Limon Bahçeleri ve Tarihi Eserlerle Dolu Tarsus
Pozantı'dan Gülek boğazına girdiğiniz anda İçel(Mersin) il sınırları içinde yol alarak yaylalarla kaplı yemyeşil Toroslardan deniz seviyesine muhteşem bir inişe başlıyorsunuz. Rampaları bitirip kıyı kesimine düzlüğe yaklaşırken sağınızda Tarsus yol ayırımı yer alıyor. Mersin'in en büyük ilçelerinden biri olan Tarsus'un girişindeki tabelada belirtilen tarihi eserler listesi kentin tam anlamıyla bir açık hava müzesi olduğu konusunda daha kente girmeden izlenim edinmenizi sağlıyor...
Haber: Haluk Özözlü
Tarsus 2500 yıldır adı hiç değişmeyen bir kent olmasıyla da önem taşıyor. Kuruluşu Neolitik Döneme dayanan kentin ilk sakinleri Anadolu'nun yerli halkı "Luvi"ler olmuş. Kültürün devamında Hititler, Asur ve Pers İmparatorluğu'nun etkisi, İskender sonrası Helenistik Çağın kültür ve sanat unsurlarını taşıyan bir merkez olarak sürdürülmüş. Roma egemenliği dönemi M.Ö.63 yılında düzenlenen eyalet sisteminde "Kilikya Eyaleti"ne başkentlik yapmış. M.S.7. yy sonrası Arap akınlarıyla sık sık el değiştirip zayıflamış. Selçukluların Tarsus'u ele geçirmeleri sonrası önce Haçlılar, ardından Bizanslıların hakimiyeti hüküm sürmüş. Kent uzun bir süre Ermenilerin yönetiminde kalmış. Yavuz Selim 1517 yılında kenti Osmanlı topraklarına katarak sükuneti sağlamış.
Tarihin her dönemine ait eserlere sahip olması ile müze kent olma özelliğini koruyan Tarsus da kent merkezi olarak bilinen ve iki renkli taşlardan yapılmış olan Ulu Camii çevresinde tarihi kalıntılara yoğun biçimde rastlanıyor. Bunlar arasında günümüzde müze olarak kullanılan Kubat Paşa Medresesi", Hz. Danyal'ın mezarı olduğuna inanılan Makam Camii, Eski Kilise Camii, büyük bir Roma hamamına ait kalıntılar, Donuktaş Tapınağı, Kleopatra Kapısı, Antik Cadde ve son dönem Osmanlı konut mimarisi örnekleri sayılabiliyor.
St Paul Kilisesi ve kuyusu, Arkeoloji müzesi eserleriyle dikkat çekerken, Gözlü Kule Höyüğündeki kazılarda çıkarılan Neolitik Cilalı Taş Devrine ait buluntular Adana ve Mersin'deki müzelerde sergileniyor. Tarsus'ta bulunmuş bazı mozaikler ise Hatay Mozaik Müzesi'nde görülebiliyor.
M.S. III. asrın sonunda yapılmış olan mozaiklerin birinde Orpheus bir kaya üstüne oturmuş Lyra'sını çalarken, çalgıdan çıkan namelerin cazibesine kapılan vahşi hayvanlar onu dinliyor, hatta sağ tarafta bulunan ağaç da Orpheus'a doğru eğilmiş biçimde görülüyor. (Orpheus:Yunanlıların şair ve musiki ustası) Aynı döneme ait bir başka Tarsus mozaiğinde birinin kadın diğerinin erkek olması muhtemel iki şahıs asma dalları arasında gösterilirken, üçüncü mozaikte Ganymedes'in Zeus tarafından kaçırılması tasvir edilmiş. Zeus mukaddes kuşu, kartal şekline girmiş güzel Ganymedes'i ilahlar diyarına götürmek üzeredir. Anne ve babası bu mucize karşısında dehşete düşmüşler, efendisinin havalandığını gören köpek de ulumaya başlamıştır. Tarsus'ta iki önemli ziyaret yeri daha bulunuyor.
Eshab-ı Kehf Mağarası
Tarsus'un 14 km kuzey batısında yer alan asfalt yol ile ulaşılan, Ulaş köyü yakınlarında çevreye hakim panoraması ile yüksek bir tepede bulunan mağara Müslüman ve Hıristiyanlar tarafından kutsal sayılıyor. Mağarayı görmeye gelenler önce tepenin eteklerindeki meyilli alana araçlarını park edip, çeşitli dini kitap, broşür, tespih, poster ve hediyelik eşya satış dükkanları önünden ve biri kısa diğeri uzun iki minareli camii yanından geçip 10-15 basamakla inilen mağarayı ziyaret ediyor.
