunlu terapi uygulanmasını talep etti.

İsviçre'yi sarsan dava

Sanık; kasten öldürmeye teşebbüs, tecavüz, çocuklara yönelik cinsel istismar ve çok sayıda cinsel suç işlemekle suçlanıyor. Hakkındaki suçlamalarla ilgili ise masumiyet karinesi geçerliliğini koruyor.<h2>K.-o. damlası iddiası cinayete teşebbüs suçlamasına dönüştü</h2>İddianameye göre sanık, mağdurlarına K.-o. damlası (bilinç kaybına neden olan uyuşturucu madde) vererek onları bayılttı.Savcılık, mağdurların bilinçsiz halde nefessiz kalarak hayatlarını kaybetme riski bulunduğu gerekçesiyle bu eylemleri kasten öldürmeye teşebbüs kapsamında değerlendiriyor.Aargau Savcılığı Sözcüsü Adrian Schuler, mağdurların birçok kez hayati tehlike geçirdiğini açıkladı.<h2>Üç doğrudan mağdur bulunuyor</h2>Savcılığın açıklamasına göre dosyada doğrudan mağdur olarak üç kişi yer alıyor:<ul><li>Sanığın eski hayat arkadaşı olduğu belirtilen yetişkin bir kadın,</li><li>Olaylar sırasında 16 yaşından küçük olan kızı,</li><li>Bir başka yetişkin kadın.</li></ul>Bunun yanında ele geçirilen görüntülerde yer alan başka mağdurların da dosyada "zarar gören kişiler" olarak değerlendirildiği belirtildi.<h2>Soruşturmayı görüntüler başlattı</h2>İddianameye göre soruşturma, annenin sanığı kızına yönelik şüpheli bir eylem sırasında yakalamasıyla başladı.Ardından yapılan aramalarda çok sayıda fotoğraf ve video kaydına ulaşıldı.Savcılık, iddianamenin önemli bölümünün bu dijital delillere dayandığını açıkladı.Yetkililere göre olayların uzun yıllara yayıldığı, mağdurların ise bilinç kaybına yol açan maddeler nedeniyle yaşananların büyük bölümünü hatırlayamadığı değerlendiriliyor.<h2>Yaklaşık üç yıldır tutuklu</h2>Eski siyasetçi, Eylül 2023'ten bu yana tutuklu bulunuyor.Soruşturma sürecinde yeni deliller ve yeni suçlamalar ortaya çıktığı için tutukluluk süresi birkaç kez uzatıldı.Savcılık, her yeni bulgunun sanığa bildirilmesi ve mağdurların korunarak ifadelerinin alınmasının soruşturmayı önemli ölçüde uzattığını belirtti.<h2>Yargılama tarihi henüz belirlenmedi</h2>Dosya şu anda Baden Bölge Mahkemesi'nin gündeminde bulunuyor.Davanın ne zaman başlayacağı henüz açıklanmadı.Savcılık ayrıca iddia edilen suçların sanığın siyasi göreviyle bağlantılı olduğuna dair herhangi bir bulgu bulunmadığını vurguladı.Mahkeme kararını verene kadar sanık hakkında masumiyet karinesi geçerliliğini koruyor.

Eski siyasetçiye ağır suçlamalar: Savcılık müebbet hapis talep etti

İsviçre'deki hidroelektrik santrallerini besleyen baraj göllerinde su seviyesi endişe verici düzeye geriledi. Federal Enerji Dairesi'nin (BFE) açıkladığı son verilere göre, ülke genelindeki baraj rezervleri son 20 yılın aynı dönemine kıyasla en düşük seviyesine indi.

Kuraklık barajları vurdu

Uzmanlar kısa vadede elektrik arzı açısından bir risk görmese de, iklim değişikliğinin uzun vadede su kaynakları üzerinde ciddi baskı oluşturacağı uyarısında bulunuyor.<h2>Barajlar yalnızca yüzde 46 dolu</h2>Federal Enerji Dairesi'nin haftalık raporuna göre İsviçre'deki baraj göllerinin doluluk oranı şu anda yüzde 46 seviyesinde bulunuyor.Bu oran, son 20 yılın aynı dönem ortalamasının 16,4 puan altında yer alıyor ve 2000 yılından bu yana temmuz ayı için ölçülen en düşük doluluk seviyesi olarak kayıtlara geçti.<h2>Kuraklık ve az kar yağışı etkili oldu</h2>Yetkililere göre su seviyelerindeki düşüşün en önemli nedenleri, geçen kış mevsiminde beklenenden az kar yağması ve ilkbahar ile yaz aylarında etkisini artıran kuraklık oldu.Federal veriler, 2026 ilkbaharının 1864 yılından bu yana ölçülen en kurak ilkbaharlardan biri olduğunu ortaya koyuyor.<h2>Elektrik arzında şimdilik risk yok</h2>İsviçre Elektrik Komisyonu (ElCom), mevcut tabloya rağmen kısa vadede elektrik arz güvenliği açısından ciddi bir sorun beklenmediğini açıkladı.ElCom yetkilisi Andreas Jöckel, kış aylarında barajların ülkenin elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 20'sini karşıladığını belirterek, önümüzdeki aylarda yağışların durumunun belirleyici olacağını söyledi.Uzmanlara göre sonbahar ve kış aylarında yeterli yağış alınması halinde rezervuarların yeniden dolması mümkün.<h2>Buzullar bugün destek oluyor, yarın olmayabilir</h2>Enerji şirketi Alpiq da özellikle Valais kantonundaki Grand Dixence, Emosson ve Gougra barajlarının son sıcak hava dalgasında eriyen buzullardan gelen sular sayesinde yeniden dolmaya başladığını açıkladı.Ancak bilim insanları bu avantajın kalıcı olmayacağı görüşünde.ETH Zürih Buzul Bilimi Uzmanı Prof. Matthias Huss, iklim değişikliği nedeniyle buzulların hızla küçüldüğünü belirterek, önümüzdeki 10 ila 30 yıl içinde aynı sıcak hava dalgalarında bugünkünden çok daha az buzul suyunun barajlara ulaşacağını söyledi.<h2>Uzun vadede yeni su yönetimi gerekecek</h2>Uzmanlar, İsviçre'nin "Avrupa'nın su kulesi" olarak anılmaya devam edeceğini ancak iklim değişikliği nedeniyle suyun mevsimsel dağılımının önemli ölçüde değişeceğini vurguluyor.Bu nedenle gelecekte enerji üretimi, tarım, içme suyu ve çevresel ihtiyaçlar arasında daha dikkatli bir su yönetimi yapılması gerekeceği ifade ediliyor.Şimdilik elektrik arzı açısından acil bir risk bulunmasa da, düşük su seviyeleri İsviçre'nin enerji politikası ve iklim değişikliğiyle mücadelesinde yeni önlemlerin kaçınılmaz olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.

İsviçre'deki barajlar son 20 yılın en düşük seviyesinde

İsviçre'de yeni nesil F-35 savaş uçaklarının teslimatında yaşanan belirsizlikler ve maliyet artışları, hava kuvvetleri planlarını yeniden tartışmaya açtı. Federal hükümetin mevcut plana göre 2030 yılında emekliye ayırmayı hedeflediği F/A-18 savaş uçaklarının daha uzun süre hizmette tutulması için parlamentoda farklı siyasi partilerden destek geldi.

Savunma planı yeniden şekilleniyor

<h2>Plan değişebilir</h2>Federal Konsey'in planına göre ilk F-35 savaş uçakları 2027 yılından itibaren İsviçre'ye teslim edilmeye başlanacak ve 2030'a kadar mevcut F/A-18 filosunun yerini tamamen alacaktı.Ancak son dönemde yaşanan teslimat belirsizlikleri, artan maliyetler ve sipariş sayısındaki değişiklikler nedeniyle bu planın yeniden değerlendirilmesi isteniyor.<h2>Sağ ve sol partiler aynı görüşte</h2>İsviçre Halk Partisi (SVP) ile Sosyal Demokrat Parti (SP) güvenlik politikacıları, mevcut F/A-18 filosunun yeni F-35 uçaklarıyla birlikte ikinci bir filo olarak kullanılmasını talep ediyor.SVP Milletvekili ve aynı zamanda savaş pilotu olan Thomas Hurter, ABD'nin teslimat takvimine uyup uymayacağının kesin olmadığını belirterek mevcut uçakların hizmetten çıkarılmasının risk oluşturabileceğini söyledi.Hurter, "Jeopolitik gelişmeler göz önüne alındığında elimizdeki tüm askeri ekipmanları, yenileri tamamen hizmete girene kadar kullanmaya devam etmeliyiz." ifadelerini kullandı.<h2>Sipariş edilen F-35 sayısı azaldı</h2>İsviçre başlangıçta 36 adet F-35 satın almayı planlıyordu. Ancak ABD tarafının ilk anlaşmadaki fiyatı koruyamaması nedeniyle bu sayının 30 uçağa düşebileceği belirtiliyor.Bu durum da mevcut F/A-18 filosunun önemini artırıyor.<h2>SP: İkinci filo gerekli</h2>SP'li güvenlik politikacısı Linda De Ventura ise partisinin F-35 projesini desteklemese de mevcut şartlarda ikinci bir savaş uçağı filosunun gerekli olduğunu savundu.De Ventura'ya göre F-35'lerin işletme maliyetleri oldukça yüksek. Bu nedenle eğitim uçuşları ve rutin görevlerde F/A-18'lerin kullanılmaya devam etmesi hem operasyonel hem de ekonomik açıdan avantaj sağlayabilir.<h2>Yaşlanan uçaklar yeni masraflar doğuruyor</h2>Öte yandan F/A-18 filosu da yaşlanıyor.Uçak gövdelerinde çatlaklar tespit edilirken, İsviçre Ordusu bu uçakları 2030 yılına kadar hizmette tutabilmek için yaklaşık 450 milyon İsviçre frangı yatırım yaptı.Savunma Bakanı Martin Pfister ise daha önce yaptığı açıklamada F/A-18 filosunun 2030 sonrasında kullanılmasının ciddi maliyet oluşturacağını belirtmişti.Çünkü dünyadaki birçok ülke aynı dönemde bu uçakları emekliye ayırmayı planlıyor. Bu durumda yedek parça üretimi ve bakım maliyetlerinin önemli kısmını İsviçre'nin tek başına üstlenmesi gerekebilir.<h2>Ordu maliyet hesabı yapıyor</h2>İsviçre Ordusu, parlamentonun talebi doğrultusunda F/A-18 savaş uçaklarının 2030 sonrasında da hizmette tutulmasının maliyetini ve teknik uygulanabilirliğini incelemeye başladı.Ayrıca daha eski nesil Tiger F-5 savaş uçaklarının da kullanım süresinin uzatılması ihtimali değerlendiriliyor. Ancak askeri uzmanlar, bu uçakların günümüz hava savunma ihtiyaçlarını karşılamakta artık yetersiz kaldığını belirtiyor.Uzmanlara göre İsviçre önümüzdeki yıllarda hem artan savunma harcamaları hem de yeni savaş uçağı yatırımları konusunda önemli kararlar almak zorunda kalacak.

İsviçre'de -F35 belirsizliği: F/A-18 savaş uçaklarının hizmette kalması gündemde

Fransa ve İsviçre'de eş zamanlı düzenlenen operasyonlarda, iki ülke arasında faaliyet gösterdiği öne sürülen uluslararası bir silah kaçakçılığı şebekesi çökertildi. Operasyonda biri polis memuru olmak üzere toplam 12 kişi gözaltına alınırken, çok sayıda silah, el bombası, patlayıcı ve nakit para ele geçirildi.

Aralarında polis de var

<h2>Silahlar İsviçre'den Fransa'ya taşındı</h2>Fransa'nın Lille Savcılığı'nın açıklamasına göre, suç örgütünün silahları İsviçre'den temin ederek Fransa'nın farklı bölgelerinde sattığı tespit edildi.23 Haziran 2026 tarihinde gerçekleştirilen operasyon; Fransa'nın üç farklı bölgesindeki polis birimleri, İsviçre makamları ve Avrupa Polis Teşkilatı (Europol) iş birliğiyle düzenlendi.Operasyon kapsamında 10 kişi Fransa'da, 2 kişi ise İsviçre'de gözaltına alındı.<h2>Şebekede polis memuru da yer aldı</h2>Gözaltına alınan dokuz kişi hakkında, organize suç örgütü kapsamında savaş silahları, ateşli silahlar, mühimmat ve patlayıcıların yasa dışı ticareti ile suç örgütüne üyelik suçlamaları yöneltildi.Şüpheliler arasında bulunan bir Fransız polis memurunun ise resmi polis veri tabanlarına erişimini kullanarak kaçakçılık faaliyetlerini kolaylaştırdığı öne sürüldü.Savcılık, şebekenin lideri olduğu iddia edilen kişi ile polis memuru hakkında ayrıca rüşvet ve rüşvetten elde edilen mal varlığını aklama suçlamaları da yöneltti.<h2>Silahlar, el bombaları ve patlayıcılar ele geçirildi</h2>Fransa'da gerçekleştirilen aramalarda güvenlik güçleri;<ul><li>23 adet ateşli silah,</li><li>Çok sayıda sahte silah,</li><li>El bombaları,</li><li>Patlayıcı bloklar,</li><li>Ateşleme düzenekleri,</li><li>100 bin euronun üzerinde nakit para,</li><li>3 araca el koydu.</li></ul>Ele geçirilen mühimmatın ve patlayıcıların teknik incelemesi sürüyor.<h2>Sekiz kişi tutuklandı</h2>Şüphelilerden sekizi, aralarında polis memurunun da bulunduğu isimler, soruşturma kapsamında tutuklanarak cezaevine gönderildi.Bir şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.Soruşturma kapsamında İsviçre ve Fransa makamlarının uluslararası iş birliği içerisinde yeni bağlantıları araştırmaya devam ettiği bildirildi.

Fransa-İsviçre silah kaçakçılığı ağı çökertildi

Solothurn kantonunda bulunan Gösgen Nükleer Santrali yakınlarında görülen çok sayıda drone, güvenlik güçlerini alarma geçirdi. Yasak uçuş bölgesinde tespit edilen en az yedi drone nedeniyle polis geniş çaplı inceleme başlatırken, olayın arkasındaki neden henüz belirlenemedi.

Polis soruşturma başlattı

<h2>Vatandaş fark etti, polis harekete geçti</h2>Olay pazar akşamı saat 22.30 sıralarında Niedergösgen'de meydana geldi.Bölge sakinlerinden biri gökyüzünde aynı anda uçan çok sayıda drone gördüğünü ve bunların nükleer santral yönüne doğru ilerlediğini fark ederek durumu hemen Solothurn Kanton Polisi'ne bildirdi.İlk belirlemelere göre bölgede en az yedi drone uçuş yaptı. Polis şimdi güvenlik kameraları ve uçuş kayıtları üzerinden droneların tam sayısını ve izledikleri rotayı belirlemeye çalışıyor.<h2>Santral çevresinde güvenlik artırıldı</h2>Olayın ardından gece boyunca Gösgen Nükleer Santrali çevresindeki güvenlik önlemleri artırıldı.Santral yönetimi, olay sırasında tesis güvenliğinin hiçbir zaman tehlikeye girmediğini açıkladı.Gösgen Nükleer Santrali Basın Sözcüsü Max Brugger, tesisin olası tehditlere karşı son derece dayanıklı şekilde inşa edildiğini belirterek, "Nükleer güvenlik açısından droneların oluşturduğu riskin şu an için ihmal edilebilir seviyede olduğunu değerlendiriyoruz." ifadelerini kullandı.Santralin drone saldırılarına karşı hangi teknolojileri kullandığı ise güvenlik gerekçesiyle açıklanmadı.<h2>Uçak çarpmasına bile dayanıklı</h2>Yetkililere göre Gösgen Nükleer Santrali, büyük bir yolcu uçağının çarpmasına dahi dayanabilecek şekilde inşa edildi.Ancak uzmanlar, droneların doğrudan santrale zarar vermesinden ziyade güvenlik noktalarını, giriş çıkışları ve koruma düzenini havadan görüntülemek amacıyla kullanılabileceğine dikkat çekiyor.<h2>Drone düşürme yetkisi poliste</h2>İsviçre'de nükleer santrallerin bulunduğu bölgeler uçuşa yasak alan olarak kabul edilse de, santral görevlilerinin drone düşürme yetkisi bulunmuyor.Bu tür durumlarda tesis yönetimi yalnızca polisi bilgilendirebiliyor.Polis ise sinyal karıştırıcı (jammer), GPS engelleyici sistemler veya ağ atan özel cihazlarla droneları etkisiz hale getirebiliyor. Ancak ağ fırlatma sistemlerinin etkili menzili yaklaşık 50 ila 70 metreyle sınırlı.<h2>Son dönemde benzer olaylar arttı</h2>Son aylarda İsviçre'de stratejik öneme sahip tesislerin yakınlarında art arda drone vakaları yaşanıyor.Temmuz ayı başında Bern kantonundaki bir askeri kışla ile Meiringen Hava Üssü yakınlarında da benzer drone ihbarları yapılmıştı.2025 sonbaharında ise Avrupa'nın en önemli elektrik dağıtım merkezlerinden biri olan Laufenburg trafo istasyonu üzerinde görülen dronelar güvenlik tartışmalarına neden olmuştu. Daha sonra bu uçuşların Swissgrid adına çalışan özel bir şirket tarafından gerçekleştirilen izinli teknik kontroller olduğu anlaşılmıştı.Yetkililer, Gösgen'deki son olayın da benzer şekilde izinli bir uçuş olabileceğini ihtimal dışı bırakmıyor. Ancak soruşturma tamamlanıncaya kadar tüm seçenekler değerlendirilmeye devam edecek.

Gösgen Nükleer Santrali çevresinde drone alarmı

Zürih'te belediyeye ait uygun fiyatlı konutlarda yaşayan binlerce kiracının gelir durumu yeniden gündeme geldi. Yapılan incelemeler, belediye konutlarında yaşayan yaklaşık 1.400 hanenin, artık bu konutlardan yararlanabilmek için belirlenen gelir sınırını aştığını ortaya koydu. Bu durum, kentte zaten büyüyen konut krizini yeniden tartışmaya açtı.



Geliri artanlar taşınmalı mı?

Zürih Belediyesi, 2019 yılında yürürlüğe giren kiralama yönetmeliği kapsamında yaklaşık 7.700 kira sözleşmesini mercek altına aldı.Denetim sonucunda, kiracıların yüzde 18,4'ünün, yani yaklaşık 1.400 hanenin, sosyal konutlarda oturabilmek için belirlenen gelir kriterlerini artık karşılamadığı belirlendi.Bu gelişme kamuoyunda farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden oldu.<h2>"Bu ne adil ne de dayanışma ruhuna uygun"</h2>Bir kesim, düşük gelirli aileler uygun fiyatlı ev bulmakta zorlanırken yüksek gelir elde eden kişilerin belediye konutlarında oturmaya devam etmesini haksızlık olarak değerlendiriyor.Yapılan yorumlarda, sosyal konutların gerçekten ihtiyaç sahibi ailelere bırakılması gerektiği vurgulanırken, piyasa koşullarında kira ödeyebilecek kişilerin kamu destekli konutlardan yararlanmasının sosyal adalet ilkesine aykırı olduğu ifade ediliyor.<h2>"Başarılı olan cezalandırılmamalı"</h2>Buna karşı çıkanlar ise insanların gelirleri arttığı için yıllardır yaşadıkları evlerden çıkarılmasının doğru olmadığını savunuyor.Onlara göre sorun, mevcut kiracıları tahliye etmek değil, yeterli sayıda uygun fiyatlı konut üretilememesi. Geliri yükselen kişilerin evlerinden çıkarılması, ekonomik başarıyı cezalandırmak anlamına geleceği görüşü dile getiriliyor.<h2>Çözüm önerileri de tartışılıyor</h2>Tartışmalar yalnızca eleştirilerle sınırlı kalmadı. Bazı kullanıcılar farklı çözüm önerileri sundu.Öne çıkan öneriler arasında;<ul><li>Gelire göre kira uygulanması,</li><li>Geliri yükselen kiracılar için piyasa seviyesinde kira alınması,</li><li>Sosyal konutların daha sık denetlenmesi,</li><li>Devletin konut piyasasında daha etkin rol üstlenmesi yer aldı.</li></ul>Bazı yorumlarda ise Singapur modeli örnek gösterilerek devletin konut politikalarında daha güçlü düzenlemeler yapması gerektiği savunuldu.<h2>Konut krizi büyüyor</h2>İsviçre'nin özellikle Zürih, Cenevre ve Basel gibi büyük şehirlerinde uygun fiyatlı kiralık konut bulmak her geçen yıl daha da zorlaşıyor.Bu nedenle belediyeye ait sosyal konutların gerçekten ihtiyaç sahibi vatandaşlara tahsis edilmesi gerektiğini savunanların sayısı artarken, mevcut kiracıların haklarının korunmasını isteyenler de az değil.Zürih'teki bu tartışmanın önümüzdeki dönemde sosyal konut politikalarının yeniden şekillenmesine zemin hazırlaması bekleniyor.

