Bilim & Teknoloji

Tardigrat’lar radyasyondan korunmak için “protein kalkanı” kullanıyor

Yeryüzünün en dirençli canlılarından birini temsil eden tardigrat’ların, X-ray bombardımanlarından korunmak için protein kalkanı geliştirdiği anlaşıldı.

Dünya’da ve yerçekimsiz ortamda hayatta kalabilen ve dondurulduktan on yıllar sonra hayata geri dönebilen tardigrat’ların yeni bir sırrı ortaya çıkarıldı. Nano ölçekli “su ayıları” ve “yosun domuzcukları” olarak da adlandırılan tardigrat’lar, yaşama en olumsuz şartlarda hayatta kalabilmeleriyle tanınıyor. Tardigrat’ların uzun ömrünün ana sırrı, kendilerini son derece olumsuz şartlarda bulmaları halinde cama dönüşerek onlarca yıl bu şekilde kalabilmeleri (bilim insanları bu sürenin yüz yıllar olabileceğini de düşünüyor).

Anormal sıcaklıklara dayanabilen nano canlılar, uzayın yerçekimsiz ve dondurucu soğuğunda bile hayatta kalabiliyor. İsrail’in Ay’a çakılan uzay aracı ile Ay’a ulaşan tardigrat’lar, bu beklenmedik gelişmenin ardından belki uydumuzu bizden önce kolonileştirmeye bile başlamış olabilir. Peki tardigrat’ların süper güçleri nereden geliyor? Bilim insanları, nano ölçekteki vücutlarında birçok sır taşıyan tardigrat’ların önemli bir özelliğini keşfetti: Kendiliğinden ortaya çıkan radyasyon kalkanı. Tardigrat’lar üzerinde 2016’da yapılan bir araştırma, kendilerine özgü Dsup (hasar emici) proteine sahip olduklarını ortaya çıkarmıştı.

Dsup proteinin, insan hücrelerinde DNA’lara zarar veren X-ray ışınlarının olumsuz etkisini %40 azalttığı tespit edilmişti. Söz konusu araştırma hakkında AFP haber ajansına açıklama yapan Tokyo Üniversitesi’nden Takuma Hashimoto, “Fazlasıyla şaşırtıcı bir keşif… Tek bir genin kültürlenmiş insan hücrelerinde radyasyon dayanıklılığını bu kadar artırması çok etkileyici” ifadesini kullanmıştı.

Etiketler