Eshab-ı Kehf Mağarasının halk arasında anlatılan bir de efsanesi var. Mitolojik Tanrılara olan inanışın azaldığı dönemlerde, tek Tanrı'ya inandıkları için eziyet görmekten kaçan Hıristiyan dinine mensup Seliha, Mekseline, Meslina, Mernuş, Sazenuş, Debernuş ve Kefetatyuş adlı yedi genç putperestliğe dönmeyi kabul etmedikleri için hükümdar huzuruna çıkarılmışlar. Hükümdar putperest dinine dönmeleri için birkaç gün mühlet verip aksi takdirde öleceklerini bildirmiş. Verilen süre içinde yedi genç köpekleri "Kıtmir" ile beraber kaçarak bu mağaraya sığınmışlar. İnanışa göre, Allah tarafından kendilerine 309 yıl uyku verilmiş. Gençlerden ilk uyanan yiyecek almak üzere kente inmiş ve harcamak için kullandığı zamanı geçmiş paralar yüzünden fark edilerek yakalanmış. Yakalayanlarla mağaraya geri dönüldüğünde yedi yavru kuşun tünediği bir yuvadan başka serin havaya sahip mağara içinde bir şey görülememiş!... Bu nedenle mağara Yedi Uyurlar Mağarası olarak anılıyor, dilek tutulup, Allah'a dua ediliyor. Eshab-ı Kehf Mağarası girişinde satılan bir poster ise, İbn-i Sina Yayınevi, Ankara tarafından bilgisayar tekniği ile gerçekleştirilmiş olup, yedi uyurların mağara içinde birbirleri ile yan yana yatıp uyuduklarını gösteren temsili tablo resmedilmiş ve posterin alt bölümünde Eshab-ı Kehf hakkında bilgi verilip Eshab-ı Kehf hadisesinin Kuran-ı Kerim deki 18. sure olan "Kehf Sure" olduğu ve 18'inci surenin 9'uncu ayetinden 27'nci ayetine kadar bu hadisenin açıkça anlatıldığı (insanlar öldükten sonra yeniden dirileceğinin bir göstergesi olduğu) belirtiliyor.
Tarsus Şelalesi
Tarsus gezi yerleri arasında en fazla rağbet gören yerlerin başında Tarsus Şelalesi piknik ve gezi alanı geliyor.
Narenciye deposu olarak bilinen bölgedeki antik ilçe merkezinin kuzeyinde Berdan Çayı üzerinde 4-5 metre yükseklikten dökülerek meydana gelen bir şelale bulunuyor. Tarsus'un nefes borusu niteliği taşıyan şelale bölgesi serin havası, göze, kulağa, damağa hitap eden lezzet restoranları ile ender rastlanan dinlenme yerlerinden biri olarak tanınıyor. Çevresi ağaçlarla kaplı şelalenin dökülüş yerinde su debisinin yüksek zamanında çayın getirdiği sanılan iri kayalar görülürken, tahrip olmuş, kayalara oyularak yapılmış mezarlar olduğu da biliniyor. Çevrede yer alan şelale manzaralı restoranların açık, kapalı bölümlerinde veya suya yakın demir parmaklık yanındaki masalarda oturanlar hem şelale yanında oturmanın tadını çıkarıyor, hem de ızgara veya balık çeşitleri ile tüm yorgunluklarını susmak bilmeyen kuşların korosu ve yoğun su sesine karıştığını hissederek dinleniyorlar.
Tarsus'ta bir efsane kahraman 'Nusrat Mayın Gemisi'
Çanakkale tarihinin unutulmaz kahramanlarından biri olan Nusrat Mayın Gemisi, kendisi için hazırlanmış olan ve başarılı bir sergileme tekniği ile sunulan, Tarsus Kültür Park'ta bulunuyor. Mersin - Tarsus karayolu üzerinde yer alan parkta deniz havası verilen gemi boyundaki havuz içinde sergilenen mayın gemisini rahatça gezebiliyor, içine girip güvertesinde dolaşabiliyor her yerinde anı fotoğrafları çekebiliyorsunuz. Çiçeklerle süslü parkta, temsili olarak Çanakkale Şehitliği ve Atatürk'ün yakın silah arkadaşları ile birlikte bir kompozisyon olarak hazırlanmış heykeli de yer alıyor. Parkın uzak ucunda ise konukların mola verebilmeleri için bir büfe ile dinlenme ünitesi yer alıyor. Nusrat Mayın Gemisine sahip çıkılıp bu denli başarılı sergilenişine tanık olmak görenlere övünç verip, mutlu ediyor. Teşekkürler Tarsus.
