Dolaylı temas şeklinde ilerleyen müzakereler, Cenevre’deki Umman Büyükelçiliği rezidansında gerçekleştiriliyor.

İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi başkanlık ederken, ABD tarafını ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil ediyor. ABD heyetinde ayrıca Trump’ın danışmanı Jared Kushner da yer alıyor. Süreç, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin koordinasyonunda yürütülüyor.

Görüşmelere ara verildi

Yaklaşık üç saat süren temasların ardından müzakerelere ara verildi. ABD heyeti, herhangi bir açıklama yapmadan rezidanstan ayrıldı. İran resmi ajansı IRNA, görüşmelerin birkaç saatlik aranın ardından yeniden başlayacağını duyurdu.

Delegasyonların ayrılışı sırasında Cenevre polisi, rezidansın bulunduğu caddeyi güvenlik gerekçesiyle trafiğe kapattı ve bölgede geniş önlemler aldı.

Umman: “Yeni ve yaratıcı fikirlere açıklar”

Umman resmi ajansı ONA’ya göre Dışişleri Bakanı Busaidi, üçüncü tur kapsamındaki çalışmaların dikkatli ve yapıcı bir atmosferde sürdüğünü belirtti. Busaidi, ABD heyeti adına Kushner ve Witkoff ile bir araya geldi.

Görüşmelerde İran’ın önerileri ile ABD tarafının Tahran’ın nükleer programının temel unsurlarına ilişkin soruları ve değerlendirmeleri ele alındı. Teknik ayrıntılar ve denetim mekanizmaları dahil olmak üzere olası bir anlaşma için gerekli güvencelerin masaya yatırıldığı ifade edildi.

Busaidi, tarafların alışılmışın dışında biçimde yeni ve yaratıcı çözüm yollarına açık olduklarını vurgulayarak, adil ve sürdürülebilir güvencelere dayalı bir anlaşma için uygun zeminin oluştuğunu söyledi. Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda ise gün içinde müzakerelerin devam edeceğini ve daha fazla ilerleme kaydedilmesini umut ettiklerini dile getirdi.

İran: Gündem nükleer dosya ve yaptırımlar

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, görüşmelerin yalnızca nükleer program ve yaptırımların kaldırılması başlıklarına odaklanacağını açıkladı. İranlı Öğrenciler Haber Ajansı’na (ISNA) konuşan Bekayi, Tahran’ın görüş ve önerilerini Ummanlı arabulucuya ayrıntılı biçimde ilettiğini söyledi.

Bekayi, İran heyetinin müzakerelere ciddi ve hazırlıklı şekilde katıldığını belirterek, çelişkili açıklamaların diplomasiye katkı sunmadığını, ABD’li yetkililerin değerlendirmelerini medya üzerinden değil müzakere masasında yapmaları gerektiğini ifade etti.

Sürecin arka planı

İran ile ABD arasındaki müzakereler, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları sonrasında kesintiye uğramıştı. Bölge ülkelerinin, özellikle Türkiye’nin girişimleri ve Umman’ın arabuluculuğuyla süreç yeniden canlandırıldı.

Taraflar 6 Şubat’ta Umman’da dolaylı temaslarda bulunmuş, ardından 17 Şubat’ta Cenevre’de görüşmeleri sürdürmüştü. 26 Şubat’ta yeniden Cenevre’de bir araya gelinmesi kararlaştırılmıştı.

İran, nükleer faaliyetlerini atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürmek karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. ABD ise İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen sonlandırmasını ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmasını istiyor.

Müzakerelerde; zenginleştirme oranının hangi seviyede sınırlandırılacağı, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogram uranyum stokunun akıbeti ile yaptırımların kaldırılma takvimi ve doğrulama mekanizmaları gibi başlıklar ele alınıyor.