İsviçre'de bahar aylarının gelişiyle birlikte saman nezlesi (polen alerjisi) tekrar gündeme gelirken, son yıllarda sıkça rastlanan bir başka tablo dikkat çekiyor: Ağızda çapraz sendromu. Özellikle huş ağacına alerjisi olan kişilerde, elma, kivi, havuç gibi yiyeceklere karşı da alerjik tepkiler gelişebiliyor.
Aynı protein, farklı kaynak: Vücut yanılıyor
CHUV (Vaud Kantonu Üniversitesi Hastanesi) İmmünoloji ve Alerji Bölümü'nden Doç. Dr. Camillo Ribi’ye göre, bu durum bağışıklık sisteminin polen proteinleriyle bazı meyve-sebze proteinlerini ayırt edememesinden kaynaklanıyor. Ribi, “Alerjiye neden olan polenlerle, bazı gıdalarda bulunan proteinler neredeyse aynı. Bağışıklık sistemi bu benzerliği fark edemeyip aynı tepkiyi veriyor” dedi.
Neden baharda ortaya çıkıyor?
Polen mevsiminde bağışıklık sistemi “savaşa hazır” hale geldiği için, alerjik tepkiler daha da artabiliyor. Özellikle huş, servi ve ambrosia polenlerine alerjisi olan bireyler, elma, şeftali, narenciye ve kavun gibi gıdalara karşı da tepki gösterebiliyor. Bu da ağız ve boğazda yanma, kaşıntı, hatta hafif şişlik gibi semptomlara neden oluyor.
Halk fazla farkında değil
Yaklaşık %20’si saman nezlesi yaşayan İsviçre halkının neredeyse yarısı, bu çapraz alerjilere karşı da savunmasız durumda. Ancak birçok kişi yaşadığı ağız reaksiyonlarının polen alerjisine bağlı olduğunu bilmiyor. Dr. Ribi, “Hastalar çoğu zaman ne olduğunu anlamıyor, bir anda birçok şeye alerjik hale geldiklerini sanıyorlar. Çünkü bu sendroma sahip olan biri genellikle tek bir gıdaya değil, birkaçına birden tepki verir” dedi.
Tehlikeli mi?
Ağızda çapraz sendromu çoğunlukla rahatsız edici ancak zararsız seyreder. Fakat bazı durumlarda ciddi sorunlara yol açabilir. Örneğin huş poleni alerjisi olan bazı kişiler, soya sütü gibi ürünlerle anafilaktik (hayatı tehdit eden) tepkiler geliştirebiliyor.
Çözüm yolları var
Dr. Ribi, belirtilerle baş etmek için birkaç yöntem öneriyor:
- Gıdaları pişirerek tüketmek, çünkü ısı protein yapısını değiştiriyor.
- Antihistaminik ilaçlar kullanmak.
- Doktor gözetiminde desensibilizasyon (aşılama) tedavisi uygulamak.
Ancak uzmanlar, bu sendromun halk arasında yeterince bilinmediğine ve bilinçsizce birçok gıdadan uzak durmanın beslenme dengesini bozabileceğine dikkat çekiyor.