Zürih'te sosyal konut krizi: Geliri yüksek olanlar evlerini kaybedebilir

İsviçre’de kokain tüketimi son yıllarda hızla artarken, Aargau Kantonu’nun uyuşturucu ticaretinde önemli bir dağıtım noktasına dönüştüğü belirtiliyor. Uyuşturucuyla mücadele birimlerinde görev yapan yetkililere göre, Aargau üzerinden ülkenin büyük şehirlerine ciddi miktarda kokain gönderiliyor.

Kokain kullanımı yayılıyor

Uyuşturucunun Aargau’dan özellikle Zürih, Basel ve Bern yönüne dağıtıldığı ifade ediliyor. Polis yetkilileri, son üç ila dört yılda uyuşturucu piyasasının büyük ölçüde değiştiğini ve soruşturmaların önemli bölümünün artık kokain ticareti üzerine yoğunlaştığını belirtiyor.<h2>Avrupa limanlarından İsviçre’ye ulaşıyor</h2>Yetkililere göre kokain, Avrupa’daki çok sayıda Akdeniz limanı üzerinden kıtaya sokuluyor. Uyuşturucunun daha sonra Sırp ve Arnavut suç örgütlerinin de içinde bulunduğu ağlar aracılığıyla İsviçre’ye ulaştırıldığı bildiriliyor.Aargau’ya gelen kokainin yalnızca güney Avrupa üzerinden değil, Almanya ve Fransa üzerinden de ülkeye sokulduğu belirtiliyor. Merkezi konumu ve güçlü kara yolu bağlantıları nedeniyle Aargau’nun farklı bölgelere dağıtım açısından önemli bir konuma sahip olduğu ifade ediliyor.<h2>Küçük satıcılarda bile kilogramlarca kokain bulunuyor</h2>Uyuşturucu soruşturmalarında ele geçirilen miktarların geçmişe kıyasla ciddi biçimde arttığı belirtiliyor. Aargau Uyuşturucu Soruşturma Birimi Başkanı Bernhard Stettler, bugün küçük çaplı satıcılarda bile bir veya iki kilogram kokain bulunabildiğini söylüyor.Polis yetkililerine göre, geçmişte bu miktarlar ancak büyük çaplı uyuşturucu örgütlerinde görülüyordu. Günümüzde ise piyasanın büyümesi ve uyuşturucuya erişimin kolaylaşması nedeniyle daha küçük satıcıların da yüksek miktarlarda kokain bulundurabildiği belirtiliyor.<h2>Kokain kullananların sayısı tahminlerin üzerinde olabilir</h2>Bağımlılık alanında çalışan Sucht Schweiz kuruluşunun incelemelerine göre kokain, esrardan sonra İsviçre’de en fazla kullanılan ikinci yasa dışı madde durumunda.Uyuşturucunun özellikle 18 ile 34 yaş arasındaki genç yetişkinler ve erkekler arasında daha yaygın olduğu belirtiliyor. Araştırmacılar, İsviçre’de daha önce yaklaşık 60 bin olarak tahmin edilen kokain kullanıcısı sayısının bugün iki katından fazla olabileceğini değerlendiriyor.Kokain kullanımındaki artış, hastanelere ve bağımlılık tedavi merkezlerine yapılan başvurulara da yansıyor. Sağlık kuruluşlarında kokain nedeniyle tedavi gören kişilerin sayısının yükseldiği bildiriliyor.<h2>Kullanım gece hayatıyla sınırlı değil</h2>Uzmanlara göre kokain kullanımı artık yalnızca eğlence, gece kulübü ve parti ortamlarıyla sınırlı değil. Uyuşturucunun bazı çalışma alanlarında uyanık kalmak, daha uzun süre çalışmak, öz güveni artırmak veya performansı yükseltmek amacıyla kullanıldığı belirtiliyor.Kokain kullanımının özellikle uzun ve düzensiz çalışma saatlerinin yaygın olduğu gastronomi, inşaat, sanat ve eğlence sektörlerinde görülebildiği ifade ediliyor.Yüksek çalışma baskısı, iş güvencesizliği, uzun vardiyalar ve grup etkisinin uyuşturucu kullanımını artırabilecek nedenler arasında yer aldığı belirtiliyor.<h2>Uyuşturucu piyasasında şiddet artıyor</h2>Polis birimleri, kokain ticaretindeki büyümeyle birlikte suç çevrelerinin daha fazla silahlandığına da dikkat çekiyor.Uyuşturucu satıcılarının kullandığı ev ve depolarda giderek daha fazla ateşli silah, bıçak ve kurşun geçirmez yelek ele geçirildiği bildiriliyor.Yetkililer, bu gelişmenin kokain ticaretinin yalnızca bir sağlık sorunu olmadığını, aynı zamanda kamu güvenliğini tehdit eden daha büyük bir suç sorununa dönüştüğünü gösterdiğini belirtiyor.İsviçre’de artan tüketim, büyüyen dağıtım ağları ve suç çevrelerindeki silahlanma nedeniyle kokain ticaretinin önümüzdeki dönemde polis ve sağlık kurumlarının en önemli mücadele alanlarından biri olmaya devam etmesi bekleniyor.

Aargau kokain ticaretinin dağıtım merkezi haline geliyor

Yaz aylarında hava sıcaklıklarının sık sık 30 derecenin üzerine çıkması, evde saklanan ilaçların güvenliği konusunda da soru işaretlerine neden oluyor. Peki sıcak havalarda ilaçları buzdolabına koymak doğru mu? Uzmanlara göre hayır.

Her ilaç buzdolabına konulmaz

İsviçre Eczacılar Birliği (Pharmasuisse) yetkilileri, ilaçların yalnızca kullanım talimatında belirtilmesi halinde buzdolabında saklanması gerektiğini belirtiyor.<h2>İlaçlar nasıl saklanmalı?</h2>Uzmanlara göre ilaçların büyük bölümü;<ul><li>15-25 derece arasındaki oda sıcaklığında,</li><li>Kuru ortamda,</li><li>Doğrudan güneş ışığından uzak,</li><li>Kilitlenebilir bir dolapta</li></ul>muhafaza edilmeli.Koridor veya evin serin bir odasındaki dolaplar ilaç saklamak için en uygun yerler arasında gösteriliyor.<h2>Birkaç günlük sıcak hava ilacı bozmaz</h2>Pharmasuisse uzmanı Mireille Lenz, kısa süreli sıcak hava dalgalarının çoğu ilaç için ciddi bir sorun oluşturmadığını belirtiyor.Lenz'e göre, birkaç gün hatta birkaç hafta boyunca sıcaklığın 30 derecenin üzerine çıkması, normal oda sıcaklığında saklanan ilaçların kalitesini genellikle olumsuz etkilemiyor.Ancak uzun süre devam eden aşırı sıcaklar bazı ilaçların etkinliğini azaltabiliyor.<h2>En hassas ilaçlar</h2>Yüksek sıcaklıktan en fazla etkilenen ilaçlar arasında şunlar bulunuyor:<ul><li>İnsülinler</li><li>Aşılar</li><li>Bazı göz damlaları</li><li>Otoimmün hastalıkların tedavisinde kullanılan biyolojik ilaçlar</li></ul>Bu tür ilaçların mutlaka prospektüslerinde belirtilen sıcaklık koşullarında saklanması gerekiyor.<h2>Buzdolabı her ilaç için doğru değil</h2>Uzmanlar, "Serin olsun" düşüncesiyle tüm ilaçların buzdolabına konulmasının yanlış olduğuna dikkat çekiyor.Oda sıcaklığında saklanması gereken bir ilacın gereksiz yere soğutulması veya donması halinde ilacın yapısı kalıcı olarak bozulabiliyor.<h2>Bodrum da uygun değil</h2>İlaçları serin olduğu düşüncesiyle bodrum katında saklamak da önerilmiyor.Bunun nedeni ise bodrumların genellikle yüksek nem oranına sahip olması. Nem, birçok ilacın yapısını olumsuz etkileyebiliyor.<h2>Bu belirtileri görürseniz ilacı kullanmayın</h2>Uzmanlar, ilaç kullanılmadan önce mutlaka kontrol edilmesini tavsiye ediyor.Aşağıdaki durumlarda ilaç kullanılmamalı:<ul><li>Kremler, jeller veya fitillerin erimesi</li><li>Tablet ve drajelerde renk değişimi veya çatlak oluşması</li><li>Ambalajın şişmesi</li><li>Kötü koku oluşması</li><li>Sıvı ilaçlarda bulanıklık veya tortu görülmesi</li><li>Kristalleşme meydana gelmesi</li></ul>Bu belirtilerden biri görülüyorsa ilacın kullanılmaması ve eczaneye danışılması öneriliyor.<h2>Şüphe duyarsanız eczacınıza danışın</h2>Uzmanlar, ilacın uygun koşullarda saklanıp saklanmadığından emin olunamıyorsa veya görünümünde herhangi bir değişiklik fark edilirse mutlaka bir eczacıya danışılması gerektiğini vurguluyor.

Sıcak hava ilaçları bozabilir: Uzmanlardan önemli uyarılar

İsviçre, yüksek yaşam kalitesi, güvenliği ve güçlü ekonomisiyle dünyanın dört bir yanından nitelikli çalışanları cezbetmeye devam ediyor. Ancak ülkeye gelen birçok yabancı uzman (expat), iş hayatında başarılı olsa da sosyal yaşama uyum sağlamakta ciddi zorluklar yaşıyor.

Expat raporu

Yapılan araştırmalar, özellikle büyük şehirlerde yaşayan expatların önemli bir bölümünün İsviçre'de kendilerini yalnız hissettiklerini ve yerel halkla arkadaşlık kurmanın düşündüklerinden çok daha zor olduğunu ortaya koyuyor.<h2>"Topluma karışmak istiyorum ama başaramıyorum"</h2>24 yaşındaki Çek vatandaşı Michal Tešnar, yaklaşık bir buçuk yıldır Zürih'te yaşıyor. ETH Zürih'te Veri Bilimi alanında yüksek lisans yapan Michal, aynı zamanda yapay zekâ üzerine çalışan küçük bir şirkette araştırmacı olarak görev yapıyor.Ancak akademik ve profesyonel başarısına rağmen sosyal hayatta kendisini hâlâ yabancı hissettiğini söylüyor. "İsviçre toplumuna uyum sağlamak istiyorum. Bunun için gerçekten çaba gösteriyorum ama bugüne kadar toplumun içine girebileceğim bir yol bulamadım."Michal'ın yaşadıkları, İsviçre'ye gelen binlerce yabancı uzmanın ortak deneyimlerinden biri olarak dikkat çekiyor.<h2>En büyük engellerden biri İsviçre Almancası</h2>Almanya'dan gelen Max Neuwinger de yaklaşık aynı süredir İsviçre'de yaşıyor.İki arkadaş birlikte İsviçre Almancası öğrenmeye çalışıyor. Çünkü günlük yaşamda standart Almanca bilmek çoğu zaman yeterli olmuyor.İş yerlerinde, arkadaş ortamlarında ve sosyal etkinliklerde konuşmaların büyük bölümü İsviçre Almancasıyla yapıldığı için, lehçeyi bilmeyen yabancılar kendilerini sohbetlerin dışında bulabiliyor.<h2>Arkadaşlar dünyanın dört bir yanından, ama İsviçreliler yok</h2>Max'ın evinde düzenlenen küçük bir buluşmaya katılanların neredeyse tamamı farklı ülkelerden gelen uluslararası çalışanlardan oluşuyor.Kazakistan, Brezilya, Kanada, Romanya ve Singapur'dan gelen arkadaşları olduğunu söyleyen Max, buna rağmen hâlâ İsviçreli yakın bir arkadaş edinemediğini ifade ediyor."İsviçreliler çok nazik insanlar. Ama onların arkadaş çevresine girmek gerçekten çok zor." diyor.<h2>Araştırma da aynı sonucu gösteriyor</h2>Uluslararası araştırma şirketi InterNations tarafından her yıl hazırlanan Expat Insider araştırması da bu tabloyu doğruluyor.Araştırmaya göre İsviçre;<ul><li>Güvenlikte dünya ikincisi</li><li>Çevre ve yaşam kalitesinde dünya ikincisi olmasına rağmen,</li><li>Misafirperverlikte 46 ülke arasında 36. sırada</li><li>Arkadaş edinme kolaylığında ise 41. sırada yer alıyor.</li></ul>Bu sonuçlar, İsviçre'nin yaşam standartlarında dünyanın en başarılı ülkelerinden biri olmasına rağmen sosyal uyum konusunda yabancılar açısından aynı başarıyı gösteremediğini ortaya koyuyor.<h2>Expatlara yönelik eleştiriler de artıyor</h2>Özellikle Zürih, Cenevre ve Zug gibi uluslararası çalışanların yoğun olduğu bölgelerde expatlara yönelik eleştiriler de son yıllarda arttı.Bazı İsviçreliler, yabancı uzmanların kendi uluslararası çevrelerinde yaşadığını, İngilizce konuşmayı tercih ettiğini ve yerel kültüre yeterince uyum sağlamadığını savunuyor.Öte yandan yüksek kiralar ve konut sıkıntısının da zaman zaman expat nüfusuyla ilişkilendirildiği görülüyor.Sosyal medyada ise zaman zaman yabancı çalışanlara yönelik sert ve hatta nefret söylemi içeren yorumlar dikkat çekiyor.<h2>"Uyum sağlamak bizim de sorumluluğumuz"</h2>Michal ise eleştirilerin tamamen haksız olmadığını düşünüyor.İsviçre Almancası öğrenen, derneklere katılan ve İsviçre geleneklerini tanımaya çalışan genç araştırmacı, ülkeye gelen yabancıların da daha fazla çaba göstermesi gerektiğini söylüyor."Kültürü ve dili öğrenmek benim için çok değerli. Keşke diğer expatlar da aynı çabayı gösterse."Tüm çabalarına rağmen Michal'ın geleceği ise belirsiz.Zürih'i çok sevdiğini söyleyen genç araştırmacı, sosyal olarak kendisini ait hissedemediği için İsviçre'de uzun yıllar kalıp kalmayacağını henüz bilmediğini ifade ediyor.

Yabancı uzmanlar İsviçre'de kendini yalnız hissediyor

İsviçre'de birçok sürücünün yıllardır yanlış bildiği bir trafik kuralı, Zürih Kanton Polisi'nin sosyal medyada paylaştığı video ile yeniden gündeme geldi. Instagram'da yayımlanan ve kısa sürede binlerce kişiye ulaşan videoda, şerit daralması yaşandığında en öne kadar ilerleyip son noktada şerit değiştiren sürücünün aslında doğru davrandığı vurgulandı.

Kanton Polisi açıkladı

Polis, birçok sürücünün "saygısızlık" olarak gördüğü bu davranışın, trafik akışını hızlandıran fermuar sistemi (Reissverschlussprinzip) olduğunu hatırlattı.<h2>Erken şerit değiştirmek trafik sıkışıklığını artırıyor</h2>Videoda sürücülere şu mesaj veriliyor: "Şerit daralırken son ana kadar ilerleyen sürücüye kızıyor musunuz? Aslında doğru olanı o yapıyor."Uzmanlara göre birçok sürücü, diğer araçlara engel olmamak için çok erken şerit değiştiriyor. Ancak bu davranış kullanılmayan şerit nedeniyle gereksiz trafik sıkışıklığı oluşturuyor.Doğru uygulama ise her iki şeridin de son metreye kadar kullanılması ve birleşme noktasında araçların sırayla birbirine yol vermesi.<h2>Video sosyal medyada büyük ilgi gördü</h2>Zürih Kanton Polisi'nin paylaşımı kısa sürede büyük ilgi gördü.Instagram'da yayınlanan video;<ul><li>Yaklaşık 25 bin beğeni aldı.</li><li>14 bin kez paylaşıldı.</li></ul>Yorum yapan birçok kullanıcı, yıllardır bu kuralı doğru uyguladığı halde diğer sürücüler tarafından korna çalındığını veya tepki gördüğünü belirtti.Bir kullanıcı ise, "Yıllardır bunu yapıyorum ama kendimi suç işlemiş gibi hissediyordum." yorumunu yaptı.<h2>Fermuar sistemi nasıl uygulanmalı?</h2>Şerit daralması yaşandığında sürücülerin uyması gereken kurallar şöyle:<ul><li>Her iki şerit de son noktaya kadar kullanılmalı.</li><li>Şerit değişikliği tam daralma noktasında yapılmalı.</li><li>Araçlar sırayla birbirine yol vermeli.</li><li>Kimse zorla araya girmemeli.</li></ul>Bu sistem sayesinde mevcut yol kapasitesi daha verimli kullanılıyor ve trafik akışı daha düzenli hale geliyor.<h2>Kurala uymayanlara 100 frank ceza</h2>Fermuar sistemi İsviçre'de 1 Ocak 2021'den bu yana yasal zorunluluk olarak uygulanıyor.Kural yalnızca şerit daralmalarında değil, otoyol girişlerinde birleşen şeritlerde ve yoğun trafikte de geçerli.Kurala uymayan sürücüler ise 100 İsviçre frangı para cezası ile karşı karşıya kalabiliyor.Zürih Kanton Polisi, sürücülere hem trafik akışını korumak hem de gereksiz tartışmaların önüne geçmek için fermuar sistemine mutlaka uymaları çağrısında bulundu.

İsviçre'de milyonlarca sürücünün yanlış bildiği trafik kuralı

İsviçre'de yurt dışında yaşayan emeklilere yapılan AHV (Yaşlılık ve Dul-Yetim Sigortası) ile IV (Maluliyet Sigortası) ödemeleri yeniden siyasi gündemin merkezine oturdu. Yetkililerin verilerine göre, hak sahipliği sona ermiş olmasına rağmen yurt dışına yaklaşık 40 milyon İsviçre frangı tutarında emekli maaşı ödendi.

Haksız ödemeler 40 milyon frank

İsviçre'de yurt dışında yaşayan emeklilere yapılan AHV (Yaşlılık ve Dul-Yetim Sigortası) ile IV (Maluliyet Sigortası) ödemeleri yeniden siyasi gündemin merkezine oturdu. Yetkililerin verilerine göre, hak sahipliği sona ermiş olmasına rağmen yurt dışına yaklaşık 40 milyon İsviçre frangı tutarında emekli maaşı ödendi.Yaşanan gelişme üzerine İsviçre Halk Partisi (SVP) Ulusal Meclis Üyesi Rémy Wyssmann, İsviçre vatandaşı olmayan ve yurt dışında yaşayan emekliler için daha sıkı denetim uygulanmasını talep etti.<h2>40 milyon franklık haksız ödeme</h2>İsviçre'nin Merkezi Telafi Kurumu'nun (ZAS) verilerine göre, fazla ödemelerin büyük bölümü ölüm, adres değişikliği, medeni durum değişikliği veya yeniden çalışma hayatına başlanması gibi bilgilerin zamanında bildirilmemesinden kaynaklanıyor.Mart ayı sonu itibarıyla geri alınması gereken tutar 17 milyon franka ulaştı. Bunun yaklaşık 300 bin frankının ise tahsil edilmesinin mümkün olmadığı belirtiliyor.Uzmanlara göre yurt dışında yapılan fazla ödemelerin geri alınması hem hukuki hem de idari açıdan oldukça zor ilerliyor. Normal şartlarda geri ödeme talepleri beş yıl sonra zaman aşımına uğrarken, dolandırıcılık tespit edilmesi halinde bu süre 7 ila 15 yıla kadar uzayabiliyor.<h2>SVP: "Her üç ayda bir yaşam belgesi sunulsun"</h2>SVP'li Rémy Wyssmann, özellikle İsviçre pasaportuna sahip olmayan ve İsviçre ile otomatik veri paylaşımı bulunmayan ülkelerde yaşayan emekliler için mevcut denetimlerin yetersiz olduğunu savunuyor.Wyssmann'ın önerisine göre bu kişilerin her üç ayda bir yetkili makamlara;<ul><li>Hayatta olduklarını,</li><li>İkamet adreslerinin değişmediğini,</li><li>Emekli maaşı alma şartlarını taşımaya devam ettiklerini</li></ul>resmi belgelerle kanıtlaması gerekecek.Belgenin zamanında sunulmaması halinde ise maaş ödemeleri derhal durdurulacak.SVP'ye göre bu yöntem, hem ölüm sonrası yapılan ödemelerin hem de yanlış ülkeye taşınan kişilere yapılan ödemelerin önüne geçebilir.<h2>Mevcut sistem yılda bir kez belge istiyor</h2>Bugünkü uygulamada yurt dışında yaşayan emekliler her yıl bir kez "yaşam ve ikamet belgesi" dolduruyor. Belge, yaşanılan ülkedeki resmi makamlar tarafından onaylandıktan sonra posta yoluyla İsviçre'ye gönderiliyor.Ancak 2022 yılından itibaren, İsviçre ile otomatik veri paylaşımı yapan ülkelerde yaşayan emekliler için bu zorunluluk önemli ölçüde azaltıldı.Federal Mali Denetim Kurumu (EFK), sistemin dijitalleştiğini kabul etmekle birlikte hâlâ önemli eksiklikler bulunduğunu belirtiyor.<h2>SP: Sorun dolandırıcılık değil, sistem</h2>Sosyal Demokrat Parti (SP) Milletvekili Sarah Wyss, olayın "kitlesel dolandırıcılık" olarak değerlendirilmesine karşı çıkıyor.Wyss'e göre ortaya çıkan rakamlar, daha çok idari süreçlerdeki eksikliklerden kaynaklanıyor.SP, çözümün daha sık belge istemek yerine;<ul><li>dijitalleşmenin hızlandırılması,</li><li>uluslararası veri paylaşımının geliştirilmesi,</li><li>ilgili kurumların personel ve teknik altyapısının güçlendirilmesi</li></ul>olduğunu savunuyor.Sarah Wyss, "AHV'yi korumanın yolu emeklileri hedef göstermek değil, sistemi güçlendirmektir." ifadelerini kullandı.<h2>GLP: Dijital sistem güçlendirilmeli</h2>Yeşil Liberal Parti (GLP) Milletvekili Patrick Hässig de mevcut bürokratik yapının artık çağın gerisinde kaldığını söyledi.Kağıt belgeler ve Excel tablolarıyla yürütülen işlemlerin tamamen dijital hale getirilmesi gerektiğini belirten Hässig, özellikle yüksek tutarlı fazla ödemelerde geri isteme süresinin uzatılmasının da değerlendirilebileceğini ifade etti.<h2>Tartışma büyüyor</h2>Yaklaşık 1 milyon kişi, İsviçre dışında yaşarken AHV veya IV kapsamında maaş almaya devam ediyor.Ortaya çıkan milyonlarca franklık haksız ödeme, bir yandan kamu kaynaklarının daha sıkı denetlenmesi gerektiği tartışmasını başlatırken, diğer yandan yurt dışında yaşayan emeklilere yönelik yeni bürokratik yüklerin adil olup olmadığı sorusunu da gündeme taşıdı.

