Yazarlar

Metabolizmam Yavaş, Su İçsem Yarıyor…

Eminim birçoğunuz duymuştur bu klişe cümleyi. Özellikle kilo problemi olan kişilerin başlıca sorunudur yavaş çalışan metabolizma. Peki gerçekten metabolizmanız yavaş mı çalışıyor? Metabolizmayı hızlandırmak mümkün müdür? Neler yapmak gerekir? Hadi gelin metabolizmamızı daha yakından tanıyalım.
Eminim birçoğunuz duymuştur bu klişe cümleyi. Özellikle kilo problemi olan kişilerin başlıca sorunudur yavaş çalışan metabolizma. Peki gerçekten metabolizmanız yavaş mı çalışıyor? Metabolizmayı hızlandırmak mümkün müdür? Neler yapmak gerekir? Hadi gelin metabolizmamızı daha yakından tanıyalım.

Bazal Metabolizma Hızı(BMH); vücudun dinlenme durumunda, yaşamsal faaliyetlerini yerine getirebilmesi için harcadığı enerjidir. Buna ek olarak gün içerisindeki aktivitelerimizden ve yediğimiz besinlerin sindiriminden dolayı da vücut enerji harcar. Toplam harcanan enerji ise vücudumuzun bir gün boyunca yaktığı kaloridir. Yani Metabolizma Hızıdır(MH). Besinlerden alınan enerjinin, metabolizma hızından fazla olması durumunda kilo artışı olur. Vücudun yakamadığı her 7000 kkal size fazladan bir kilo olarak geri döner. Ya da bunun tam tersi tabii ki…

Peki metabolizma hızımızı etkileyen faktörler nelerdir?

Yaş; yaş ilerledikçe BMH azalır. Hareket durumunun azalması, kas miktarının azalarak yağ kütlesinin artması, bayanlarda menapoz dönemi bu durumu tetikleyen faktörler arasındadır.

Cinsiyet; erkeklerin vücudundaki kas oranı kadınlara göre daha fazla olduğu için metabolizmaları daha hızlı çalışır. Dolayısıyla günlük kalori ihtiyaçları daha fazladır.

Regl dönemi; bayanlarda adet dönemi öncesinde metabolizma daha hızlı çalışırken, adet sonrasında metabolizma hızı azalır.

Beslenme biçimi; Protein ağırlıklı beslenmek metabolizma hızını arttırır.

*** Uzun dönemde aşırı protein tüketimi çeşitli sağlık problemlerine yol açabilir. Profesyonel olarak sporla uğraşmayan bireylerde günlük protein ihtiyacı kg başına yaklaşık 1 gramdır. 

Öğün sıklığı; günde bir veya iki öğün ile beslenen bireyler çoğu zaman az yeseler bile zayıflayamazlar. Çünkü uzun süren açlık döneminde metabolizma hızı azalır ve vücut daha az enerji harcar.

YO-YO efekti; bilinçsizce yapılan ve kişiye özel olmayan popüler diyetlerle verilen kilolar genellikle vücutta yağ yerine su ve kas kaybettirdiği için ve uzun dönemde yapılması mümkün olmadığı için diyet bırakıldığı anda geri alınıyor. Sık kilo alıp verme durumu metabolizmayı olumsuz etkiliyor ve sonraki zamanlarda kişi doğru beslense dahi kilo vermeyi çok zorlaştırıyor.

Tiroid Bezi; Hipertiroidi dediğimiz tiroid bezinin hızlı çalışması durumu metabolizmanın hızlı çalışmasına sebep olurken, hipotiroidi denilen tiroid bezinin yavaş çalışması metabolizmanın da yavaş çalışmasına sebep olur. Her ikisi de bir sağlık sorunudur ve mutlaka tedavi edilmesi gerekir.

İnsülin Direnci; İnsülin hormonunun vücutta fazla salgılanması metabolizmayı yavaşlatır. İnsülin direnci ile ilgili ayrıntılı bilgiyi Mart sayısındaki yazımda bulabilirsiniz

Uyku; Uyku durumunda vücut dinlenme halinde olduğu için metabolizma hızı %10 kadar düşer.

Stres; Stres durumunda salgılanan kortizol hormonu metabolizmanın yavaşlamasına sebep olur.

Metabolizma hızınızı arttırmak için neler yapılmalı?

.Günlük vücudun ihtiyacı kadar su tüketilmelidir. Normal şartlarda kilogram başına yaklaşık 30 mililitre su yeterlidir.
.Vücut kas ağırlığını arttırmak için düzenli egzersiz yapmalı. Haftada 4-5 gün 45-60 dakikalık tempolu yürüyüşler idealdir.
.Beslenmenizi 3 ana, 2 ara öğün olacak şekilde planlayın. Güne erken başlamak sizin için avantajlı olacaktır.
.Düzenli uyku şart. Özellikle 23:00-02:00 saatleri arasında uykuda olmaya özen gösterin.
.Her gün aynı saatte aynı besinleri tüketmeyin. Bir gün ekmek peynir ile kahvaltı yapıyorsanız,  ertesi gün yoğurt-müsli karışımı ile güne başlamak gibi mesela.

Yeterli protein tüketin.
.Kişiye özel olmayan her türlü diyetten uzak durun.
.Baharatlardan ve bitki çaylarından destek alabilirsiniz. Kırmızı acı biber, karabiber, zencefil gibi baharatları yemeklerinizde, tarçın ve karanfili çaylarınızda kullanın.