Hayat

Karbondioksit Artışı İle Bitki Gelişimi Arasındaki İlişki

Bitkiler, fotosentez yaparken doğadaki karbondioksiti azaltarak havaya oksijen verirler. Bu sistem sayesinde bitkiler, insanların karbondioksit emisyonunu temizleyebilirler. Fakat yapılan bir çalışma, bitkilerin karbondioksite karşı tepkilerinin beklenenden karmaşık olduğunu ortaya koydu.

Karbondioksiti bitkilerin besini olarak düşünenlerin sayısı fazla olsa da bu fikri savunanların “atmosferdeki karbondioksit seviyesinin artması, bitkilerin gelişimine katkı sağlar” tezinin doğru olmadığının gösterilmesi, karbondioksitin besin olarak değerlendirilmemesi gerektiği anlamına geliyor.

Karbondioksit, bitkilerin gelişimine yardımcı olsa da bitkilerin gelişimindeki birçok unsurdan yalnızca biridir. Bitkilerin karbondioksit ile ilişkisini araştıran bir ekip, artan atmosferik karbon seviyesinin ağaçların faaliyetlerini etkilediğini fakat daha hızlı büyümelerine bir etkisi olmadığını keşfetti.

Karbondioksit, oldukça verimsiz bir enzimin etkisiyle fotosenteze dahil olur. Bu nedenle daha fazla karbondioksite sahip olmak, fotosentezin sorunsuz çalışmasını sağlar. Karbondioksitin ortamda fazla bulunması, yaprakların gözeneklerinin kapanmasını ve bu da suyun korunmasını sağlar. Bu mekanizma sebebiyle karbondioksit, birçok bitki üzerinde gübreleme etkisine sahiptir.

Atmosferdeki yüksek karbondioksit miktarı, doğrudan yüksek sıcaklıklara sebep olur ve uzun vadede kuraklıkları artırarak bitki büyümesini etkileyebilir. Bu nedenle karbondioksitin bitkiye olan etkileri, çeşitli faktörler ile birlikte değerlendirilmelidir. Bugüne kadar yapılan deneylerde, bitkinin bulunduğu ortama yüksek miktarda karbondioksit verilerek etkiler gözlense de bu deneyler, uzun vadeli etkiler için doğru sonuçlar vermeyebilir.

Kanadalı bir araştırma ekibi, karbondioksit miktarının bitkiler üzerindeki uzun vadeli etkilerini tespit edebilmek için yaptıkları çalışmalarda sedir ağacından yararlandılar. Bitkilerin 700 yıllık geçmişi hakkında bilgi edinmelerini sağlayan beyaz sedir ağaçları, içlerindeki çekirdekler ve büyüme halkaları gibi göstergeler sayesinde araştırmacıların çalışmalarına yön verdi.

Beyaz sedir ağaçlarından elde edilen bilgilere göre 1850 yılından sonra karbon seviyesinde artış yaşanmaya başladı. Ayrıca 1695 yılından itibaren kuraklığın arttığı ve ağaçların su kullanımının arttığı göze çarpıyor.

Artan karbondioksit miktarının büyümeye olan etkisini de inceleyen araştırmacılar, karbondioksit miktarının büyümeye etkisi olmadığını belirttiler. Bu da ağaçların karbondioksit ile olan ilişkisinin beklenenden karmaşık olduğunu gösteriyor.

X