İsviçre'de yurt dışına ödenen emekli maaşları tartışma yarattı

İsviçre'de uzun yıllardır tartışılan kreş finansmanı konusunda önemli bir adım atıldı. Referandum süresinin dolmasının ardından yeni Kurumsal Çocuk Bakımını Destekleme Yasası (Ukibeg) resmen kabul edildi.

Çalışanlara 500 Frank destek

Yeni düzenlemeyle birlikte çalışan veya eğitim gören ebeveynlere, çocuklarının kreş veya gündüz bakımı masrafları için aylık 100 ila 500 İsviçre frangı arasında destek sağlanacak.Ancak ailelerin bu destekten yararlanabilmesi için birkaç yıl daha beklemesi gerekecek. İlk ödemelerin 2029 sonu veya 2030 yılı başında yapılması bekleniyor.<h3>Destek miktarı çocuk başına 500 franka kadar çıkabilecek</h3>Yeni yasaya göre, sekiz yaşına kadar olan çocuklar için mevcut çocuk yardımlarına ek olarak çocuk bakım desteği verilecek.Haftada bir gün kreşe veya gündüz bakım ailesine (Tagesfamilie) giden çocuklar için aylık en az 100 frank ödenecek. Bakım süresi arttıkça destek miktarı da artacak. Her ilave yarım gün için 50 frank daha eklenecek ve aylık destek en fazla 500 franka ulaşabilecek.Engelli çocukların bakım masraflarının daha yüksek olması durumunda ise destek miktarı iki katına kadar çıkarılabilecek.<h3>Kimler yararlanabilecek?</h3>Yeni destekten;<ul><li>Her iki ebeveyni çalışan aileler,</li><li>Eğitim veya meslek eğitimi gören ebeveynler yararlanabilecek.</li></ul>Başvuru işveren aracılığıyla yapılacak. Ayrıca;<ul><li>Ebeveynlerin belirlenen asgari gelir şartını karşılaması,</li><li>Çocuğun İsviçre'de ikamet etmesi,</li><li>Kreş veya gündüz bakım hizmetinin İsviçre'de ve ülkenin resmi dillerinden biriyle hizmet vermesi gerekecek.</li></ul>Sınır ötesi çalışanlar (Grenzgänger) da çocuklarını İsviçre'de bir bakım kurumuna göndermeleri halinde destekten yararlanabilecek. Bu konudaki ayrıntılar daha sonra Federal Hükümet tarafından belirlenecek.<h3>Büyükanneler ve dadılar kapsam dışında</h3>Yeni yasa sadece kurumsal çocuk bakımını destekliyor.Bu nedenle;<ul><li>Çocuklarına evde kendisi bakan aileler,</li><li>Çocuğunu büyükanne veya büyükbabaya bırakanlar,</li><li>Özel dadı (Nanny) çalıştıran aileler</li></ul>bu destekten faydalanamayacak.<h3>Finansmanı kantonlar sağlayacak</h3>Yeni uygulamanın yıllık maliyetinin yaklaşık 600 milyon İsviçre frangı olması bekleniyor.Finansman büyük ölçüde kantonlar tarafından karşılanacak. Çalışan ebeveynler için sistemin mevcut aile yardımlarında olduğu gibi işveren katkılarıyla finanse edilmesi öngörülüyor. Eğitim gören ebeveynlerin destekleri ise doğrudan kantonlar tarafından karşılanacak.Ödemeler, Aile Yardımları Kasaları (Familienausgleichskassen) aracılığıyla gerçekleştirilecek.<h3>İlk ödemeler için birkaç yıl daha beklemek gerekecek</h3>Yasa kabul edilmiş olsa da uygulama hemen başlamayacak.Öncelikle Federal Sosyal Sigortalar Dairesi gerekli yönetmelikleri hazırlayacak. Ardından tüm kantonlar kendi mevzuatlarını yeni sisteme uyarlayacak. Bu süreç tamamlandıktan sonra destek ödemelerinin 2029 yılı sonu veya 2030 yılı başında başlaması bekleniyor.

İsviçre'de yeni kreş yasası onaylandı: Ailelere bakım desteği geliyor

İsviçre’de küçük ve orta ölçekli şirketler artan maliyetler, personel sıkıntısı ve ekonomik belirsizliklerle mücadele ediyor. Buna rağmen şirketlerin büyük bölümü gelecek konusunda umutlu.

En büyük sorun maliyetler

AXA İsviçre tarafından araştırma kuruluşu Sotomo’ya yaptırılan 2026 Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler İşgücü Piyasası Araştırması’na göre, şirketlerin yüzde 86’sı on yıl sonra da faaliyetlerine devam edeceğine inanıyor. Buna karşılık işletmelerin yüzde 43’ü kendi sektöründeki ekonomik durumu belirsiz olarak değerlendiriyor.Araştırmaya Almanca ve Fransızca konuşulan bölgelerde faaliyet gösteren 300’den fazla küçük ve orta ölçekli şirket katıldı.<h2>Şirketlerin en büyük sorunu artan maliyetler</h2>İşletmelerin son iki yılda karşı karşıya kaldığı en büyük sorun, hızla yükselen maliyetler oldu. Araştırmaya katılan şirketlerin yüzde 65’i artan giderleri en önemli yük olarak gösterdi.İsviçre içindeki rekabetin güçlenmesi ve müşterilerin şirketlere olan bağlılığının azalması da işletmeleri endişelendiren diğer konular arasında yer aldı.Yurt dışı pazarlarına bağımlı şirketlerin sorunları ise daha farklı. Bu işletmeler, uluslararası rekabetin yanı sıra döviz kurlarındaki dalgalanmalardan ve ABD’nin gümrük politikalarından daha fazla endişe duyuyor. Uluslararası pazarlara güçlü şekilde bağlı her on şirketten dördü, ABD’nin gümrük politikasını kendi faaliyetleri açısından önemli bir değişim olarak görüyor.<h2>Personel bulmak hâlâ zor</h2>İsviçre’de şirketlerin karşı karşıya olduğu bir diğer büyük sorun ise çalışan bulmak. Araştırmaya katılan işletmelerin yüzde 41’i iş gücü eksikliğini en önemli sorunlardan biri olarak gösterdi.Özellikle üretim sektöründe durum giderek zorlaşıyor. Personel bulmakta sorun yaşayan üretim şirketlerinin oranı 2022 yılında yüzde 45 iken, bugün yüzde 65’e yükseldi.Birçok şirket açık pozisyonlar için yeterli sayıda başvuru alamadığını belirtiyor. Hizmet sektöründe ise temel sorun başvuru sayısından çok, adayların gerekli mesleki niteliklere sahip olmaması.Son dönemde işsizlik oranının yükselmiş olması da şirketlerin personel bulmasını beklenen ölçüde kolaylaştırmadı.<h2>Şirketler gençlere üniversite yerine meslek eğitimi öneriyor</h2>Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri de meslek eğitimi konusunda ortaya çıktı. Şirketlerin yüzde 63’ü, okuldan mezun olan gençlere üniversite eğitimi yerine bir meslek eğitimi yapmalarını tavsiye ediyor.Birçok işletme önümüzdeki yıllarda üniversite mezunlarına olan ihtiyacın azalacağını düşünüyor. Şirketlerin üçte biri, gelecek beş yıl içinde üniversite mezunu çalışanlara daha az ihtiyaç duyacağını tahmin ediyor. Daha fazla üniversite mezununa ihtiyaç duyacağını söyleyen şirketlerin oranı ise yalnızca yüzde 15.Bu sonuçlar, İsviçre’nin ikili eğitim sisteminin ve meslek eğitiminin iş dünyası açısından önemini korumaya devam ettiğini gösteriyor.<h2>ABD teknolojisine bağımlılık endişe yaratıyor</h2>İsviçreli şirketlerin yüzde 57’si, ABD merkezli teknoloji ve bilişim sistemlerine bağımlı olmaktan endişe duyuyor. Ancak bu endişeye rağmen şirketlerin büyük bölümü henüz somut bir adım atmış değil.İşletmelerin yüzde 13’ü Avrupa merkezli alternatif sistemlere geçtiğini belirtirken, yüzde 15’i böyle bir değişiklik yapmayı planlıyor.Yapay zekâ ise şirketlerde hızla yayılıyor. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin yaklaşık dörtte üçü yapay zekâ uygulamalarını kullanıyor veya test ediyor. Şirketler yapay zekâdan özellikle zaman tasarrufu sağlamasını bekliyor.Buna karşılık işletmelerin yalnızca yüzde 12’si yapay zekâ nedeniyle çalışan sayısının azalacağını düşünüyor.<h2>Psikolojik sorunlar iş yerlerini daha fazla etkiliyor</h2>Araştırmanın dikkat çeken bir başka sonucu ise çalışanların psikolojik sağlığıyla ilgili. Şirketlerin yüzde 42’si son beş yılda personelin işe gelememesi nedeniyle oluşan maliyetlerin arttığını belirtiyor. Büyük şirketlerde bu oran yüzde 62’ye kadar çıkıyor.Psikolojik nedenlerle işe gelemeyen çalışanların sayısında da artış yaşanıyor. Şirketlerin üçte birinden fazlası bu sorundan orta veya yüksek düzeyde etkilendiğini söylüyor. Bu oran 2023 yılından bu yana 10 puan yükseldi.İşletmelerin üçte ikisi çalışanların psikolojik sağlığını yönetimin sorumluluklarından biri olarak görüyor. Ancak şirketlerin dörtte biri bu konuda herhangi bir özel önlem almıyor.Araştırmanın genel sonucu ise dikkat çekici: İsviçreli küçük ve orta ölçekli şirketler artan maliyetler, personel sıkıntısı, teknolojik bağımlılık ve çalışanların psikolojik sorunları gibi birçok baskıyla karşı karşıya. Buna rağmen büyük çoğunluk geleceğe olan güvenini koruyor.

Küçük ve orta ölçekli şirketler gelecekten umutlu

İsviçre’de yapılan yeni bir araştırma, halkın büyük bölümünün “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS maddelerine karşı daha sıkı önlemler alınmasını istediğini ortaya koydu. Ancak araştırmanın dikkat çekici bir başka sonucu daha var: İnsanların çoğu PFAS’ın ne olduğunu, nerelerde bulunduğunu ve hangi riskleri taşıdığını yeterince bilmiyor.

Balıklarda bile yüksek PFAS tespit edildi

İsviçre Çevre Paneli tarafından yapılan araştırmaya göre, vatandaşların çoğu PFAS konusunda sorumluluğun yalnızca tüketicilere bırakılmasını istemiyor. Ürünlerin üzerinde bilgilendirme yapılması yerine devletin daha güçlü düzenlemeler getirmesi ve gerektiğinde bazı maddeleri yasaklaması talep ediliyor.Araştırmanın proje yöneticisi Thomas Bernauer’e göre, toplumun büyük bölümü PFAS konusunda devlet müdahalesini tercih ediyor. Bunun nedenlerinden biri ise tüketicilerin hangi ürünlerde PFAS bulunduğunu bilmemesi ve bu nedenle bilinçli bir seçim yapmasının oldukça zor olması.<h2>PFAS nedir ve neden endişe yaratıyor?</h2>PFAS, doğada çok zor parçalanan binlerce kimyasal maddeyi kapsayan geniş bir gruba verilen isim. Bu nedenle bu maddeler “sonsuz kimyasallar” olarak da adlandırılıyor.PFAS maddeleri zaman içinde toprakta ve sularda birikebiliyor. Gıda zinciri yoluyla insan vücuduna da ulaşabiliyor. Et, balık, yumurta, süt ürünleri, sebze ve meyvelerde PFAS kalıntılarına rastlanabiliyor.İsviçre’de PFAS maddeleri çeşitli bölgelerde toprakta ve sularda tespit edildi. Federal hükümet yaklaşık iki yıl önce et, balık ve yumurta için PFAS sınır değerleri belirledi. Ancak araştırmaya katılanların büyük bölümü mevcut önlemleri yeterli bulmuyor.<h2>Halkın bilgisi oldukça sınırlı</h2>Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, PFAS konusunda toplumdaki bilgi eksikliği oldu. Katılımcıların yalnızca küçük bir bölümü bu kimyasalların et ve balığın yanı sıra süt ürünleri, sebze ve meyvelerde de bulunabileceğini biliyor.Uzmanlara göre, halkın daha fazla bilgilendirilmesi gerekiyor. Federal Çevre Dairesi de bu konuda daha kapsamlı bir iletişim ve bilgilendirme çalışmasına ihtiyaç olduğunu kabul ediyor.Ancak PFAS konusunda yalnızca halkın değil, bilim dünyasının da henüz cevaplayamadığı çok sayıda soru bulunuyor. Araştırmacılar PFAS maddelerinin çevreye nasıl yayıldığını, hangi alternatif maddelerin kullanılabileceğini ve kirlenmiş topraklarda güvenli tarım yapılıp yapılamayacağını araştırıyor.Bilim insanları ayrıca PFAS ile kirlenmiş topraklarda yetiştirilebilecek ve bu kimyasalları yenilebilir bölümlerinde biriktirmeyecek bitki türleri üzerinde de çalışmalar yürütüyor.<h2>Bazı balıklarda yüksek PFAS değerleri tespit edildi</h2>PFAS kirliliğinin somut örneklerinden biri İsviçre sularındaki balıklarda görülüyor. Daha önce yapılan örnek incelemelerde bazı göl ve nehirlerden alınan balıklarda dikkat çekici seviyelerde PFAS tespit edildi.Özellikle bazı göllerdeki balıklarda yüksek değerler ölçülürken, Doubs Nehri ve Neuchâtel Gölü’nden alınan bazı örneklerde Avrupa Birliği’nin belirlediği üst sınırların aşıldığı belirtilmişti.Bu sonuçlar, PFAS sorununun yalnızca sanayi bölgelerini veya kirlenmiş toprakları ilgilendirmediğini, gıda zinciri üzerinden doğrudan tüketicilere kadar ulaşabileceğini gösteriyor.<h2>20 yıllık araştırma tasarrufa takıldı</h2>PFAS tartışmalarının en dikkat çekici noktalarından biri ise planlanan uzun vadeli araştırmanın iptal edilmesi oldu. Bu kimyasalların insan sağlığı üzerindeki etkilerini 20 yıl boyunca incelemesi planlanan kapsamlı bir çalışma, federal hükümetin tasarruf paketi nedeniyle hayata geçirilemedi.Uzmanlar ise PFAS’ın insan sağlığı ve çevre üzerindeki uzun vadeli etkilerinin anlaşılabilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguluyor.Federal Çevre Dairesi şimdi kantonlar ile federal kurumlar arasındaki bilgi paylaşımını güçlendirmek istiyor. Amaç, farklı bölgelerde yapılan araştırmaların tekrar edilmesini önlemek ve elde edilen sonuçların ülke genelinde paylaşılmasını sağlamak.İsviçre hükümeti PFAS konusunda kapsamlı bir eylem planı hazırlıyor. Planın 2027 yılı sonuna kadar Federal Konsey’e sunulması bekleniyor.PFAS’ın İsviçre’de çevre, gıda güvenliği ve insan sağlığı açısından önümüzdeki yılların en önemli tartışma konularından biri olmaya devam edeceği görülüyor.&nbsp;

İsviçre’de halk PFAS kimyasallarına karşı daha sert önlem istiyor

İsviçre'de Federal Sağlık Dairesi (BAG), huzurevleri ve bakım evlerinde kalan yaşlıların karar alma süreçlerine daha fazla katılabilmesi için önemli bir öneri sundu. Kurum, özellikle Covid-19 pandemisi sırasında yaşanan ağır sosyal izolasyonun tekrar yaşanmaması amacıyla, bakım kuruluşlarında "sakin konseyleri" (Bewohnerrat) kurulmasını tavsiye ediyor.

Pandemiden ders çıkarıldı

Amaç, yaşlıların kendilerini ilgilendiren kararlarda daha fazla söz sahibi olmalarını sağlamak.<h2>Pandemi yaşlıları yalnız bıraktı</h2>Covid-19 salgını sırasında huzurevlerinde uygulanan sıkı koruma önlemleri nedeniyle ziyaretler yasaklanmış, toplu etkinlikler durdurulmuş ve birçok yaşlı uzun süre yakınlarından ayrı kalmıştı.Uzmanlara göre bu süreç, birçok yaşlı üzerinde yalnızlık, depresyon ve zihinsel gerileme gibi ciddi fiziksel ve psikolojik etkiler bıraktı.Pandeminin sona ermesinin üzerinden dört yıldan fazla zaman geçmesine rağmen, o döneme ilişkin değerlendirmeler ve çıkarılan dersler hâlâ sağlık politikalarını şekillendirmeye devam ediyor.<h2>BAG: Yaşlılar da karar vermeli</h2>Federal Sağlık Dairesi Direktörü Anne Levy, bakım evlerinde oluşturulacak sakin konseylerinde yaşlılar ile yakınlarının bir araya gelerek özellikle olağanüstü durumlarda uygulanacak önlemler konusunda yönetime görüş bildirebileceğini söyledi.Levy, olası yeni bir salgın veya benzeri kriz dönemlerinde alınacak kararların yalnızca yöneticiler tarafından değil, doğrudan etkilenen kişilerle birlikte değerlendirilmesinin önem taşıdığını vurguladı.Ancak bu konseylerin kurulup kurulmayacağı konusunda son kararın huzurevlerine ait olacağı belirtiliyor. Bazı kurumlar ise benzer uygulamaları şimdiden hayata geçirmiş durumda.<h2>Her yaşlı aynı şekilde temsil edilemiyor</h2>Konu üzerine araştırmalar yürüten Basel Üniversitesi ile Kuzeybatı İsviçre Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (FHNW) uzmanları ise tek çözümün sakin konseyleri olmadığını belirtiyor.Araştırmayı yürüten Prof. Sandra Staudacher, bu konseylerin özellikle kendini rahat ifade edebilen ve aktif yaşlılar için önemli bir fırsat sunduğunu, ancak bilişsel sorunları bulunan veya düşüncelerini ifade etmekte zorlanan kişilerin ihtiyaçlarının farklı yöntemlerle de dikkate alınması gerektiğini söyledi.<h2>Personelin rolü daha da önem kazanıyor</h2>Uzmanlara göre birçok yaşlı, ihtiyaçlarını açık şekilde dile getiremiyor. Bunun nedenleri arasında demans gibi bilişsel hastalıklar veya başkalarına yük olmak istememe düşüncesi bulunuyor.Bu nedenle bakım personelinin yalnızca sağlık hizmeti sunması değil, yaşlıların istek ve ihtiyaçlarını doğru okuyabilmesi de büyük önem taşıyor.Araştırmalar ayrıca yaşlılara yeterli zaman ayrılmasının hem yaşam kalitesini artırdığını hem de özellikle demans hastalarında görülebilen huzursuzluk ve saldırganlık gibi davranışların önlenmesine yardımcı olduğunu gösteriyor.Uzmanlar, yaşlıların karar süreçlerine erken aşamada dahil edilmesinin hem bakım kalitesini yükselteceğini hem de çalışanların iş memnuniyetini artıracağını ifade ediyor.

İsviçre'de huzurevlerinde yeni dönem: Yaşlılar söz sahibi olacak

Bern ve Luzern kantonlarında faaliyet gösteren yüzlerce küçük dernek, vergi ödememelerine rağmen her yıl vergi beyannamesi doldurmak zorunda kalıyor. Özellikle gönüllüler tarafından yönetilen küçük kulüpler, bu uygulamanın gereksiz bürokrasi yarattığını savunurken, uzmanlar da mevcut sistemin orantısız olduğunu belirtiyor.