Şahmeran Hamamı ve efsanesi
Vakıf İşhanının yanında bulunan eski hamam aynı zamanda "Altından Geçme" olarak da bilinen Roma Hamamı sınırları içinde yer alıyor. Romalılardan kalma temel üzerine Ramazanoğulları tarafından yapıldığı bilinen hamamın plan biçimi ve ölçüleri Türk hamamı özelliklerini taşıyor. Restore edilerek hizmete sunulan dört eyvanlı yapı, sıcaklık ve halvet kısımlarından oluşuyor. Efsanevi Şahmeranın bu hamamda öldüğü söyleniyor. Bu nedenle hamam Şahmeran Hamamı olarak anılıyor.
Günümüzde, kent merkezinde fıskiyeli bir süs havuzu içinde bronzdan yapılmış heykeli yer alan Şahmeran, geçmişte yılan gövdeli ve erkek başlı bir yaratık olarak biliniyor.
Efsaneye göre, yılanların kralı Şahmeran, Tarsus kralının kızına âşık olmuş. Güzel prenses eski hamamda yıkanırken, Şahmeran, hamamın üzerine çıkıp kubbe deliğinden gizlice onun yıkanışını seyredermiş. Bir defasında yine seyrederken hamamın içine düşmüş ve prensesin koruyucuları Şahmeran'ın başını keserek onu öldürmüşler. Bugün hamamın iç duvarlarındaki kırmızı lekelerin Şahmeran'ın vücudundan fışkıran kan izleri olduğuna inanılıyor.
Kent merkezi içinde görülecek yerlerin başında bulunduğu çevreye ismini veren Türk - İslam mimarisinin önde gelen eserlerinden biri olan abidevi kapısıyla Ulu Cami, Eski Cami geliyor. Ulu Camii yakınında ise 1579 tarihinde Ramazanoğulları'ndan Piri Paşa'nın oğlu İbrahim Bey tarafından yaptırılan 2004 yılında Tarsus Belediyesince onarılıp Etnografya Müzesine dönüştürülen Kırkkaşık Bedesteni bulunuyor. Aziz Paulus Kuyusu, Antik Yol, Tarihi Tarsus Evleri, Kleopatra Kapısı, 1910 tarihinde neoklasik üsluplu olarak inşa edilen Osmanlı son dönem mimarisi ile dikkat çeken Amerikan Koleji, Osmanlı Parkı ve Müzesi gezi yerleriniz olabilir.
Tarsus Saat Kulesi
Tarsus Ulu Cami'si avlusunun kuzeydoğusunda yer alan saat kulesi, 1892 - 1893 yıllarında kesme taştan, sekizgen planlı olarak inşa edilmiş. Ulu Cami'nin eski minare kaidesi üzerinde bulunan kulenin saat odası etrafını demir parmaklıklı balkon çevrelerken, dört yöne bakan dairesel saat kadranları, Arap rakamları ile belirtilmiş. Yerden yüksekliği 30 metre olan saat kulesinin girişi minare kaidesinin üzerinde ve doğu yönünde bulunuyor. Kulenin çevresinde ise çam ve çınar ağaçları yükseliyor.
Çevredeki gezi yerleri
Tarsus'a 60 km uzaklıkta bulunan Namrun Yaylası'nı yukarda bırakacak olursak çiçek açma mevsiminde limon ve portakal bahçelerinde yoğun olarak duyulan narenciye çiçek kokusu içinde dolaşmanın yanı sıra tropikal iklim bitkileri, palmiyelerle kaplı Mersin Viranşehir'den Silifke'ye doğru uzanan sahil bandı üzerinden ulaşılan Ayaş, Elaiussa Sebaste, Narlıkuyu, cennet cehennem mağaraları, Astım ve Dilek Mağarası, Kızkalesi, Uzuncaburç, Adam kayalar gibi gün içersinde mola vereceğiniz gezi yerleri olabilir. Adana ve zengin çevresi kısa sürede ulaşabileceğiniz diğer yöndeki alternatifleriniz.
Nasıl gidilir?
Adana- Mersin il sınırında yer alan Tarsus'a her iki yönden otoyol bağlantısını kullanarak kısa sürede gidilebiliyor. Konya-Aksaray, Kayseri-Antalya gibi illerin üzerinden gelenleri farklı güzergahlar, güzellikler ve yöreye has özellikler bekliyor. Konya-Karaman yolunu kullananlar kış mevsiminde geçilmesi zorlu olan Sertavul Geçidi'ni aşarken Alahan Kilisesi'ni ve Mut Kalesi'ni görmenin mutluluğunu yaşayacaklar, Silifke ye inip sahil yolu ile Tarsus'a varacaklar.
|