Bilim insanları, yıldızlararası uzayda (yaklaşık %99 gaz ve %1 tozdan oluşan yıldızlararası madde) ilk kez bir şeker türü keşfetti. Ahudududa ve bazı bronzlaştırıcı losyonlarda da bulunan eritruloz şekeri, Samanyolu galaksisinin merkezine yakın bir yerde, G+0.693−0.027 adı verilen dev bir moleküler bulutta tespit edildi. Şekerlerin Dünya'daki yaşam için temel bileşenler olması, bu keşfi bilim insanları için son derece önemli kılıyor. Araştırmacılar, eritrulozun milyarlarca yıl önce Dünya'da yaşamın ortaya çıkmasına yol açan ilk biyokimyasal reaksiyonlara katkıda bulunmuş olabileceğinden şüpheleniyor.
Uzaktaki Işığın Analizi ve Keşif Süreci Eritruloz, İspanya'da bulunan iki ultra hassas radyo teleskobu (Yebes Guadalajara gözlemevindeki Yebes 40m ve IRAM 30m) kullanan uluslararası bir araştırma ekibi tarafından tespit edildi. Ekip, eritrulozun spektral çizgileriyle eşleşen 12 spektral çizgi seti (atomları veya molekülleri tanımlayabilen parmak izleri gibi) belirledi. Bu bulgu, moleküler bulutun o bölgesinde bol miktarda eritruloz molekülü bulunduğunu gösteriyor.
Yaşam İçin Olmazsa Olmaz Bileşenler Şekerler, genetik kodlarımızın yapısal omurgasının bir parçasını oluşturur; canlı hücrelerde genetik bilgiyi taşıyan DNA'daki "D" ve RNA'daki "R" harfleri aslında birer şekerdir. Şekerler, bilim insanları için milyarlarca yıl önce Dünya'nın ilk dönemlerinde gerçekleşen ve yaşamın başlamasını sağlayan kimyasal reaksiyonları inceleyen prebiyotik kimya alanı açısından kritik önem taşır.
- Eritrulozun Rolü: Dört karbon atomu içeren bir ketoz türü şeker olan eritrulozun, bu ilk biyokimyasal reaksiyonlara katkıda bulunmuş olabileceği belirtiliyor.
Charles Darwin'in Teorisi: Charles Darwin, yeryüzündeki yaşamın kökeninin "ılık küçük bir gölette" başlamış olabileceğini öne sürmüştü. Araştırmayı yöneten, İspanya'daki Astrobiyoloji Merkezi'nden astrokimyacı Dr. Izaskun Jiménez-Serra, eritrulozun böyle sıcak bir gölete ulaşması durumunda çok kolay bir şekilde treoza dönüşebileceğini ifade ediyor. Treoz ise dört karbonlu başka bir şekerdir ve bazı bilim insanlarının RNA'nın öncüsü olabileceğinden şüphelendiği TNA adı verilen basit bir nükleik asit türünün omurgasında yer alır.
Eritruloz Nasıl Ortaya Çıktı? Geleneksel astrokimya teorilerinde moleküllerin karbon atomlarının eklenmesiyle ardışık olarak oluştuğu düşünülüyordu. Ancak araştırmacılar moleküler bulutun aynı bölgesinde üç karbonlu moleküller bulmayı beklerken hiçbirini bulamadı. Bunun yerine, eritrulozun aslında yıldızlararası toz taneciklerinde aldehit ve alkol adı verilen iki karbonlu moleküllerden oluştuğu anlaşıldı. Dr. Jiménez-Serra bunu Lego yapmaya benzeterek, eritrulozun her biri iki parçadan oluşan iki blokla inşa edilmiş olma olasılığının çok yüksek olduğunu keşfettiklerini belirtiyor.
Yıldızlar ve Gezegenlerden Önceki Oluşum Ekip, eritrulozun yıldızlararası uzayda oluşmuş olabileceğine ve yaklaşık 4 milyar yıl önce meydana gelen yoğun asteroit ve kuyruklu yıldız çarpışmaları dönemi (Geç Dönem Ağır Bombardıman) sırasında kuyruklu yıldızlar ve asteroitler aracılığıyla Dünya'ya ulaşmış olabileceğine inanıyor. Daha önce de riboz ve glikoz gibi diğer şekerler, her altı yılda bir Dünya'ya yaklaşan ve NASA tarafından örnekleri alınan Bennu gibi asteroitlerde bulunmuştu. Glikolaldehit adı verilen iki karbonlu şeker benzeri bir molekül de daha önce yıldızlararası uzayda bulunmuştu, ancak bu genellikle en az üç karbona sahip olması gereken "gerçek" bir şeker olarak kabul edilmiyordu.
Bulgular, şekerlerin yıldızlardan ve gezegenlerden önce oluşabileceğini ve galaksinin diğer bölgelerinde de bulunma olasılığını artırdığını gösteriyor. Araştırmacılar, bunun otomatik olarak hayatın bulunduğu anlamına gelmediğini, ancak diğer genç gezegen sistemlerinde de bu şekerlerin bulunmasının yaşamın Dünya'dakine benzer şekilde gelişme olasılığını artırdığını vurguluyor.