Vergi yok, evrak çok

<h2>9 üyeli kulüp her yıl vergi beyannamesi dolduruyor</h2>Tartışmanın merkezinde Bern kantonundaki Schwarzenburg'da faaliyet gösteren dokuz üyeli bir Kubb kulübü bulunuyor. "Viking satrancı" olarak da bilinen açık hava oyununu oynayan kulübün yıllık geliri sadece 360 İsviçre frangı, toplam mal varlığı ise 1.000 frankın altında.Bu rakamlar, Bern kantonundaki vergi sınırlarının oldukça altında kalmasına rağmen kulüp her yıl eksiksiz vergi beyannamesi hazırlamak zorunda.Kulübün saymanı, yıllardır hiç vergi ödemediklerini ancak her yıl doldurdukları belgelerin incelenip kendilerine dokuz sayfalık resmi yazıyla "vergi borcunuz yoktur" şeklinde geri gönderildiğini söylüyor.<h2>"Herkes için gereksiz iş yükü"</h2>Kulüp yönetimi, asıl sorunun kendi harcadıkları zaman değil, kamu kaynaklarının boşa kullanılması olduğunu savunuyor.Saymana göre Bern kantonunda benzer durumda yüzlerce hatta binlerce küçük dernek bulunuyor ve bunların tamamı için aynı bürokratik süreç işletiliyor.<h2>Uzmanlardan sert eleştiri</h2>İsviçre'deki derneklere danışmanlık hizmeti veren Vitamin B adlı kuruluş da uygulamayı eleştiriyor.Kuruluşun temsilcisi Elsbeth Fischer, Bern ve Luzern'in en küçük mahalle derneklerinden spor kulüplerine kadar herkesi aynı yükümlülüğe tabi tutmasının "aşırı bürokratik" olduğunu belirtiyor.Fischer'e göre İsviçre'deki birçok kanton çok daha pratik bir sistem uyguluyor.Bu kantonlarda dernekler, gelir ve mal varlığı vergi sınırlarının altında kaldığı sürece her yıl beyanname vermek zorunda kalmıyor. Sadece sınırlar aşıldığında vergi dairesine bildirim yapılması yeterli oluyor.<h2>Bern değişikliğe açık</h2>Bern Vergi Dairesi ise uygulamanın mevcut yasal düzenlemelerden kaynaklandığını ve tüm mükelleflere eşit davranılması gerektiğini savunuyor.Bununla birlikte yetkililer, küçük dernekler için vergi beyannamesinin daha sade hale getirilmesi konusunda çalışma yürütüldüğünü de doğruladı.<h2>Luzern'de farklı uygulama</h2>Luzern kantonunda ise ilginç bir uygulama bulunuyor.Vergi dairesi, gelir ve mal varlığı sınırlarının altında kalan derneklerin beyanname vermemesini fiilen kabul ediyor. Ancak bu uygulama resmi olarak duyurulmuyor. Dolayısıyla dernek yöneticileri bunu ancak araştırarak öğrenebiliyor.<h2>Bazı kantonlar örnek gösteriliyor</h2>Diğer bazı kantonlar ise çok daha esnek bir sistem uyguluyor.Örneğin Solothurn kantonunda bir dernek yalnızca ilk kez vergi beyannamesi veriyor. Daha sonra gelir ve mal varlığının vergi sınırlarının altında olduğu tespit edilirse, yıllık beyanname yükümlülüğünden muaf tutuluyor.Basel-Stadt kantonunda ise vergi sınırlarının altında kalan derneklerin düzenli vergi beyannamesi vermesine gerek bulunmuyor.Küçük dernekler, gönüllülük esasına dayanan faaliyetlerini gereksiz bürokrasiyle uğraşmadan sürdürebilmek için Bern ve Luzern'de de benzer uygulamaların hayata geçirilmesini talep ediyor.

Küçük dernekler bile her yıl vergi beyannamesi vermek zorunda

İsviçreli yetkililer, son dönemde yayılmaya başlayan yeni bir aşırılık biçimi konusunda uyarıda bulunuyor. “Şiddet yanlısı nihilizm” olarak tanımlanan bu hareket, herhangi bir siyasi ya da dini ideolojiye dayanmadan, yalnızca şiddeti yüceltmesiyle dikkat çekiyor.

Yeni aşırılık türü yayılıyor

<h2>Şiddet artık araç değil, amaç</h2>Geleneksel radikalleşme biçimlerinde şiddet genellikle siyasi, dini veya toplumsal bir hedefe ulaşmak için kullanılıyor. Şiddet yanlısı nihilizmde ise herhangi bir temel ideoloji bulunmuyor.Vaud Kantonu Radikalleşmeyi Önleme Birimi’nde görev yapan araştırmacı Géraldine Casutt, RTS’ye yaptığı açıklamada, “Aşırılıkçı nihilizmde şiddet yalnızca bir araç değil, aynı zamanda başlı başına bir amaçtır” dedi.<h2>İnternet üzerinden yayılan gruplar</h2>Şiddet yanlısı nihilizm, merkezi bir yapıya sahip olmayan ancak internet üzerinden birbirine bağlı çok sayıda grup ve topluluktan oluşuyor.Bu gruplar farklı biçimlerde şiddeti teşvik ediyor ve yüceltiyor. Bazı grupların özellikle savunmasız ve psikolojik açıdan hassas gençleri hedef aldığı belirtiliyor.Gençler, kendilerine zarar vermeye, hayvanlara işkence etmeye veya cinsel içerikli görüntüler kaydetmeye zorlanabiliyor. Uzmanlara göre bu baskı bazı durumlarda intihar, cinayet veya diğer ağır şiddet olaylarına kadar uzanabiliyor.<h2>Kurbanlar zamanla faile dönüşebiliyor</h2>Bazı internet topluluklarında toplu saldırı gerçekleştiren kişiler kahramanlaştırılıyor, şiddet eylemlerinin nasıl yapılacağına ilişkin talimatlar paylaşılıyor.Bir şiddet eylemi gerçekleştirerek bunu görüntülemek, bu gruplar içinde kişiye itibar kazandırabiliyor. Yetkililer, başlangıçta mağdur olan bazı gençlerin zamanla kendilerinin de şiddet uygulayan kişilere dönüşebildiğine dikkat çekiyor.<h2>Şiddet içerikleri normalleşiyor</h2>İnternet, bu hareketlerin en önemli propaganda ve üye kazanma alanı olarak görülüyor. Sorunlu ve şiddet içerikli paylaşımlara yalnızca kapalı platformlarda değil, TikTok gibi yaygın sosyal medya ağlarında da kolayca ulaşılabildiği belirtiliyor.Uzmanlar, özellikle gençlerin internette karşılaştıkları içeriklerin yakından takip edilmesi, ailelerin ve eğitim kurumlarının erken uyarı işaretlerine karşı dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.

İsviçre’de yeni radikalleşme alarmı: Şiddet için şiddet

Zürih'in Altstetten semtinde bulunan Letzipark Alışveriş Merkezi önündeki yaya geçidinde meydana gelen trafik kazasında, 3 yaşındaki Türk vatandaşı İra Karataş ağır yaralandı. Erkan ve Lidija Karataş çiftinin kızı olan İra Karataş, 22 Haziran'da yaşanan kazanın ardından acil ameliyata alındı. Küçük çocuğun tedavisi ise halen devam ediyor.

Küçük çocuk ameliyat edildi, tedavisi sürüyor

Ailenin verdiği bilgiye göre, küçük İra annesiyle birlikte yaya geçidinden karşıya geçerken seyir halindeki bir otomobilin çarpması sonucu aracın altında kaldı. Kazada özellikle bacaklarından ağır yaralanan çocuğa ilk müdahale olay yerine gelen sağlık ekipleri tarafından yapıldı.Ardından ambulansla Zürih'teki Universitäts-Kinderspital Zürich (Kinderspital Zürich) hastanesine kaldırılan İra Karataş, acil olarak ameliyata alındı. Ailenin aktardığına göre, diz kapağı bölgesinde ciddi doku kaybı ve ezilmeler meydana geldi. Hastanede bir süre tedavi gören küçük çocuk taburcu edilmesine rağmen tedavi ve rehabilitasyon süreci devam ediyor.<h2>"Hem kızımız hem annesi büyük travma yaşadı"</h2>İra'nın babası Erkan Karataş, yaşanan kazanın aile üzerinde derin izler bıraktığını söyledi. Karataş, hem kızının hem de kazaya birebir tanıklık eden eşi Lidija Karataş'ın ağır psikolojik travma yaşadığını belirterek, her ikisinin de profesyonel psikolojik destek alacağını ifade etti.<h2>Polisin müdahalesine ilişkin iddia</h2>Baba Erkan Karataş, olay yerine gelen polis ekiplerinin ilk müdahalede önceliği otomobili kullanan kadın sürücüye verdiğini öne sürdü. Ancak bu iddiaya ilişkin Zürih Polisi tarafından şu ana kadar herhangi bir resmi açıklama yapılmadı.<h2>Soruşturma sürüyor</h2>Zürih Polisi, kazanın meydana geliş nedenini ve tarafların sorumluluk durumunu belirlemek amacıyla soruşturmasını sürdürüyor. Aile ise olayın tüm yönleriyle aydınlatılmasını ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin yapılmasını beklediklerini ifade ediyor.Yaşanan olay, yaya geçitlerinde sürücülerin dikkat yükümlülüğünü ve trafik güvenliğinin önemini bir kez daha gündeme getirdi.

Zürih’te yaya geçidinde 3 yaşındaki Türk kızına otomobil çarptı

İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü (ETH Zürih), dünyanın en büyük bilimsel veri transferlerinden birine imza attı. ETH araştırmacıları, NASA'nın son 50 yılda topladığı yaklaşık 100 petabaytlık iklim ve Dünya gözlem verisini İsviçre'ye taşıyarak Lugano'daki süper bilgisayarda yapay zekâ modellerini eğitmeye başladı.

Yapay Zeka'da yeni dönem

Uzmanlara göre bu dev proje, hava durumu tahminlerinden doğal afetlerin önceden tespitine kadar birçok alanda yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.<h2>100 petabayt veri İsviçre'ye aktarıldı</h2>ETH Zürih'in Lugano'da bulunan İsviçre Ulusal Süper Bilgisayar Merkezi'ne (CSCS) aktardığı veri miktarı yaklaşık 100 petabayt.Bu büyüklük yaklaşık 20 milyon sinema filmine eşdeğer bir veri hacmi anlamına geliyor.Veriler arasında;<ul><li>sera gazı ölçümleri,</li><li>bulut oluşumları,</li><li>yağış kayıtları,</li><li>buzullar ve kutup buz tabakaları,</li><li>Dünya sistemi gözlemleri,</li><li>onlarca yıllık uydu verileri bulunuyor.</li></ul>Önümüzdeki aylarda ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA) tarafından sağlanacak 40 petabaytlık ek veri de İsviçre'ye aktarılacak.<h2>Amaç daha güçlü yapay zekâ modelleri geliştirmek</h2>Projeyi başlatan isimlerden biri olan eski NASA Bilim Direktörü ve ETH Profesörü Thomas Zurbuchen, bu verilerin yapay zekâ modellerinin eğitilmesinde kullanılacağını söyledi.Zurbuchen'e göre veri miktarı arttıkça yapay zekâ sistemleri hava durumu, iklim değişikliği ve doğal afetlerle ilgili çok daha isabetli tahminler yapabilecek.Araştırmacılar, özellikle;<ul><li>buzul kopmalarını,</li><li>heyelan risklerini,</li><li>ormanlardaki değişimleri,</li><li>tarımsal alanların durumunu,</li><li>aşırı hava olaylarını</li></ul>çok daha erken tespit edebilmeyi hedefliyor.<h2>Verilerin merkezi Lugano oldu</h2>Tüm veriler, Lugano'daki CSCS bünyesinde bulunan "Alps" isimli süper bilgisayarda depolanacak ve işlenecek.CSCS Direktörü Thomas Schulthess, Alps'in dünyanın en güçlü süper bilgisayarlarından biri olduğunu belirterek, NASA verilerinin aynı merkezde bulunmasının dev yapay zekâ modellerinin geliştirilmesini önemli ölçüde hızlandıracağını ifade etti.<h2>ABD'deki belirsizlik de etkili oldu</h2>Projeyi hızlandıran nedenlerden biri de ABD'de bilimsel veri servislerinin geleceğine ilişkin belirsizlikler oldu.Trump yönetimi döneminde bilimsel kurumlara yönelik bütçe kesintileri ve iklim politikalarındaki değişiklikler, araştırmacılar arasında uzun vadeli veri güvenliği konusunda endişe yarattı.Thomas Zurbuchen, bu belirsizliklerin verilerin güvenli şekilde korunması fikrini güçlendirdiğini söyledi.<h2>Bilim dünyasından destek</h2>İklim bilimci Katharine Hayhoe, ETH'nin girişimini bilim dünyası adına önemli bir güvence olarak değerlendirdi.Hayhoe'ya göre uzun yıllar boyunca ABD hükümetinin bilimsel verilerinin sürekli erişilebilir olacağı varsayılıyordu. Ancak günümüzde bu konuda aynı güveni taşımanın artık mümkün olmadığını belirterek, bilimsel verilerin korunmasının her zamankinden daha önemli hale geldiğini ifade etti.Şu ana kadar NASA'nın iklim verilerinin silindiğine dair herhangi bir işaret bulunmuyor. Ancak ETH araştırmacıları, olası risklere karşı bu verilerin güvenli bir kopyasını İsviçre'de oluşturarak önemli bir önlem almış oldu.

ETH, NASA'nın dev veri arşivini İsviçre'ye taşıdı

Graubünden kantonuna bağlı Landquart bölgesinde, tarımda kullanılan bir bitki koruma ilacı nedeniyle 45 arı kolonisinin zehirlendiği ortaya çıktı. Yetkililer, kolonilerin büyük bölümünün ağır zarar gördüğünü belirtirken, olayın sorumlularını belirlemek için soruşturma başlatıldı.

Biyolojik çeşitlilik için kritik uyarı

<h2>Tarım ilacı arıları vurdu</h2>Graubünden Kanton Veterineri Giochen Bearth, Landquart bölgesindeki iki farklı noktada bulunan toplam 45 arı kolonisinde zehirlenme belirtileri tespit edildiğini açıkladı.İlk değerlendirmelerde kolonilerin tamamen yok olduğu yönünde bilgiler bulunsa da, yapılan son incelemeler bunun henüz kesinleşmediğini ortaya koydu.Yetkililere göre koloniler ağır şekilde zayıfladı ve hayatta kalıp kalamayacakları önümüzdeki süreçte belli olacak.<h2>Laboratuvar incelemesi sonucu ortaya çıktı</h2>Uzman laboratuvarlarda yapılan analizlerde, arılarda Spinosad isimli insektisit tespit edildi.Spinosad, tarım sektöründe zararlı böceklerle mücadelede kullanılan yaygın bir bitki koruma ürünü olarak biliniyor.Kanton Veterineri Bearth, mevcut bulguların olayın kasıtlı bir zehirleme olmadığını gösterdiğini söyledi.<h2>Tarım kurallarına uygun kullanım bile risk oluşturabiliyor</h2>Uzmanlara göre arılar yiyecek toplamak için kilometrelerce uzaklığa uçabiliyor.Bu nedenle tarım ilaçları yasalara uygun şekilde uygulanmış olsa bile, çiçekler üzerinden ilaç kalıntılarına maruz kalan arılar zarar görebiliyor.Yetkililer, olayın tam olarak hangi tarım alanında meydana geldiğini ve insektisidin kim tarafından kullanıldığını belirlemek için araştırmalarını sürdürüyor.<h2>Kolonileri kurtarmak için çalışma başlatıldı</h2>Veterinerlik ekipleri, zarar gören kolonilerin tamamen yok olmasını önlemek amacıyla çeşitli önlemler alıyor.Bu kapsamda zayıflayan kolonilerin birleştirilmesi ve sağlıklı kolonilerle desteklenmesi gibi yöntemlerin uygulanması planlanıyor.Yetkililer ayrıca bölgedeki arıcılara dikkatli olmaları ve benzer belirtiler görülen kolonileri vakit kaybetmeden bildirmeleri çağrısında bulundu.<h2>Arılar tarım için hayati öneme sahip</h2>Bilim insanları, arıların yalnızca bal üretimi açısından değil, bitkilerin tozlaşmasını sağlayarak tarımsal üretimin devamı için de kritik rol oynadığına dikkat çekiyor.Bu nedenle yaşanan her büyük arı kaybı, hem biyolojik çeşitlilik hem de tarımsal üretim açısından ciddi bir risk olarak değerlendiriliyor.

Graubünden'de 45 arı kolonisi tarım ilacı nedeniyle zehirlendi

İsviçre Federal Sayıştayı (EFK), milyarlarca franklık kamu bilişim projeleriyle ilgili yayımladığı son raporda federal hükümete sert eleştiriler yöneltti. Denetçilere göre, yaklaşık 10 yıl önce tespit edilen planlama ve yönetim hataları bugün de devam ediyor. Raporda, devletin geçmişteki başarısızlıklardan yeterince ders çıkarmadığı vurgulandı.

İsviçre Sayıştayı'ndan sert rapor

<h2>Aynı sorunlar 10 yıldır çözülemiyor</h2>Federal Sayıştay, ilk kez 2016 yılında büyük kamu bilişim projelerinde ciddi eksiklikler tespit etmişti. Aradan geçen on yıla rağmen benzer sorunların devam ettiğini belirten kurum, özellikle milyarlarca franklık yatırımları kapsayan stratejik bilgi teknolojileri projelerinde aynı yönetim hatalarının tekrarlandığını açıkladı.Rapora göre sorunlar yalnızca tek tek projelerde giderilmeye çalışılıyor ancak edinilen tecrübeler yeni projelere aktarılmadığı için benzer hatalar yeniden yaşanıyor.<h2>Planlama ve koordinasyon yetersiz</h2>Denetçiler, birçok projede kapsamlı planlama yapılmadığını, hedeflenen faydaların yeterince ölçülmediğini ve projeler arasında koordinasyon eksikliği bulunduğunu belirtti.Ayrıca federal hükümet ile kanton yönetimleri arasındaki iş birliğinin yetersiz olduğu, sistemlerin devreye alınması öncesinde gerekli hazırlıkların da çoğu zaman eksik kaldığı ifade edildi.<h2>Polycom sistemi güvenlik riski oluşturuyor</h2>Raporda en dikkat çeken eleştirilerden biri, İsviçre'nin polis, itfaiye ve acil yardım ekiplerinin kullandığı Polycom acil haberleşme sistemi hakkında yapıldı.Sayıştay, sistemde yaşanan tedarik sorunlarının kritik iletişim altyapısını riske attığını belirtti. Ayrıca Polycom'un siber güvenlik açısından da önemli eksikleri bulunduğu, olası siber saldırıların gerçek zamanlı olarak yeterince takip edilemediği ifade edildi.Denetçiler, kamu güvenliği açısından büyük önem taşıyan bu sistemdeki eksikliklerin kabul edilemez olduğunu vurguladı.<h2>Göç ve sağlık projeleri de eleştirildi</h2>Federal Sayıştay raporunda, Göç Bilgi Sistemi (ZEMIS) ile sağlık sisteminin dijital dönüşümünü hedefleyen Digisanté programı da eleştirilen projeler arasında yer aldı.Her iki projede de planlama, koordinasyon ve uygulama süreçlerinde çeşitli eksiklikler bulunduğu kaydedildi.<h2>E-ID projesi için kritik uyarı</h2>İsviçre'nin yeni elektronik kimlik sistemi E-ID henüz doğrudan eleştirilmese de Sayıştay, bu proje için dikkat çekici bir uyarıda bulundu.Raporda, sistemin kurulumu sırasında yapılacak büyük bir hata veya kamuoyuna yönelik şeffaf olmayan iletişimin vatandaşların güvenini tamamen sarsabileceği belirtildi.Denetçiler, elektronik kimlik projesinde federal hükümetin "fiilen ikinci bir şansının bulunmadığını" ifade etti.<h2>Federal hükümet eleştirileri kısmen reddetti</h2>Federal Şansölyelik ise eleştirilerin tamamını kabul etmedi.Yetkililer, her yıl yaklaşık 200 dijital projenin başarıyla tamamlandığını ve sorunların yalnızca az sayıda büyük projede yaşandığını belirtti.Bununla birlikte hükümet, bazı stratejik projelerin oldukça karmaşık koşullar altında yürütüldüğünü kabul ederek gelecekte kurumlar arasında daha fazla ortak çalışma ve ortak dijital çözümlere ağırlık verileceğini açıkladı.Uzmanlara göre, dijitalleşmenin kamu hizmetlerinde giderek daha kritik hale geldiği bir dönemde, özellikle E-ID ve sağlık sisteminin dijital dönüşümü gibi projelerde yaşanabilecek yeni başarısızlıklar vatandaşların devlete olan güvenini de doğrudan etkileyebilir.

Kamu bilişim projelerinde koordinasyon eksikliği büyüyor

İsviçre'de on binlerce kişi hak sahibi olmasına rağmen Ergänzungsleistungen (Ek Tamamlayıcı Sosyal Yardımlar) için hiç başvuru yapmıyor. Bunun en önemli nedenleri arasında karmaşık başvuru süreçleri, bilgi eksikliği ve sosyal yardım aldığı düşünülme endişesi yer alıyor.

İsviçre'de yeni mobil uygulama

Bu soruna çözüm sunmak amacıyla geliştirilen yeni bir mobil uygulama, hak sahiplerinin kendilerine uygun sosyal yardımları kolayca öğrenmesini ve başvuru sürecini daha rahat tamamlamasını hedefliyor.<h2>Amaç, karmaşık sistemi herkes için anlaşılır hale getirmek</h2>"We+" adı verilen uygulamanın geliştiricisi Patrick Hofer, projeyi kendi aile deneyiminden yola çıkarak hazırladığını söylüyor.Büyükannesinin bakım sürecinde İsviçre'nin sosyal güvenlik sisteminin ne kadar karmaşık olduğunu bizzat gördüğünü belirten Hofer, ülkede federal, kantonal ve belediye düzeyinde çok sayıda farklı sosyal yardım bulunduğunu, bunun da vatandaşların haklarını takip etmesini zorlaştırdığını ifade ediyor.Uygulama, kişilerin hangi sosyal yardımlardan yararlanabileceğini gösterirken, gerekli başvuru belgelerinin hazırlanmasına da yardımcı oluyor.<h2>Yakınlarına bakan aile bireyleri de destek alabiliyor</h2>Uygulama özellikle yaşlı veya engelli yakınlarına bakan aile bireylerini hedefliyor.Birçok kişinin bilmediği önemli bir ayrıntıya dikkat çeken Hofer, belirli şartlar altında Ergänzungsleistungen kapsamında aile bireylerinin verdiği bakım hizmetleri için de maddi destek alınabildiğini belirtiyor.<h2>"Bu sosyal yardım değil, kazanılmış bir hak"</h2>Patrick Hofer'e göre en büyük yanlış anlaşılmalardan biri, tamamlayıcı sosyal yardımların klasik sosyal yardım olarak görülmesi.Oysa bu ödemeler, vatandaşların yıllarca AHV, IV ve sağlık sigortası sistemine yaptıkları katkılar sonucunda doğan yasal haklar arasında yer alıyor.Hofer, hak sahibi olan kişilerin bu ödemeleri almamasının hem birey hem de sosyal güvenlik sistemi açısından büyük bir kayıp olduğunu ifade ediyor.<h2>Birçok yaşlı hak ettiği desteği almıyor</h2>İsviçre Aktif Yaşlılar ve Öz Yardım Kuruluşları Birliği (VASOS) Eş Başkanı Bea Heim de sorunun oldukça ciddi boyutlara ulaştığını belirtiyor.Heim'e göre hak sahibi olmasına rağmen destek almayan birçok yaşlı, ekonomik nedenlerle sosyal yaşamdan uzaklaşıyor.Maddi sıkıntılar nedeniyle insanlar dışarı çıkmıyor, arkadaşlarıyla buluşmuyor, daha sağlıksız besleniyor ve bu durum zamanla fiziksel ve ruhsal sağlıklarını da olumsuz etkiliyor.<h2>Bilgi eksikliği ve bürokrasi başvuruları engelliyor</h2>Uzmanlara göre birçok kişi başvuru sürecinin karmaşık olmasından çekiniyor.Diğer önemli neden ise, birçok vatandaşın Ergänzungsleistungen için yasal hak sahibi olduğunu dahi bilmemesi.Bazı kişiler ise hayatları boyunca çalıştıktan sonra bu desteği almanın "sosyal yardım almak" anlamına geldiğini düşündüğü için başvuru yapmaktan kaçınıyor.<h2>Devlete daha fazla sorumluluk çağrısı</h2>Bea Heim, devletin bu konuda daha aktif rol üstlenmesi gerektiğini savunuyor.Hak sahibi olabilecek kişilerin resmi kurumlar tarafından önceden belirlenerek kendilerine doğrudan bilgi verilmesinin, binlerce insanın hak ettiği desteğe ulaşmasını sağlayabileceğini ifade ediyor.Uzmanlara göre dijital çözümler önemli bir kolaylık sağlasa da, özellikle yaşlı nüfusun hak kaybı yaşamaması için kamu kurumlarının da daha aktif bilgilendirme çalışmaları yapması gerekiyor.

Yeni uygulama sayesinde tamamlayıcı sosyal yardımlara erişim kolaylaşacak

İran ile yaşanan savaş nedeniyle Birleşik Arap Emirlikleri'nde mahsur kalan binlerce yolcuya masrafların karşılanacağı sözü verilmişti. Ancak aradan aylar geçmesine rağmen bazı İsviçreli turistler hâlâ paralarını geri alamadıklarını belirtiyor.

Uçuşlar iptal edilmişti

<h2>Beş günlük tatil dört gün uzadı</h2>İsviçreli H.F. ve eşi, Dubai’de çalışan oğullarını ziyaret etmek amacıyla 27 Şubat'ta Birleşik Arap Emirlikleri'ne gitti. Çiftin 4 Mart'ta İsviçre'ye dönmesi planlanıyordu. Ancak İran ile yaşanan çatışmalar nedeniyle hava sahalarının kapanması sonucu uçuşları iptal edildi ve 8 Mart'a kadar Dubai'de kalmak zorunda kaldılar.<h2>"Masraflar karşılanacak" açıklaması umut vermişti</h2>Savaşın ardından Birleşik Arap Emirlikleri'nin resmi haber ajansı, mahsur kalan yolcuların otel konaklaması ve yemek masraflarının devlet tarafından karşılanacağını duyurdu. Daha sonra Bern Büyükelçisi Hissa Abdulla Ahmed Al-Otaiba da verdiği röportajda bu desteği doğrulamıştı.Bu açıklamalar üzerine H.F., yaşadığı gecikmenin maddi yük oluşturmayacağını düşündüğünü söyledi.<h2>İsviçre'ye döndükten sonra bürokrasi başladı</h2>İsviçre'ye dönüşün ardından H.F. tüm otel ve uçak masraflarına ait belgeleri Birleşik Arap Emirlikleri'nin Bern Büyükelçiliği'ne göndererek geri ödeme talebinde bulundu.Ancak beklediği kolay sürecin yerine uzun bir bürokratik süreçle karşılaştığını belirten H.F., sürekli farklı kurumlara yönlendirildiğini ve hiçbir kurumun sorumluluğu üstlenmediğini ifade etti.Daha sonra İsviçre'nin Abu Dabi Büyükelçiliği'ne yönlendirilen H.F., Mayıs ayında aldığı cevapla büyük hayal kırıklığı yaşadı.<h2>Dubai ile Abu Dabi arasında uygulama farkı</h2>Hem İsviçre'nin Abu Dabi Büyükelçiliği hem de Birleşik Arap Emirlikleri'nin Bern Büyükelçiliği, masrafların karşılanmasına ilişkin uygulamanın yalnızca Abu Dabi Emirliği için geçerli olduğunu bildirdi.Buna göre Dubai Emirliği aynı uygulamayı hayata geçirmediği için H.F. ve eşi yaklaşık 6 bin İsviçre frangı tutarındaki ek konaklama ve ulaşım masraflarını kendi ceplerinden ödemek zorunda kaldı.<h2>Büyükelçilik: Her emirliğin uygulaması farklı</h2>20 Minuten'in sorusu üzerine Birleşik Arap Emirlikleri'nin Bern Büyükelçiliği, dosyanın ayrıntılı şekilde incelendiğini doğruladı.Büyükelçilik açıklamasında, büyükelçinin yaptığı açıklamaların genel nitelikte olduğu belirtilirken, Birleşik Arap Emirlikleri'nde her emirliğin kriz dönemlerinde farklı uygulamalar yapabildiği vurgulandı.Yetkililer, Abu Dabi'nin mahsur kalan turistlerin tüm masraflarını karşıladığını, ancak Dubai'de böyle bir uygulamanın yürürlüğe konulmadığını ifade etti.<h2>Mağduriyet tartışma yarattı</h2>Yaşanan olay, kriz dönemlerinde yapılan kamuoyu açıklamalarının nasıl uygulanacağı konusunda soru işaretlerine neden oldu. Özellikle farklı emirliklerde farklı kuralların uygulanması, mağdur olan turistlerin haklarını aramasını zorlaştırırken, benzer durumlarla karşılaşabilecek yolcular için de önemli bir uyarı niteliği taşıyor.

Dubai'de mahsur kalan İsviçreliler masraflarını geri alamıyor

İsviçre, son yılların en sıcak ve en kurak yazlarından birini yaşarken, ülkenin birçok bölgesinde su kıtlığı riski giderek büyüyor. Yağışların azalması, nehir seviyelerinin düşmesi ve yer altı su kaynaklarının zayıflaması nedeniyle birçok belediye şimdiden su tasarrufu çağrısı yapmaya başladı. Peki, kuraklık daha da derinleşirse kimler su almaya devam edecek?

Su kısıtlamaları gündemde

<h2>Ülkenin büyük bölümü kuraklık alarmında</h2>MeteoSwiss verilerine göre 2026 Haziran ayı, ölçümlerin başladığı tarihten bu yana kaydedilen en sıcak haziran aylarından biri oldu. Ay boyunca sıcaklıklar uzun yıllar ortalamasının yaklaşık 3,7 derece üzerine çıkarken, yağış miktarı ise normal seviyenin yüzde 37 altında kaldı.İsviçre Ulusal Kuraklık Platformu, ülkenin büyük bölümünü 4. seviye kuraklık uyarısı kapsamına aldı. Bu seviye, su kaynaklarının daha da azalabileceği ve bazı bölgelerde su kullanımına yönelik kısıtlamaların uygulanabileceği anlamına geliyor.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/fc096854f77d07cd6654a7805.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Belediyeler su tasarrufu çağrısı yapıyor</h2>Kuraklığın etkileri özellikle küçük yerleşim yerlerinde hissedilmeye başlandı. Bazı belediyeler vatandaşlardan;<ul><li>Bahçe ve çim sulamamalarını,</li><li>Yüzme havuzlarını doldurmamalarını,</li><li>Araç yıkamamalarını,</li><li>Gereksiz su tüketiminden kaçınmalarını istedi.</li></ul>Zürih Kantonu'nda bazı içme suyu kaynaklarının debisi önemli ölçüde azalırken, Hinwil Belediyesi bazı çeşmeleri geçici olarak kapattı. Elgg bölgesinde ise su pompalarının durdurulabileceği belirtiliyor.<h2>İsviçre su sıkıntısına ne kadar hazırlıklı?</h2>Uzmanlara göre İsviçre'nin güçlü içme suyu altyapısı, olası krizlerin etkisini büyük ölçüde azaltıyor.Zürih Kantonu'nda nüfusun yüzde 95'inden fazlası, birden fazla su kaynağına bağlı sistemlerden yararlanıyor. Gerekli durumlarda belediyeler Zürih Gölü, Ren, Limmat ve Töss nehir havzalarındaki kaynaklardan su temin edebiliyor.Ancak yetkililer, bu yöntemlerin maliyetleri artırdığına dikkat çekerek vatandaşlardan yine de suyu dikkatli kullanmalarını istiyor.<h2>Su tamamen azalırsa ne olacak?</h2>İsviçre'de ağır su krizleri için 2020 yılında yürürlüğe giren özel bir yönetmelik bulunuyor.Buna göre ciddi bir su kıtlığının ilk üç gününde mümkün olan en yüksek miktarda içme suyu sağlanmaya çalışılıyor.Kriz dördüncü güne ulaşırsa ise her vatandaşın günde en az 4 litre içme suyuna erişim hakkı bulunuyor.Bu miktar yalnızca temel yaşam ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik minimum seviye olarak belirlenmiş durumda.<h2>Öncelik kimlere verilecek?</h2>Hastaneler, yaşlı bakım evleri, huzurevleri, cezaevleri, okullar, tarım işletmeleri ve temel üretim yapan işletmeler için gerekli su miktarını ise kanton yönetimleri belirliyor.Bunun dışında sanayi kuruluşları, enerji santralleri ve tarımsal sulama gibi alanlarda suyun nasıl dağıtılacağı konusunda ülke genelinde ortak bir öncelik listesi bulunmuyor.Olası bir kriz durumunda hangi sektörün ne kadar su alacağına kantonlar ve belediyeler karar verecek.<h2>İsviçre artık "Avrupa'nın su kalesi" olmayabilir</h2>İsviçre uzun yıllardır "Avrupa'nın su deposu" olarak anılıyor. Ancak iklim değişikliği bu tabloyu değiştirmeye başladı.Federal Çevre Dairesi (BAFU) ile çeşitli araştırma kurumlarının hazırladığı Hydro-CH2018 raporuna göre gelecekte yağışların daha büyük bölümü kış aylarında yağmur olarak düşecek. Kar ve buzulların azalması nedeniyle yaz aylarında doğal su depolama kapasitesi giderek zayıflayacak.Bu durum, özellikle yaz aylarında tarım, enerji üretimi, içme suyu ve doğal yaşam arasında su kullanımına ilişkin daha fazla çatışma yaşanabileceği anlamına geliyor.Uzmanlar, İsviçre'nin tamamen susuz kalmasının beklenmediğini ancak önümüzdeki yıllarda bölgesel ve mevsimsel su sıkıntılarının daha sık görüleceğini vurguluyor.

İsviçre'de kuraklık alarmı: Su tükenirse öncelik kimde olacak?

İsviçre, iklim hedefleri doğrultusunda sera gazı emisyonlarını azaltmayı sürdürüyor. Federal Çevre Dairesi (BAFU) tarafından açıklanan verilere göre, 2025 yılında karbondioksit (CO₂) salımı bir önceki yıla göre yeniden geriledi.

Karbon salımı düşüyor

Yetkililer, bu düşüşte özellikle enerji verimli binaların yaygınlaşması, ısıtmada yenilenebilir enerji kullanımının artması ve elektrikli araçların sayısındaki yükselişin etkili olduğunu belirtti.<h2>Isınmadan kaynaklanan emisyonlarda yüzde 5 düşüş</h2>Rapora göre, kalorifer yakıtı olarak kullanılan fuel-oil ve doğal gaz kaynaklı CO₂ emisyonları geçen yıl yaklaşık yüzde 5 azaldı.Federal Çevre Dairesi, bu gelişmenin en önemli nedenleri arasında binalarda yapılan enerji verimliliği yatırımları ile ısı pompaları ve diğer yenilenebilir enerji sistemlerinin daha yaygın kullanılmasını gösterdi.<h2>Elektrikli araçlar etkisini gösteriyor</h2>Ulaşım sektöründe de olumlu bir tablo ortaya çıktı.Benzin ve dizel gibi motor yakıtlarından kaynaklanan karbon salımı yaklaşık yüzde 1 geriledi.Bu düşüşte;<ul><li>Elektrikli otomobillerin sayısındaki artış,</li><li>Biyoyakıt kullanımının yaygınlaşması önemli rol oynadı.</li></ul>2025 yılında biyoyakıtların benzin ve dizel tüketimindeki payı ilk kez yüzde 5'in üzerine çıktı.<h2>1990'a göre büyük ilerleme</h2>Federal Çevre Dairesi'nin verilerine göre, 1990 yılı baz alındığında İsviçre önemli bir emisyon azaltımı gerçekleştirdi.<ul><li>Isınmadan kaynaklanan CO₂ salımı yüzde 46 azaldı.</li><li>Ulaşım kaynaklı emisyonlar ise yüzde 8 geriledi.</li></ul>2024 yılında İsviçre'nin toplam sera gazı emisyonu 40,1 milyon ton CO₂ eşdeğeri olarak ölçüldü. Bu rakam, 1990 yılına kıyasla yüzde 27,3'lük bir azalmaya işaret ediyor.Sektörel bazda ise;<ul><li>Binalarda emisyonlar yüzde 47,</li><li>Sanayide yüzde 33,</li><li>Ulaşımda ise yaklaşık yüzde 10 düştü.</li></ul><h2>Hedef: 2050'de net sıfır emisyon</h2>İsviçre, uluslararası iklim taahhütleri kapsamında 2030 yılına kadar sera gazı emisyonlarını 1990 seviyesine göre en az yüzde 50 azaltmayı, 2050 yılında ise "Net Sıfır Emisyon" hedefine ulaşmayı amaçlıyor.Yetkililere göre enerji verimliliği yatırımları, elektrikli ulaşım ve yenilenebilir enerjiye geçiş önümüzdeki yıllarda da bu hedeflerin en önemli unsurları olmaya devam edecek.

Daha az karbon, daha temiz gelecek: İsviçre'de emisyonlar geriledi

İsviçre'nin Zug kentinde bir binanın yıkımı sırasında, 1941 yılına ait dev bir duvar reklamı gün yüzüne çıktı. Yaklaşık 85 yıldır gizli kalan Bernina dikiş makinesi reklamı, grafik tasarım ve reklam tarihi açısından "küçük bir sansasyon" olarak değerlendiriliyor.

Sanat tarihini heyecanlandırdı

Uzmanlara göre bu keşif, İsviçre'de günümüze ulaşabilen en nadir tarihi cephe reklamlarından biri olma özelliğini taşıyor.<h2>Yıkım başladı, tarih ortaya çıktı</h2>Keşif, Zug Tren Garı yakınındaki Alpenstrasse üzerinde bulunan eski bir binanın yıkımı sırasında gerçekleşti.Bina ortadan kaldırılınca, bitişikteki yapının cephesinde yıllardır görünmeyen dev reklam resmi yeniden ortaya çıktı.1941 yılında yapılan reklam, dönemin ünlü Bernina dikiş makinesini tanıtıyor.O yıllarda Gotthard yönüne giden trenler tam bu noktadan geçtiği için, reklam özellikle tren yolcularının dikkatini çekmek amacıyla hazırlanmıştı.<h2>"Küçük bir sansasyon"</h2>Zuglu grafik tasarımcı Ueli Kleeb, keşiften büyük heyecan duyduğunu belirterek tarihi reklam hakkında beş sayfalık bir araştırma hazırladı.Kleeb, ilk gördüğü anda kendisini adeta yüz yıl öncesine gitmiş gibi hissettiğini söylüyor.Uzmanlara göre bu eser, İsviçre'de 1930'lu ve 1940'lı yılların reklam sanatının günümüze ulaşan en başarılı örneklerinden biri.Kleeb, ülkede bu kadar iyi korunmuş eski cephe reklamlarının artık neredeyse hiç kalmadığını belirterek keşfi "küçük bir sansasyon" olarak nitelendiriyor.<h2>İlhamını 1933 tarihli afişten aldı</h2>Duvar resminin tasarımı, Zürihli grafik sanatçısı Arnold Bosshardt tarafından 1933 yılında hazırlanan "Näh' mit Bernina" (Bernina ile Dikin) adlı afişten uyarlandı.Fotogerçekçi ürün çizimi ve sade tipografisiyle dikkat çeken bu afiş, İsviçre reklam sanatının en başarılı örneklerinden biri kabul ediliyor.Uzmanlara göre dönemin Yeni Nesnellik (Neue Sachlichkeit) sanat akımının etkileri de çalışmada açıkça görülüyor.<h2>O dönem tepki çekmişti</h2>Bugün sanat değeri taşıyan reklam, yapıldığı dönemde ise tartışmalara neden olmuştu.1941 yılında Zug Belediye Başkanı, duvar resmini "zevksiz" bulmuş ve tarihi şehir dokusuna zarar verdiğini savunmuştu.Belediye ile bina sahibi arasında yaşanan görüşmelerin ardından reklam tamamen kaldırılmadı, yalnızca bazı küçük değişikliklerle yerinde kalmasına izin verildi.<h2>Yeniden gözlerden kaybolacak</h2>Bugün kısa süreliğine yeniden görülebilen tarihi reklamın ömrü ise uzun olmayacak.Aynı arsaya inşa edilecek yeni bina nedeniyle eserin önümüzdeki bir ila iki yıl içinde yeniden kapanacağı belirtiliyor.Ancak kantonun kültürel miras uzmanları, reklamın tamamen kaybolmaması için önce ayrıntılı şekilde fotoğraflanarak belgelenmesini sağlayacak.Böylece İsviçre reklam ve grafik tasarım tarihinin önemli örneklerinden biri gelecek kuşaklar için kayıt altına alınmış olacak.

Zug'da yıkım sırasında 85 yıllık sanat eseri ortaya çıktı

İsviçre'nin önde gelen astrofizikçilerinden Kathrin Altwegg, insanlığın uzay hakkında sandığından çok daha az bilgiye sahip olduğunu söyledi. Bern Üniversitesi'nin emekli profesörü, bugün bilim dünyasının evrenin yalnızca yüzde 5'ini anlayabildiğini, geri kalan kısmın ise hâlâ büyük bir gizem olduğunu vurguladı.



Asıl bilinmeyenler hâlâ karanlıkta

Uzun yıllar Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) efsanevi Rosetta görevinde görev alan Altwegg, yaşamının büyük bölümünü kuyruklu yıldızları incelemeye adadı.<h2>Rosetta görevi bilim tarihine geçti</h2>Kathrin Altwegg'in yönettiği ROSINA adlı kütle spektrometresi, Rosetta uzay aracıyla birlikte 67P/Çuryumov-Gerasimenko kuyruklu yıldızını yıllarca inceledi.2016 yılında görev sona ermiş olsa da, araştırmalar hâlâ devam ediyor. Çünkü uzay aracının Dünya'ya gönderdiği 2 milyondan fazla veri seti bilim insanları tarafından analiz edilmeyi sürdürüyor.Altwegg, "ROSINA benim üçüncü çocuğum gibiydi" diyerek projeye duyduğu bağlılığı dile getirdi.<h2>Yaşamın yapı taşları bulundu</h2>Rosetta görevinin en önemli keşiflerinden biri, kuyruklu yıldız üzerinde yaşamın oluşumunda rol oynayan temel moleküllerin tespit edilmesi oldu.Bilim insanlarına göre bu maddeler, Güneş Sistemi'nden bile daha eski bir geçmişe sahip ve evrenin birçok bölgesinde bulunuyor olabilir.Bu nedenle Altwegg, evrende yaşam olasılığının oldukça yüksek olduğunu düşünüyor.Ancak bunun bilim kurgu filmlerindeki uzaylılar anlamına gelmediğinin altını çiziyor."Muhtemelen başka gezegenlerde gelişmiş uygarlıklar değil, mikroorganizmalar bulunabilir." diyor.<h2>İnsanlı uzay görevlerine eleştiri</h2>Altwegg, son yıllarda yeniden hız kazanan Ay yarışına ve insanlı uzay görevlerine ise mesafeli yaklaşıyor.Başta ABD ve Çin olmak üzere birçok ülkenin Ay projelerini bilimsel değil, daha çok siyasi güç gösterisi olarak değerlendiren bilim insanı, insanlı görevlerin araştırmalara beklenen katkıyı sağlamadığını savunuyor.Ona göre uzay araştırmalarında robotlar çok daha verimli çalışıyor.Ayrıca insanların uzayda bıraktığı izlerin bilimsel araştırmaları olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor.Bugün Ay yüzeyinde 200 tondan fazla insan kaynaklı atık bulunduğunu hatırlatan Altwegg, buna astronotların bıraktığı biyolojik atıkların da dahil olduğunu söylüyor.<h2>Uzay çöpleri büyüyen tehdit</h2>Deneyimli bilim insanı, Dünya yörüngesinde hızla artan uydu sayısının da ciddi bir risk oluşturduğunu ifade ediyor.Her yıl binlerce çarpışmayı önlemek için yörüngede kaçınma manevraları yapıldığını belirten Altwegg, mevcut hızla devam edilmesi halinde 2032 yılından itibaren her yıl bir kişinin uzaydan düşen enkaz nedeniyle hayatını kaybedebileceği yönündeki bilimsel tahminlere dikkat çekiyor.<h2>Fizik okumak isteyen genç kadına "Çorap sat" demişlerdi</h2>Kathrin Altwegg'in kariyeri yalnızca bilimsel başarılarla değil, kadın olarak verdiği mücadeleyle de dikkat çekiyor.1970'li yıllarda fizik eğitimi aldığı dönemde sınıfındaki tek kadın olan Altwegg, bazı öğretim üyelerinin önyargılarıyla karşı karşıya kaldığını anlatıyor.Hatta bir profesörün kendisine, fizik okumak yerine "Çorap satman daha iyi olur." dediğini hiç unutmadığını söylüyor.Bugün genç kadınlara ise tek bir tavsiyesi var:"Kendinize güvenin. Size inanan doğru insanlarla çalışın."<h2>Bilim her şeyi açıklayamıyor</h2>James Webb Uzay Teleskobu sayesinde Büyük Patlama'nın ilk dönemlerine hiç olmadığı kadar yaklaşabildiklerini belirten Altwegg, buna rağmen evrenin büyük bölümünün hâlâ bilinmediğini ifade ediyor.Bilim bugün yalnızca evrenin yaklaşık yüzde 5'ini açıklayabiliyor.Geriye kalan kısmı oluşturan karanlık madde ve karanlık enerji ise hâlâ çözülememiş en büyük bilimsel bilmeceler arasında yer alıyor.Altwegg'e göre bilim "nasıl" sorusuna cevap ararken, din ve felsefe "neden" sorusunu sorgulamaya devam ediyor.Yıllarını uzayın sırlarını çözmeye adayan bilim insanı ise bugün gökyüzüne baktığında artık hesap yapmadığını söylüyor.“Yıldızların güzelliğine hayran kalıyorum. Onlar hayatım boyunca bana eşlik etti.”

İsviçreli bilim insanı açıkladı: Evrenin yüzde 95'i hâlâ gizemini koruyor

İsviçre'nin en önemli ulaşım noktalarından biri olan Gotthard Karayolu Tüneli, bu kez tehlikeli bir hız ihlaliyle gündeme geldi. Alman plakalı otomobili kullanan 22 yaşındaki bir sürücü, yaklaşık 17 kilometrelik tüneli saatte ortalama 171,8 kilometre hızla geçerek hem hız sınırını katladı hem de onlarca sürücünün hayatını tehlikeye attı.

21 yasak sollama

Olayın ardından sürücü hakkında İsviçre genelinde araç kullanma yasağı uygulanırken, ceza davası da başlatıldı.<h2>80 yerine 172 km/s hız yaptı</h2>Uri Kanton Polisi'nin verdiği bilgilere göre olay, çarşamba sabahı erken saatlerde A2 otoyolunun güney yönünde meydana geldi.Gotthard Tüneli'nde izin verilen azami hız 80 km/s olmasına rağmen, sürücünün ortalama hızı 171,8 km/s olarak ölçüldü.Bu hızla 17 kilometrelik tünelin yaklaşık 6 dakikada geçildiği hesaplandı.<h2>Tünel içinde tam 21 yasak sollama</h2>Polisin açıklamasına göre sürücü, daha tünele girmeden önce kuzey girişinde yasak bölgeden sağ şeridi kullanarak ilk kural ihlalini yaptı.Daha sonra çift yönlü trafiğin bulunduğu Gotthard Tüneli içerisinde, devamlı çizgiye rağmen tam 21 kez yasak sollama gerçekleştirdi.Yetkililer, bu ihlallerin hem karşı yönden gelen araçlar hem de tünel içerisindeki diğer sürücüler açısından son derece büyük bir tehlike oluşturduğunu belirtti.<h2>Uyuşturucu testi pozitif çıktı</h2>Sürücü, Ticino Kanton Polisi tarafından durdurulduktan sonra Uri Kanton Polisi'ne teslim edildi.Yapılan hızlı uyuşturucu testi pozitif sonuç verdi.Polis, sürücü hakkında;<ul><li>İsviçre genelinde araç kullanma yasağı,</li><li>Binlerce frank tutarında güvence bedeli,</li><li>Ağır hız ihlali,</li><li>Trafik güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye sokma</li></ul>gerekçeleriyle işlem başlattı.İşlemlerin ardından serbest bırakılan sürücünün, yargılama sonunda hapis cezasıyla da karşı karşıya kalabileceği bildirildi.<h2>Gotthard Tüneli'nde hız ihlalleri ağır cezalandırılıyor</h2>Yaklaşık 17 kilometre uzunluğundaki Gotthard Karayolu Tüneli, Avrupa'nın en yoğun kara yolu tünellerinden biri olarak kabul ediliyor.Çift yönlü trafik nedeniyle bölgede hız sınırı ve sollama yasağı büyük önem taşıyor. İsviçre'de bu tür ağır hız ihlalleri, yalnızca para cezasıyla değil, ehliyete el konulması, araç kullanma yasağı ve hapis cezası gibi yaptırımlarla da sonuçlanabiliyor.

Gotthard Tüneli'nde akılalmaz hız: Alman sürücü 170 km/s ortalamayla ilerledi

Norveç, deniz taşımacılığı tarihinde bir ilke imza atmaya hazırlanıyor. Ülke, dünyanın büyük yolcu ve yük gemilerinin geçebileceği ilk gemi tünelinin inşasına resmen başlıyor. Yaklaşık 700 milyon İsviçre frangına mal olması beklenen dev proje, Norveç'in batı kıyısındaki tehlikeli deniz geçişini tarihe karıştırmayı hedefliyor.

Dünyanın ilk gemi tüneli

Bergen kentinin kuzeyinde inşa edilecek Stad Gemi Tüneli, 1,7 kilometre uzunluğunda olacak ve Stad Yarımadası'nı delerek iki fiyordu birbirine bağlayacak. Böylece gemiler, Kuzey Atlantik'in sert dalgalarına açılmak zorunda kalmadan güvenli bir şekilde yollarına devam edebilecek.<h2>Yüzyıllardır tehlikeli kabul edilen geçiş</h2>Norveç'in batı kıyısındaki Stad Yarımadası, ülkenin en riskli deniz rotalarından biri olarak biliniyor. Şiddetli fırtınalar, yüksek dalgalar ve sert rüzgârlar nedeniyle gemiler burada sık sık gecikmeler yaşıyor, seferler iptal ediliyor.Bölgenin tehlikeli olduğu, Viking dönemine ait anlatılarda bile yer alıyor. Tarihi kaynaklarda denizcilere bu bölgeden geçerken dikkatli olmaları gerektiği yönünde uyarılar bulunduğu belirtiliyor.Uzmanlar, Stad Yarımadası'nı Norveç'in "Gotthard Geçidi" olarak nitelendiriyor. Nasıl İsviçre'de Gotthard kuzey ile güney arasında doğal bir geçiş noktasıysa, Stad da Norveç'in kuzeyi ile güneyi arasında önemli bir doğal sınır oluşturuyor.<h2>Dev mühendislik projesi</h2>İnşa edilecek tünel yaklaşık 36 metre genişliğinde ve 50 metre yüksekliğinde olacak. Bu ölçüler sayesinde büyük yolcu gemileri, feribotlar ve yük gemileri rahatlıkla geçebilecek.Tünelin denizin içinde yapılacak olması nedeniyle klasik tünel açma makineleri kullanılamayacak. Bunun yerine önce üst bölümde dar bir galeri açılacak, ardından kayalar kontrollü patlatmalarla aşamalı olarak kazılacak.İnşaat süresince tünelin her iki girişi özel sistemlerle suya karşı kapatılacak. Çalışmalar sırasında yaklaşık 6 milyon metreküp kaya çıkarılması planlanıyor. Elde edilen kaya malzemesi ise bölgedeki diğer altyapı projelerinde değerlendirilecek.Projenin 2032 yılında tamamlanması hedefleniyor.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/12fc07fc519ee512e162e6603.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Sadece deniz ulaşımı değil, ekonomi de kazanacak</h2>Norveç hükümeti projeyle yalnızca deniz ulaşımını daha güvenli hale getirmeyi amaçlamıyor. Aynı zamanda kıyı bölgelerindeki ekonomik hareketliliğin artırılması, balıkçılık sektörünün güçlendirilmesi ve turizmin canlandırılması da hedefleniyor.Bölge belediyeleri, gemi tünelinin tamamlanmasının ardından daha fazla turistin bölgeyi ziyaret edeceğini, yeni işletmelerin açılacağını ve istihdamın artacağını öngörüyor.<h2>Tartışmalar da sürüyor</h2>Projeye bölgedeki birçok kişi destek verse de bazı çevreler endişelerini dile getiriyor. Özellikle çevreciler ve bazı bölge sakinleri, inşaat çalışmaları ile artacak gemi trafiğinin bugüne kadar sakin kalan fiyort ekosistemini olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.Ancak projeye karşı yapılan itirazlar reddedildi ve Norveç hükümeti inşaat için resmen onay verdi.Dünyada ilk olma özelliği taşıyan Stad Gemi Tüneli'nin tamamlanmasıyla birlikte Norveç, deniz taşımacılığı alanında önemli bir mühendislik başarısına daha imza atmış olacak.

Norveç dünyada bir ilke imza atıyor: İlk gemi tüneli inşa ediliyor

Görevden uzaklaştırılan Mustafa Bozbey'in yerine yapılan başkanvekili seçimini AK Parti adayı Şahin Biba kazanırken, sonuçları protesto eden CHP grubuna emniyet güçleri müdahalede bulundu.

Bursa’da Siyasi Deprem

<h3>Meclis Kararını Verdi: Yeni Başkanvekili Şahin Biba</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in "suç örgütü kurma" ve "mal varlığını aklama" suçlamalarıyla tutuklanması, belediye yönetiminde zorunlu bir değişikliği beraberinde getirdi. AK Parti’nin çoğunlukta olduğu Belediye Meclisi’nde yapılan seçimde, CHP aday çıkarmadı. Üçüncü turda 61 oy alan AK Partili Şahin Biba, Bursa’nın yeni başkanvekili seçildi. Biba, görevi devralırken yaptığı ilk açıklamada sonucun "milli iradenin tecellisi" olduğunu savundu.<h3>Barikatlar ve Gazlı Müdahale</h3>Seçimin yapıldığı saatlerde Bursa sokaklarında tansiyon doruğa çıktı. Belediye önünde toplanarak meclis iradesine yönelik müdahaleyi protesto etmek isteyen CHP’li gruba emniyet güçleri izin vermedi. Aralarında milletvekilleri ve belediye başkanlarının da bulunduğu grubun yürüyüşe geçmesi üzerine polis, biber gazı kullanarak müdahalede bulundu.Müdahaleden etkilenen isimlerden CHP Bursa Milletvekili Nurhayat Altaca Kayışoğlu, hedef alınarak gaz sıkıldığını belirterek, "Milli egemenliğin milletten alınmasına izin vermeyeceğiz" sözleriyle tepkisini dile getirdi. CHP Bursa İl Başkanı Nihat Yeşiltaş ise kentin barikatlarla çevrilmesini "savaş alanı manzarası" olarak nitelendirdi.<h3>Tutuklamaya Giden Süreç</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Nilüfer Belediye Başkanlığı yaptığı 1999-2019 yılları arasındaki bazı inşaat projelerinde "rüşvet karşılığı emsal artışı sağlandığı" iddialarıyla 31 Mart'ta gözaltına alınmış, 4 Nisan'da ise tutuklanarak cezaevine gönderilmişti. Savcılık, Bozbey’i bir "suç örgütünün lideri" olmakla itham ederken, İçişleri Bakanlığı görevden uzaklaştırma kararının "geçici bir tedbir" olduğunu bildirdi.<h3>Özgür Özel: "Yargı Operasyonuyla Belediyeye Çöküyorlar"</h3>Gelişmeleri sert bir dille eleştiren CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Bursa’daki durumu bir "yargı darbesi" olarak tanımladı. Özel, AK Parti’nin seçimle kazanamadığı Bursa’yı yargı yoluyla almaya çalıştığını iddia ederek şunları söyledi:"Bursa'yı kaybettikleri günün yıl dönümünde operasyon yapıyorlar. İftira atıp Bozbey’i içeri koyarak belediyeye çökmeye çalışıyorlar. Bu milletin önüne er ya da geç o sandığı getireceğiz."<h3>Meclis Aritmetiği</h3>Seçim sonuçlarında AK Parti’nin meclisteki 50 sandalyelik üstünlüğü belirleyici oldu. Mecliste CHP'nin 40, MHP'nin 8 ve İYİ Parti'nin 3 üyesi bulunurken; diğer partiler ve bağımsız üyelerle birlikte toplam 106 sandalye yer alıyor.

Belediye Yönetimi AK Parti’ye Geçti, Sokaklar Karıştı

Bloomberg'in güncel analizine göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın siyasi geleceğini belirleyecek kritik ara seçimler öncesi en çok maddi destek sağlayan 11 isim ve dudak uçuklatan bağış miktarları açıklandı.

Sermaye Savaşı

ABD'de Kasım 2026'da gerçekleşecek olan ara seçimler, sadece adayların değil, arkalarındaki dev sermaye güçlerinin de mücadelesine sahne oluyor. Bloomberg tarafından paylaşılan son analiz verileri, Silikon Vadisi ve Wall Street figürlerinin seçim sonuçlarını etkilemek adına yüz milyonlarca doları siyasi kampanyalara aktardığını gösteriyor. Listenin en dikkat çeken yanı, teknoloji dünyasından isimlerin bu dönemde finans dünyasıyla yarışır hale gelmesi oldu.Listenin zirvesinde, liberal görüşleri ve dünya genelindeki vakıf çalışmalarıyla tanınan George Soros yer alıyor. Soros, toplamda 102,58 milyon dolarlık bağışıyla listenin tek dokuz haneli ismi olmayı başardı. Onu, son dönemde siyasi çıkışlarıyla gündemden düşmeyen Elon Musk takip ediyor. Musk, özellikle teknoloji ve uzay vizyonunu korumak adına 84,81 milyon doları gözden çıkarmış durumda. Finans dünyasının etkili ismi Jeff Yass ise özellikle sosyal medya yatırımlarının gücüyle 81,78 milyon dolar bağışladı.Haberde yer alan diğer önemli bağışçılar ve öne çıkan veriler şu şekildedir:<h3>💰 Bağış Yarışında Öne Çıkan İsimler ve Miktarlar</h3><ul><li>George Soros: 102,58 Milyon Dolar</li><li>Elon Musk: 84,81 Milyon Dolar</li><li>Jeff Yass: 81,78 Milyon Dolar</li><li>Richard Uihlein: 45,31 Milyon Dolar</li><li>Marc Andreessen: 44,75 Milyon Dolar</li><li>Ben Horowitz: 44,38 Milyon Dolar</li><li>Miriam Adelson: 42,60 Milyon Dolar</li><li>Paul Singer: 33,92 Milyon Dolar</li><li>Diane Hendricks: 25,79 Milyon Dolar</li><li>Greg ve Anna Brockman (OpenAI): Toplam 50 Milyon Dolar</li></ul>Siyasi analistler, bu devasa bağışların özellikle kararsız eyaletlerdeki reklam harcamalarını ve adayların seçim stratejilerini doğrudan etkilediğini belirtiyor."Bu denli büyük ölçekli bağışlar, sadece bir adayı desteklemekle kalmıyor; aynı zamanda yapay zeka, vergi politikaları ve enerji vizyonu gibi kritik konularda lobicilik faaliyetlerinin de zeminini hazırlıyor."OpenAI kurucu ortağı Greg Brockman ve eşi Anna Brockman'ın toplamda 50 milyon dolarlık katkısı, yapay zeka sektörünün ABD siyasetinde ne kadar belirleyici bir güç haline geldiğinin en net kanıtı olarak yorumlanıyor. Seçimlere doğru bu rakamların daha da artması bekleniyor. &nbsp;

ABD 2026 Ara Seçimlerinin Finansörleri:En Çok Bağış Yapan Milyarderler

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın sunduğu yeni geçiş protokolünü kabul etmeyeceklerinin sinyalini vererek, Tahran yönetiminin son 47 yıldaki eylemleri için daha büyük bir bedel ödemesi gerektiğini savundu.

Kapılar kapandı

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı için hazırladığı 12 maddelik yeni yönetim planına ilişkin sert bir açıklama yaptı. Kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden değerlendirmelerde bulunan Trump, planı henüz detaylıca incelemediğini ancak genel yaklaşımın ABD için kabul edilebilir görünmediğini belirtti. Trump, "Son 47 yılda insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemediklerinden dolayı bunun kabul edilebilir olabileceğini hayal edemiyorum" ifadelerini kullanarak Tahran üzerindeki baskının artarak süreceğini vurguladı.Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Trump, diplomatik mesajların ötesinde askeri seçeneklerin de masada olduğunu açıkça dile getirdi. İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgasının başlama ihtimalinin her zaman mevcut olduğunu söyleyen ABD Başkanı, halihazırda İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının ise şaşırtıcı bir şekilde "dostane" olduğunu savundu. Tahran'daki yönetim boşluğuna da değinen Trump, ülkede muhatap alınacak gerçek bir liderin kim olduğunun hala belirsizliğini koruduğunu iddia etti.Trump’ın açıklamaları sadece İran ile sınırlı kalmadı; müttefik ilişkilerine dair kritik bir veri de paylaştı. Daha önce gündeme gelen Almanya'dan asker çekme kararının boyutlarının genişleyeceğine işaret eden Trump, çekilecek asker sayısının 5 bini aşacağını belirterek Avrupa savunma hattında radikal bir değişikliğe gideceklerini teyit etti. Washington'ın bu "bedel ödetme" odaklı stratejisinin, hem Orta Doğu hem de Transatlantik ilişkilerinde güç dengelerini kökten değiştirmesi bekleniyor.

"Henüz Yeterince Bedel Ödemediler"

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Mart ayında memleketi Rize’ye gerçekleştirdiği ziyaretin maliyetine dair Sözcü Gazetesi’nde yer alan veriler, kamuoyunda geniş yankı buldu.

Ziyaretin Maliyeti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 Mart tarihinde Rize’ye yaptığı ziyaretin ekonomik faturasına dair iddialar siyasetin gündemine oturdu. Sözcü’de yer alan bilgilere göre, kısa süreli bu ziyaretin toplam maliyeti yaklaşık 30 milyon TL seviyesine ulaştı. Haberde, özellikle güvenlik önlemleri kapsamında görevlendirilen personel için yapılan harcamalar dikkat çekti.Verilere göre, sadece Rize Emniyet Müdürlüğü tarafından görevli polislere dağıtılan 22 bin öğün yemek için bütçeden 13 milyon TL ödeme yapıldığı öne sürüldü. Bu rakamlar, ekonomik tasarruf tedbirlerinin konuşulduğu bir dönemde kamu kaynaklarının kullanımı konusunda eleştirileri beraberinde getirdi. Resmi makamlardan harcama kalemlerinin detaylarına ilişkin henüz kapsamlı bir yalanlama veya teyit gelmezken, ziyaretin lojistik ve güvenlik maliyetlerinin büyüklüğü sosyal medyada da en çok konuşulan konulardan biri oldu.

22 Bin Öğün Yemeğe 13 Milyon TL Ödendiği İddia Edildi

Adalet Bakanı Akın Gürlek, CHP’nin geçtiğimiz kurultayına ilişkin başlatılan ve "mutlak butlan" iddialarını içeren davanın istinaf aşamasında olduğunu belirterek, sürecin yargı usulleri çerçevesinde işlediğini ifade etti.

CHP kurultay davası

Adalet Bakanı Akın Gürlek, kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) son büyük kurultayının hukuki geçerliliğini tartışmaya açan "mutlak butlan" davasıyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Davanın mevcut durumu hakkında bilgi veren Bakan Gürlek, dosyanın yerel mahkeme aşamasından sonra şu an istinaf incelemesinde olduğunu belirtti. Gürlek, yargı sürecinin şeffaf ve usullere uygun şekilde devam ettiğini vurgulayarak, bakanlık olarak mahkemelerin karar verme takvimine veya içeriğine dair bir müdahalelerinin söz konusu olamayacağını ifade etti.Davanın teknik boyutu hakkında konuşan Gürlek, "Şu an istinaf aşamasında. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi inceliyor. Oranın takdirinde," diyerek dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi tarafından titizlikle ele alındığını teyit etti. CHP içindeki muhalif gruplar tarafından gündeme getirilen ve tüzük ihlalleri iddiasına dayanan "mutlak butlan" (hukuken geçersiz sayılma) talebinin, partinin yönetim kadroları üzerindeki hukuki etkileri siyaset kulislerinde de yakından takip ediliyor. Bakan Gürlek, yürütmenin yargı üzerindeki sınırlarını hatırlatarak, mahkemenin ne tür bir karar vereceği konusunda önceden bir bilgiye sahip olmadıklarını yineledi.Hukukçular, istinaf mahkemesinin vereceği kararın CHP'nin mevcut yönetim meşruiyeti açısından kritik bir dönemeç olduğunu belirtiyor. Eğer mahkeme "mutlak butlan" yönünde bir karar verirse, kurultayda alınan kararlar ve yapılan seçimler hukuken hiç gerçekleşmemiş sayılabilir; bu da ana muhalefet partisinde kayyum veya yeniden kurultay sürecini tetikleyebilir. Adalet Bakanı Gürlek'in açıklamaları, hükümetin süreci "yargısal bir prosedür" olarak izlediği mesajını verirken, kararın ne zaman çıkacağı ise tamamen yargının işleyiş hızına bağlı bulunuyor.

Bakan Gürlek’ten CHP’deki "Mutlak Butlan" Davası Açıklaması.

Kahramanmaraş’ta bir okulda gerçekleşen saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı arttı. Olayla ilgili güvenlik güçleri geniş çaplı soruşturma başlattı.

Soruşturma derinleşiyor.

Kahramanmaraş’ta bir okulda meydana gelen silahlı saldırı Türkiye genelinde büyük üzüntü yarattı. İlk belirlemelere göre saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı artarken, çok sayıda yaralının hastanelerde tedavi altına alındığı bildirildi. Olay, ülkede okul güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Saldırının tüm yönleriyle araştırılması için çok yönlü soruşturma başlatılmıştır. Sorumlular adalet önüne çıkarılacaktır.” Açıklama sonrası bölgeye çok sayıda güvenlik ve sağlık ekibi sevk edildi.Uzmanlar, son dönemde artan bireysel şiddet olaylarına dikkat çekerek, psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca okullarda güvenlik önlemleri ve erken uyarı sistemleri gibi uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor. Olayla ilgili soruşturma sürerken, kamuoyunun gelişmelere yönelik hassasiyeti devam ediyor.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısında Can Kaybı Arttı, Soruşturma Genişletildi

Kahramanmaraş’ta bir ortaokulda gerçekleşen silahlı saldırı, Türkiye’yi derinden sarstı. Saldırıda çoğu öğrenci olmak üzere 9 kişi hayatını kaybederken, çok sayıda yaralı hastanelerde tedavi altına alındı.

Okulda Katliam

Türkiye, Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesinde bulunan bir ortaokulda gerçekleşen silahlı okul saldırısı ile sarsıldı. Resmi açıklamalara göre saldırıda 1 öğretmen ve 8 öğrenci hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı ve yaralılardan bazılarının durumunun ağır olduğu bildirildi. Olayın, Türkiye’de nadir görülen ancak son günlerde artış gösteren okul şiddeti vakalarının en ağır örneklerinden biri olduğu değerlendiriliyor.Yetkililer tarafından paylaşılan bilgilere göre saldırganın 14 yaşında bir öğrenci olduğu ve olayda 5 farklı silah ve çok sayıda mühimmat kullandığı belirtildi. Saldırganın, silahları babasından temin ettiği iddiaları üzerinde durulurken, olayın nedeni henüz netlik kazanmadı. Yaşanan panik sırasında öğrencilerin canlarını kurtarmak için pencerelerden atladığı ve okul çevresinde büyük bir kaos oluştuğu aktarıldı.Olay sonrası bölgeye çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edilirken, yetkililer tarafından geniş çaplı soruşturma başlatıldı. İçişleri ve Milli Eğitim yetkililerinin bölgeye intikal ettiği açıklanırken, saldırının ardından kentte okulların tatil edilmesi kararı alındı. Ayrıca medya kuruluşlarına yönelik yayın kısıtlaması getirildiği bildirildi.Uzmanlar, bu saldırının yalnızca bireysel bir olay olarak değil, okul güvenliği, bireysel silah erişimi ve psikososyal riskler açısından kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Olayın, bir gün önce Şanlıurfa’da yaşanan benzer saldırının hemen ardından gerçekleşmesi ise kamuoyunda “okullarda güvenlik” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısı: 9 Kişi Hayatını Kaybetti, Türkiye Sarsıldı

ABD Başkanı Donald Trump, New York Post’a verdiği özel mülakatta İran ile yürütülen müzakerelere dair kritik mesajlar verdi. Trump, Islamabad’daki görüşmelerin ardından önümüzdeki 48 saati işaret ederek yeniden Pakistan’a gitme eğiliminde olduklarını belirtti.

Pakistan görüşmeleri

Dünya kamuoyunun gözü kulağı Washington-Tahran hattındaki gerilime kilitlenmişken, Başkan Donald Trump’tan süreci hareketlendirecek yeni açıklamalar geldi. 13-14 Nisan 2026 tarihlerinde basına yansıyan demeçlerinde Trump, geçtiğimiz hafta sonu Islamabad’da gerçekleştirilen ancak sonuçsuz kalan görüşmelerin ardından "diğer tarafın (İran) anlaşma yapmak için kendilerini aradığını" iddia etti. New York Post ve The Guardian gibi kaynakların aktardığına göre; Trump, müzakerelerin gidişatına dair iyimser ama temkinli bir ton kullanarak, "İki gün içinde bir şeyler olabilir, tekrar Pakistan'a gitmeye daha meyilliyiz" ifadeleriyle diplomatik temasların ikinci turu için kapıyı araladı.Bu açıklama, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik başlattığı deniz ablukası ve bölgedeki askeri hareketliliğin gölgesinde geldi. Trump, bir yandan "gemilerin en iyi mühimmatla doldurulduğu" uyarısını yinelerken, diğer yandan diplomatik çözümün hala masada olduğunu vurguladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in de dahil olduğu bu karmaşık süreçte, Pakistan’ın "kolaylaştırıcı" rolü hayati önem taşımaya devam ediyor.Bölgedeki uzmanlar, Trump’ın "iki gün" vurgusunu, İran üzerindeki baskıyı artırmak ve net bir karar verilmesini sağlamak amacıyla yapılmış bir stratejik zamanlama olarak değerlendiriyor. Eğer taraflar Pakistan’da yeniden bir araya gelirse, bu durum Orta Doğu’daki savaş riskini azaltabilecek en somut adım olarak kayıtlara geçecek. Şu an için Beyaz Saray’ın resmi bir seyahat programı açıklamasa da, liderin "meyilliyiz" ifadesi piyasalarda ve diplomatik koridorlarda büyük bir beklenti yaratmış durumda.

Diplomaside "Pakistan" Sinyali: Trump’tan Müzakere Masasına Dönüş İşareti

6 yıldır çözülemeyen Gülistan Doku dosyasında bugün düğmeye basıldı. Gizli tanık ifadeleri ve 700 saatlik yeni kamera incelemeleriyle soruşturma "intihar"dan "cinayet ve suç örgütü" kapsamına alındı.

Gülistan Doku

Tunceli'de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan üniversite öğrencisi Gülistan Doku dosyasında, bugün (14 Nisan 2026) gerçekleştirilen dev operasyon, meselenin sadece bir "kayıp vakası" olmadığını tescilledi. Dönemin mülki idare amirlerinin yakınlarından emniyet mensuplarına kadar uzanan şüpheli listesi, olayı bireysel bir suçtan çıkarıp bir suç örgütü ve örtbas operasyonu zeminine taşıdı. Özellikle dönemin valisinin oğlu Mustafa Türkay Sonel ve baş şüpheli Zeinal Abakarov’un aynı dosya kapsamında gözaltına alınması, akıllara 1996’daki Susurluk kazası sonrası ortaya çıkan kirli ilişkiler ağını getirdi.Hukukçular ve kamuoyu denetçileri, dosyadaki 700 saatlik görüntünün neden 6 yıl boyunca "incelenemediğini" sorgularken, soruşturmanın seyrini değiştiren gizli tanıkların ifadeleri kan dondurdu. Aile avukatı Ali Çimen’in mahkeme önündeki şu sözleri sür6 YIecin vahametini özetliyor:<blockquote>"24 Ocak 2020'de hazırlanan o sahte tutanakla kamuoyu bilerek yanıltıldı; kızımızın intihar ettiğine dair suni bir algı yaratıldı. Bugün görüyoruz ki, o gün o tutanağı imzalayanlar, bugün suç ortağı olarak kelepçeleniyor. Bu, devlet içindeki küçük bir kliğin imza attığı modern bir Susurluk vakasıdır."</blockquote>Şu an itibarıyla soruşturma kapsamında JASAT tarafından hazırlanan yeni raporda; delillerin sistematik olarak yok edildiği, şüphelilerin yurt dışına kaçış süreçlerinin bazı kamu görevlileri tarafından bizzat organize edildiği vurgulanıyor. ABD’de olduğu belirlenen Umut Altaş için kırmızı bülten çıkarılması, dosyanın uluslararası bir boyuta evrileceğinin de sinyalini verdi. Uzmanlar, bu davanın sonucunun Türkiye'deki yargı bağımsızlığı ve cezasızlık kültürü ile mücadelede bir milat olacağını ifade ediyor.

6 Yıllık Karanlık Aydınlanıyor

Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin İran limanlarını kapsayan ablukasının uluslararası toplumun ortak çıkarlarına aykırı olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı'nda güvenliğin ve ticaretin devam etmesi gerektiğini savundu.

İşimize karışmayın!

Dünyanın en büyük enerji ithalatçısı konumunda olan Çin, ABD’nin bugün başlattığı Hürmüz Boğazı ablukasına karşı sessizliğini bozdu. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Pekin’de düzenlediği basın toplantısında, boğazdaki trafiğin engellenmesinin küresel enerji piyasalarında ve tedarik zincirlerinde onarılamaz hasarlar yaratacağı uyarısında bulundu. Sözcü Guo, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası ticaret ve enerji taşımacılığında kritik bir can damarı olduğunu hatırlatarak, "Bu su yolunda güvenliğin ve kesintisiz geçişin sağlanması tüm tarafların ortak çıkarınadır" ifadelerini kullandı.Pekin yönetiminin bugün yaptığı açıklamada öne çıkan diğer kritik noktalar şunlardır:<ul><li>Enerji Güvenliği: Çin Savunma Bakanı Dong Jun, İran ile yapılan enerji anlaşmalarına sadık kalacaklarını belirterek, "Gemilerimiz bölgeye girmeye devam edecek, kimsenin işimize karışmasını beklemeyiz" diyerek ABD'ye doğrudan mesaj gönderdi.</li><li>Diplomatik Çözüm Çağrısı: Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pakistanlı mevkidaşı ile yaptığı görüşmede, İslamabad'daki barış masasının devrilmesine rağmen siyasi kanalların zorlanması gerektiğini ve ateşkesin korunmasının öncelik olduğunu vurguladı.</li><li>Askeri İtidal: Pekin, gerilimin "I. Dünya Savaşı öncesindeki kutuplaşmaya" benzememesi gerektiğini belirterek, tüm tarafları sakin kalmaya ve provokatif askeri hamlelerden kaçınmaya davet etti.</li></ul>Analistler, Çin'in bu açıklamasını sadece bir "temenni" değil, aynı zamanda kendi ticari gemilerinin engellenmesi durumunda atabileceği adımların bir ön uyarısı olarak değerlendiriyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrolün büyük bir kısmının Asya pazarına gittiği düşünüldüğünde, Pekin’in sürece "yapıcı ve koruyucu bir rol" ile müdahil olması bekleniyor. ABD’nin ilan ettiği ablukaya karşı Çin’in bölgedeki kendi donanma unsurlarını koruma amaçlı hareket ettirip ettirmeyeceği ise dünya kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Çin’den ABD’nin Hürmüz Ablukasına İlk Tepki

Hakkında 13 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açılan CHP otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada mahkeme heyeti hükmünü açıklayarak sanığa hapis cezası verdi.

Şoför davası

CHP’nin seçim ve miting süreçlerinde görev yapan otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada karar aşamasına gelindi. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve özellikle siyasi temsilcilerin yakından takip ettiği davada, Gülyurt hakkında hazırlanan iddianamede farklı suçlamalar birleştirilerek 13 yıla kadar hapis cezası talep edilmişti. Ancak mahkeme, sunulan deliller ve savunmalar ışığında suç vasfını yeniden değerlendirerek kararını verdi.Yargılama sürecindeki temel veriler ve mahkeme kararı şu şekildedir:<ul><li>Talep Edilen Ceza: İddianame makamı tarafından farklı eylemler gerekçe gösterilerek toplamda 13 yıl hapis istenmişti.</li><li>Verilen Hüküm: Mahkeme, sanık Gökhan Gülyurt’a 7 ay 15 gün hapis cezası verilmesine hükmetti.</li><li>Kararın Niteliği: Verilen cezanın miktarı ve sanığın geçmişi göz önüne alınarak, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi gibi hukuki seçeneklerin değerlendirildiği bildirildi.</li></ul>Karar sonrası açıklama yapan savunma tarafı, suçlamaların asılsız olduğunu ve müvekkillerinin sadece görevini ifa ettiğini savundu. Gökhan Gülyurt, yargılama boyunca yaptığı savunmalarda üzerine atılı suçları kabul etmeyerek beraatını talep etmişti. Mahkemenin verdiği bu kısa süreli hapis kararı, başlangıçtaki ağır ceza istemine kıyasla hukuk çevrelerinde "suç vasfının değişmesi" olarak yorumlandı. Kararın kesinleşmesi için tarafların üst mahkemeye itiraz süreci devam ediyor.

CHP’nin Otobüs Şoförü Gökhan Gülyurt Davasında Karar.

Gazeteci Naz Yavuzarslan’ın iddiasına göre Kemal Kılıçdaroğlu, Özgür Özel’e "38. Kurultay iptal edilsin, seni Cumhurbaşkanı adayı yapalım ama İmamoğlu’nu silin" teklifinde bulundu; Özel'den yanıt gecikmedi.

Eski genel başkan

CHP kulisleri, eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile mevcut Genel Başkan Özgür Özel arasında geçtiği iddia edilen şok edici bir diyalogla çalkalanıyor. Gazeteci Naz Yavuzarslan’ın ulaştığı bilgilere göre, Kılıçdaroğlu’nun partiye geri dönüş formülü olarak 38. Olağan Kurultay’ın iptal edilmesini şart koştuğu ileri sürüldü. İddiaya göre Kılıçdaroğlu, Özel’e kendisinin yeniden aday olmayacağı bir kurultay süreci teklif ederek, karşılığında Özgür Özel’in Cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edilmesini önerdi.Görüşmenin en sarsıcı kısmını ise İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik şart oluşturdu. Kılıçdaroğlu’nun şu ifadeleri kullandığı iddia edildi:<blockquote>“Birlikte yol yürüyelim, kurultayı yenileyelim. Seni de cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edelim. Ancak tek şartım Ekrem İmamoğlu’nu unutmanızı ve hiçbir şekilde destek vermemenizi istiyorum.”</blockquote>Özgür Özel’in ise bu teklife ve "tehditvari" yaklaşıma karşı kapıyı tamamen kapattığı belirtildi. İddiaya göre Özel, Ekrem İmamoğlu’nun partinin doğal Cumhurbaşkanı adayı olduğunu vurgulayarak, "Bu tür tekliflerle ve tehditlerle bir daha bana gelmeyin" diyerek görüşmeyi sonlandırdı. Bu sızıntı, CHP içerisindeki "değişimciler" ve "genel merkezciler" arasındaki ateşkesin sona erdiğini ve yaklaşan seçim süreci öncesinde parti içi güç savaşlarının en üst seviyeye çıktığını gösteriyor. Resmi makamların bu iddialı diyaloglara karşı yapacağı açıklama, partinin gelecekteki adaylık stratejisini netleştirecek.

CHP’de "Zirve" Krizi: Kılıçdaroğlu’ndan Özgür Özel’e Şok Teklif ve İmamoğlu Şartı!

Hürmüz Boğazı'ndaki tam ablukanın devreye girmesinin ardından Donald Trump, İran yönetiminin kendilerine ulaştığını ve "çok fena bir anlaşma" yapmak için masaya oturmaya hazır olduklarını duyurdu.

Tahran hattı

ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’da tansiyonun zirve yaptığı bir noktada dünya gündemini sarsan bir iddiayı ortaya attı. Bugün sabah saatlerinde başlayan Hürmüz Boğazı ablukası ve İran limanlarına yönelik askeri kısıtlamaların hemen ardından, Tahran yönetiminin Washington ile temas kurduğunu belirten Trump, İranlı yetkililerin çok ağır şartları içeren bir anlaşmaya razı olduklarını ima etti. Trump, basın mensuplarına yaptığı kısa açıklamada şu ifadeleri kullandı:<blockquote><h3>"İran bizi aradı. Şu an çok fena bir anlaşma yapmak istiyorlar. Ülkelerinin ne durumda olduğunu biliyorlar ve bu durumun nasıl sonlanacağını herkesten daha iyi anlıyorlar."</h3></blockquote>Bu ani diplomatik hamlenin perde arkasında, CENTCOM’un 13 Nisan itibarıyla başlattığı ve İran’ın tüm deniz ticaretini felç eden stratejik abluka yatıyor. Analistler, İran’ın ekonomik çöküşü önlemek adına nükleer program ve bölgesel vekil güçler konusundaki en sert şartları bile kabul edebileceği bir aşamaya gelmiş olabileceğini değerlendiriyor. Trump’ın "çok fena" (very bad for them) olarak nitelendirdiği anlaşma taslağının, İran’ın savunma kapasitesini tamamen sınırlayan maddeler içerdiği iddia ediliyor.Açıklamanın ardından küresel petrol piyasalarında dalgalanma durulurken, yatırımcılar olası bir barış müzakeresi için gözlerini Beyaz Saray’a çevirdi. Ancak uzmanlar, bu telefon trafiğinin bir "zaman kazanma manevrası" olabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Hürmüz Boğazı'nda konuşlu olan ABD 5. Filosu’nun teyakkuz halini sürdürdüğü ve somut bir protokol imzalanana kadar operasyonel sürecin devam edeceği bildirildi. Orta Doğu’da savaş tamtamlarının yerini, Washington’ın dikte edeceği yeni bir güvenlik mimarisine bırakıp bırakmayacağı önümüzdeki saatlerde netleşecek.

Trump’tan Bomba Etkisi Yaratan Açıklama: "İran Bizi Aradı, Anlaşma İstiyorlar!"

ABD Merkez Komutanlığı, Başkanlık talimatı doğrultusunda Türkiye saati ile 17:00'den itibaren İran'ın tüm liman trafiğini askeri güçle durduracağını ve yasa dışı geçişlere müdahale edeceğini ilan etti.

Geri sayım bitti

Orta Doğu’da gerilim, diplomatik sınırları aşarak fiili bir deniz savaşı aşamasına geldi. CENTCOM, 13 Nisan saat 10.00 (TSİ 17:00) itibarıyla İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik kapsamlı bir abluka operasyonu başlattı. Operasyonun kapsamı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki tüm İran kıyı şeridini içine alacak şekilde genişletildi. ABD deniz kuvvetleri, ayrım gözetmeksizin tüm ülke gemilerini denetleyeceğini duyurdu.CENTCOM tarafından denizcilere yönelik yayımlanan operasyonel detaylar şu şekildedir:<blockquote>“İran limanlarına giren veya ayrılan tüm gemilere müdahale edilecektir. Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara gidiş-dönüş yapan gemilerin geçiş özgürlüğü engellenmeyecektir. Bölgedeki tüm denizcilerin 16. kanal üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle irtibat kurmaları zorunludur.”</blockquote>Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği rotada askeri bir kontrol mekanizması kurulması anlamına geliyor. ABD 5. Filosu’na ait savaş gemilerinin, özellikle mayın temizleme ve gemi durdurma operasyonları için stratejik noktalara yerleştiği bildirildi. Siyasi analistler, bu askeri abluka kararının İran ekonomisini tamamen felç etmeyi amaçladığını belirtiyor.

İran Limanlarına Yönelik Tam Deniz Ablukası Resmen Başladı

ABD Merkez Komutanlığı, Başkanlık talimatı doğrultusunda Türkiye saati ile 17:00'den itibaren İran'ın tüm liman trafiğini durduracağını ve yasa dışı geçişlere askeri müdahalede bulunacağını açıkladı.

Körfez’de geri sayım başladı

Orta Doğu’da gerilim, diplomatik sınırları aşarak fiili bir deniz savaşı aşamasına geldi. CENTCOM, Başkanlık bildirisi uyarınca bugün saat 10.00'da (TSİ 17:00) İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik kapsamlı bir abluka operasyonu başlatacağını duyurdu. Operasyonun kapsamı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki tüm İran kıyı şeridini içine alacak şekilde genişletildi. ABD deniz kuvvetleri, ayrım gözetmeksizin tüm ülke gemilerini denetleyeceğini ilan etti.CENTCOM tarafından yayımlanan ve denizcilere yönelik hayati uyarılar içeren operasyon detayları şu şekildedir:<blockquote>“13 Nisan saat 10.00 itibarıyla İran limanlarına giren veya ayrılan tüm gemilere ayrım gözetmeksizin müdahale edilecektir. Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara gidiş-dönüş yapan gemilerin geçiş özgürlüğü engellenmeyecektir. Bölgedeki tüm denizcilerin 16. kanal üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle irtibat kurmaları tavsiye edilmektedir.”</blockquote>Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği rotada askeri bir "kontrol kulesi" kurulması anlamına geliyor. ABD 5. Filosu’na ait savaş gemilerinin, özellikle mayın temizleme ve gemi durdurma operasyonları için stratejik noktalara yerleştiği bildirildi. Siyasi analistler, bu askeri abluka kararının İran ekonomisini tamamen felç etmeyi amaçladığını belirtirken, Tahran yönetiminin "misilleme" tehditleri bölgedeki risk primini zirveye taşıdı. Operasyonun başlamasına saatler kala, küresel piyasalar ve deniz taşımacılığı şirketleri rotalarını yeniden revize ediyor.

CENTCOM Duyurdu: İran Limanlarına Yönelik Tam Deniz Ablukası Bugün Başlıyor

Türkiye, uzay alanında son yıllarda attığı adımlarla dikkat çekerken, bu vizyonun en güçlü temsilcileri çoğu zaman ülke sınırlarının ötesinde, uluslararası projelerde görev alan bilim insanları ve mühendisler oluyor. 

Göklerde iz bırakan başarı öyküsü

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) çığır açan Comet Interceptor görevi de bu küresel iş birliklerinin en çarpıcı örneklerinden biri. Güneş Sistemi’ne ilk kez giren “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı hedefleyen bu iddialı görev, insanlığın evrenin kökenine dair sorularına ışık tutmayı amaçlıyor.Bu vizyoner projede, Türk bir kadın mühendis olan Ebru Dağtekin, Avrupa’nın uzay merkezlerine uzanan kariyer yolculuğunda, bugün ESA’nın en prestijli bilimsel görevlerinden birinde görev alıyor. Dağtekin’in hikâyesi, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda genç nesiller için ilham verici bir yol haritası niteliği taşıyor. Pusula Swiss olarak, göklerde iz bırakan bu başarı öyküsünü okurlarımızla buluşturuyoruz.Röportaj: Özgür MumcularŞu anda Bern’de, Avrupa Uzay Ajansı’nın Comet Interceptor görevi üzerinde çalışıyorsunuz. Bu misyonun temel amacı nedir?Comet Interceptor, ESA’nın Kozmik Vizyon Programı kapsamında seçilmiş, yaklaşık sekiz yıllık bir zaman dilimine yayılan öncü bir uzay görevi. Bu misyonun en ayırt edici özelliği, Güneş Sistemi’nin iç bölgelerine ilk kez giren, daha önce hiç gözlemlenmemiş “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı ya da potansiyel bir yıldızlararası cismi hedeflemesi. &nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fb.jpg" width="1024" height="576"></figure>Comet Interceptor’ı önceki kuyruklu yıldız görevlerinden ayıran temel fark nedir?Daha önce ziyaret edilen kuyruklu yıldızların büyük çoğunluğu, Güneş’e defalarca yaklaşmış ve bu süreçte yapıları değişime uğramış cisimlerdi. Comet Interceptor ise Güneş Sistemi’ne ilk kez giren bir kuyruklu yıldızı hedefliyor. Bu sayede, kuyruk bölgesinde bulunan ve bugüne kadar detaylı şekilde gözlemlenememiş toz ve plazma yapıları incelenebilecek. Ayrıca, milyarlarca yıldır neredeyse hiç değişmemiş ilkel maddelere ulaşma ihtimali söz konusu. Bu da Güneş ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut teorileri test etmek açısından çok değerli.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fc.jpg" width="1024" height="576"></figure>Türk bir kadın mühendis olarak ESA gibi bir kurumda görev almak sizin için ne ifade ediyor?Bu benim için büyük bir gurur. Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, meslek hayatım boyunca bana yol gösteren bir ilke oldu. Bugün Bern’de, Avrupa ve Japonya’nın ortak yürüttüğü bu bilimsel görevde aktif rol almak, hem kişisel hem de ülkemi temsil etme açısından çok anlamlı. Uluslararası bir ekip içinde çalışmak, farklı bakış açılarıyla bilim üretmenin ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini de her gün yeniden gösteriyor.Türkiye’nin uzay alanındaki son yıllardaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?Türkiye, uzay konusunda önemli ve umut verici adımlar atıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması, yerli uydu projeleri ve savunma sanayiine yönelik çalışmalar bu açıdan çok değerli. Uzay mühendisliği alanında kariyer hedefleyen gençlere neler tavsiye edersiniz?Her şeyden önce meraklı ve sabırlı olmalarını öneririm. Uzay mühendisliği; fizik, elektronik, yazılım ve malzeme biliminin bir arada çalıştığı çok disiplinli bir alan. Teknik bilgi kadar ekip çalışması, iletişim ve problem çözme becerileri de çok önemli. Ve elbette cesur olmalarını isterim. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bilimsel projelere katkı sunabileceklerine inansınlar.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fd.jpg" width="1024" height="576"></figure>Son olarak, görevin uluslararası boyutundan da bahseder misiniz?Comet Interceptor, ESA ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA’nın ortak yürüttüğü bir görev. Her iki taraf da farklı bilimsel enstrümanlar geliştiriyor. Bu tür iş birlikleri, bilimin gerçekten sınır tanımadığını gösteriyor. Kültürler ve ülkeler arası bu ortak çalışma ortamı son derece ilham verici.L2 LAGRANGE NOKTASI nedir?L2 noktası, Dünya ile Güneş arasındaki yerçekimi dengesinin çok özel bir şekilde kurulduğu bir uzay noktasıdır. Konum olarak, Dünya'nın tam arkasında yer alır, yani Güneş'ten bakarsak: Yaklaşık 1,5 milyon km Dünya’nın ötesinde (Ay’ın 4 katı uzaklıkta) bulunur.Peki, neden önemli?Bu noktada bir uzay aracı:•Hem Dünya hem Güneş’in çekim gücüyle dengede kalabilir,•Dünya ile aynı hızda Güneş’in etrafında döner (yani hep Dünya’yla birlikte "ilerler"),•Uzay teleskopları veya sondalar burada sabit bir gözlem pozisyonuna yerleşebilir.James Webb Uzay Teleskobu da tam bu noktaya yerleştirildi.Neden COMET INTERCEPTOR burada bekliyor?•Çünkü oradan hem Güneş’i hem uzak uzayı çok rahat gözleyebilir.•Ayrıca yeni keşfedilecek kuyruklu yıldızlar nereye giderse gitsin, L2’den kalkış yapan bir araç onları daha kolay yakalayabilir. Bu bir nevi "uzayda pusuya yatmak" gibi.Kısaca Analojiyle: L2 noktası, sanki uzayda bir "denge noktası" gibi.&nbsp;Oraya konan bir uydu, ne Dünya’ya düşer ne de Güneş’e savrulur. Güneş etrafındaki dönüşünü Dünya ile "senkronize" şekilde yapar.ESA Comet Interceptor Projesi, uluslararası işbirliğiyle yürütülen bir uzay görevidir. Aşağıda projeye katkı sağlayan başlıca ülkeler ve kurumlar yer alıyor:Bilimsel işbirlikler:Ayrıca birçok Avrupa üniversitesi ve araştırma merkezi proje kapsamında bilimsel ve teknik işbirliği yürütmektedir. Bu kurumlar arasında:•CNES (Fransa Uzay Ajansı)•DLR (Almanya)•ASI (İtalyan Uzay Ajansı)•SNSB (İsveç)&nbsp;

Bern’den evrene: ESA’nın kuyruklu yıldız avında bir Türk imzası

Ömer Orhun, fotoğrafı yalnızca bir kayıt aracı olarak değil, öncelikle bir “görme biçimi” olarak ele alan bir sanatçı. Aile albümlerinden kentsel dönüşümün yok ettiği doğa parçalarına kadar farklı fotoğraf türlerini ayırırken, kendi üretimini belgelemenin ötesine taşıyarak düşünsel bir alan kuruyor.

“Hakikat kareye sığmaz”

Ona göre fotoğraf, gerçeği bütünüyle temsil edemez; çünkü her kare, sayısız ayrıntıyı dışarıda bırakarak anlam üretir ve hakikat her zaman eksik bir çerçeve içinde kalır.“Parlak Karanlık” adlı kitabında yapay zekâyı ani bir kopuş değil, elektriğin icadından bugüne uzanan uzun bir dönüşüm sürecinin devamı olarak okuyan Orhun, teknolojiyi insanı taşıyan bir akış olarak tanımlıyor.&nbsp;Görüntü bolluğu çağında anlamın giderek simülasyonlara dönüştüğünü söyleyen sanatçı, gerçeklik algısının da beş duyudan uzaklaştığını ve yeni nesillerin dijital bir gerçeklik içinde büyüdüğünü belirtiyor.Fotoğraf, teknoloji ve insan algısı üzerine düşünen Ömer Orhun ile görmenin sınırlarını, hakikatin kadrajla ilişkisini ve görüntü çağında değişen gerçeklik algısını konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanÖmer Orhun, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?İstanbul’da doğdum. Mimar Sinan Üniversitesi Fotoğraf Ana Sanat Dalı’ndan 1982 yılında mezun oldum. Meslek hayatıma basında başladım; Güneş ve Cumhuriyet gazetelerinde fotoğraf editörlüğü yaptım.Daha sonra akademik alana yöneldim ve Yıldız Teknik Üniversitesi’nde Müzecilik yüksek lisansımı tamamladım. Aynı üniversitenin İletişim Tasarımı Bölümü’nde dersler verdim. Fotoğraf alanında hem Türkiye’de hem de yurt dışında çeşitli sergilere katıldım, çok sayıda kişisel sergi açtım. Taksim Sanat Evi, Aksanat ve Milli Reasürans Sanat Galerisi’nde açtığım sergiler benim için önemlidir. Ayrıca İstanbul Modern, Köprü6 ve Beit Ha Gefen (Hayfa) gibi karma sergilerde yer aldım; işlerim İstanbul Modern aracılığıyla Bahreyn Ulusal Sanat Müzesi ve Paris’te Musée de l’Orangerie du Sénat’ta da sergilendi.Yıllar içinde John Berger’in “Görme Biçimleri” yaklaşımını tartışmaya açarak, fotoğraf ve algı üzerine kendi düşünsel çerçevemi geliştirdim. Algının teknolojilerle birlikte nasıl dönüştüğünü anlamaya ve anlatmaya çalışıyorum. Bu çerçevede çeşitli üniversitelerde dersler ve atölyeler yürütüyor, fotoğraf ve video üzerine çalışmalar yapıyorum.Yazı alanında da üretimlerim var. 1995 yılında yayımlanan “Aşıkmışız” ve “Bırak Tembel Çıksın Resmimiz” adlı iki şiir kitabım bulunuyor.Fotoğraf sizin için bir kayıt aracı mı yoksa bir düşünme biçimi mi?Aile fotoğrafları belge ve anı; şehrin apartman AVM dikilmemiş, bina dikilmemiş son kalan doğa parçalarının fotoğrafları büyük belge, keza eşinizle dostunuzla olan fotoğraflar ben kayıdım, belgeyim diyor iyi ki varlar ama gerisi daha çok düşünme biçimi değil de görme biçimi. Fotoğraf benim için görme biçimi. İlgilendiğim fotoğraf görme biçimlerini yansıtmalı, birileri de belgeleyecek elbette“Görmek” ile “anlamak” arasında nasıl bir fark olduğunu düşünüyorsunuz?Anlamayı bir duyuya değil de beş duyuya genişlettiğimizde hem hakikate-gerçekliğe hem de payımıza düşen anlayışa varabiliriz diye düşünüyorum, görmek etraflıca görmek, yani dikdörtgenin içini değil de dışını da görmek anlamanın ancak ufak bir parçası olabilir, anlamak için beş duyu gerekli, fotoğraflar bunu karşılamaz, karşılıyorsa uyum ve kabuller gereğidir.Fotoğrafın hakikatle ilişkisi sizce zayıflıyor mu yoksa dönüşüyor mu?Fotoğrafın hakikatle ilişkisi hiçbir zaman tam olmadı, biraz daha açayım. Makinemizi bir yere doğrulttuğumuzda sadece bir yere doğrulturuz, fotoğrafçının yansıtmadığı o kadar çok şey vardır ki…her şeyi, önünü arkasını, sağını solunu, yukarıyı çekmeyiz. Yani binlerce şey karenin dışında kalır. Fotoğraf bir kare olmak için, o karenin dışında kalanları feda eder, bir kareye ne sığdırabilirsek o kadardır fotoğraflar, ya dışında kalanlar? Biri dese ki “o zaman yüz kare çekerim bende” peki ama anlar ne oluyor diye sormak lazım, fotoğrafın hakikiyim dediği şey bir an içindir sadece, başka bir karede başka bir ana geçeriz.<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d00.jpg" alt="Ömer Orhun - Parlak Karanlık" width="1024" height="576">Parlak Karanlık’ta yapay zekânın bir kopuş değil süreklilik olduğunu söylüyorsunuz. Bu sürekliliğin en kritik kırılma noktası sizce nedir?1700 ve 1800’ lerin ürünü elektriğin icadının yarattığı şaşkınlık, çekici yabancılık ile bizim şu anda yapay zekaya bakışımız aynı kıymet, hayret silsilesinde. Makineler insanları değiştirdi, en büyük alameti farikamız olan zekanın yapaylaşması artık bize huzur veriyor, bunlara da gelişme diyoruz. Kabuller ve uyum adına bir sür git içindeyiz. Elektriğin ve makinelerin insanı dönüştürmesi, dönüşen insanın zekasını yapaylığa açması ve bunu bir makinede icat etmesi yapay zekayı sürekli kılar. Hazırlık aşamaları diyebiliriz yapay zeka için. İnsan nesilleri elektriğin icadı ile ona hizmet etmekteydi. İnsan, bir kişi olarak sürekli değil; sürekli olan nesiller. O varlığın oluşumuna hizmet ettik 1800’ leden sonra…en azından birileri böyle görüyor… İletişim bilimi böyle görebilir, “araçlar ve aracılar kuramları” bu okumaya yol açar. Konrol, iletişim araçlarını kullananların elinde olamaz; sahip, her zaman iletişim araçlarını örgün olarak kullandıranlardır, ortaya atanlardır, yatırımı yapanların elindedir kontrol…ve bu hiç değişmedi.Teknolojiyi “insanı taşıyan bir akış” olarak tanımlıyorsunuz. Bu, insanın kontrolü kaybettiği anlamına mı geliyor?Evet bu soru yanıtı kapsıyor; çok doğru bir soru; teknoloji ve tüm getirileri insan nesillerini bir müddettir taşıyan bir akış.Modern insan sizce teknolojiyle birlikte özgürleşiyor mu yoksa daha mı bağımlı hale geliyor?Eski çağlardan bir esinti özgürlük, doğanın sahibi olduğunu sanmayan eski “sözlü kültür insanına” has bir özellik. Ne zaman mı bitti ve dönüştü? Ben özgürüm demeye başlayınca. Özgürlük, kullanıldığında kendini bitiren bir sözcük. Başka bir açıdan baktığımızda “düşünüyorum öyleyse varım” dendiğinde bitmeye yüz tutan cinsten bir anlayış özgürlük anlayışı. Diğer canlılar özgürlüklerini yitirdiğinde başladı, insan dünyanın efendisi olduğunda başladı özgürlük söylemleri. Özgürlük estiğinde herkesi, tüm canlıları eşit savuran bir rüzgâr olmalı; birileri diğer canlılara göre ben daha çok özgürüm dediğinde başka bir alana gireriz. Tabiat insanın oyuncağı değildi eski kültürlerde. Sahiplik duygusu özgürlüğü dışlar.Görüntü bolluğu çağında “anlam” nasıl korunabilir? Teknolojiyle büyüyen yeni neslin “gerçeklik” algısı sizce nasıl şekilleniyor?Bizler elektriğin ve tüm getirilerinin olmazsa olmaz olduğu bir çağın içine doğduk, yeni nesiller ise internetin ve yapay zekanın olmazsa olmaz olduğu çağlara doğar oldu günümüzde. Simülasyon ve ürünü simülakrlar bu çağın fenomeni. Hakikati elle tutmaya, beş duyu ile anlamaya gerek olmayan bir çağdayız. Geçtiğimiz yüz yılın önemli düşünürleri bu konuyu çok iyi anlattılar, Cesur Yeni Dünya’ da Huxley… Postman, Ellül ve diğerleri durumu anlattılar, ikaz ettiler, ama o çağlarda da az okumaya geçmiştik zaten, kitaplar epeydir az okunuyor.Doğal ve yapay ayrımı sizce hala anlamlı mı?Fotoğrafın icadı ile reprodüksiyonlar yeni bir kavram olan orijinallik kavramını yarattı, bu kavram evrensel olarak işledi, tüm kopyalar-tekrarlar orijinali gösterdi, aynı bunun gibi, yapaylığı doğala benzerliği üzerinden tanımlıyoruz, doğallığı da yapay olabildiği için seviyoruz, yapaylık doğalımız oluyor. Doğal ve yapay arasındaki uçurum bir merdiven basamağı mesafesine indirgendi.Gelecekte insanlar bugüne baktığında en büyük yanılgımız ne olarak görülecek?Uygarlık denen şey kimilerimizi hoşnut kıldı ama mülk duygusu olmazsa olmazımız haline geldi. Sonu gelmez ihlaller başladı, makinesiz dünyada küçük kavimlerde, klanlarda, köylerde yaşayan atalarımızdan kalma birlik duygusunu modern çağlarda sahip olduklarımızla yitirdik. Sisteme rehin verdik, şehirlerde ve tarihte olmamış şekliyle çok kalabalık olduk. Sahip olduklarımız artık sahibimiz. Kutsal metinlerimiz “yalan söylemeyin, şunu yapmayın bunu yapmayın” dedi yalan ve yapmayın dedikleri her şey kaçış noktası yarattı. Karanlık tarafta organize hale geldi, ”hem öyle olduk hem böyle” , bıçak ekmek de doğradı canlıları da. İnsan hakları evrensel beyannamesiyle eşitiz dedik. Okullar, puanlar ve sınavlarla zekayı ölçülebilir kıldık…ve benzerleri…Eğer bugünün insanına tek bir cümle söyleme hakkınız olsaydı, ne söylerdiniz?Bir kitap yazmak isterdim…ismini Parlak Karanlık koyardım…<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d01.jpg" width="1024" height="576">&nbsp;

Ömer Orhun: "Görüntünün içinde kaybolan gerçeklik"

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.