Kağıtsızlara da AHV - Kimliği Veriliyor...
Kağıtsızlar, İsviçre'de yasal olarak kalamamalarına rağmen, AHV Göçmen Dairesine haber vermeden onlardan da prim alıyor.
Halk arasında "Kağıtsızlar - Sans Papier" olarak adlandırılan yabancılar İsviçre'de illegal olarak yaşıyorlar. Ama kağıtsızlar hiç de tamamen kağıtsız değiller; en azından AHV kimlikleri var. Göçmen Dairesinin illegal olarak tanımladığı bu kişilerin resmi bir AHV kimliğine sahip olmaları ise çok anlaşılmaz bir durum. Federal Hükümet, bu durumun ne kadar sıklıkla yaşandığı konusunda kesin bir bilgi veremiyor. Bilindiği kadarıyla İsviçre'de 50.000 ile 300.000 arasında illegal olarak yaşayan kişi var (Federal Hükümet'in "2004 yılı İsviçre'deki illegal göç" raporu).
Yabancıların illegal olmalarının çok çeşitli nedenleri var: İltica başvurusunda bulunanların pek çoğu karar alma süreci içinde veya negatif karar alınması sonucu ortadan kayboluyorlar. Bir başka yabancı grubu oturma izninin dolması sonucunda ülkesine geri dönmek yerine İsviçre'de kalmaya devam ediyor. Veya İsviçre'ye illegal olarak giriş yapıp hiçbir resmi yere kayıt yaptırmamış olanlar da illegal olarak kalanların bir kısmını oluşturuyorlar.
AHV, tüm bunlarla ilgilenmiyor. AHV herkese -illegal olanlara da- kimlik veriyor. Böylece Sans-Papiers'ler de bir AHV kimliğine sahip olabiliyorlar. Bu tam bir fenomen olan durum her kantonda yaşanmıyor; ama Adalet Bakanı Evelyn Widmer Schlumpf, geçtiğimiz mart ayında şöyle bir açıklama yapmıştı: "Bazı kantonlarda Sans-Papiers'lere AHV kimliği verdiklerini biliyorum. Buna toleransım yok!"
Ne var ki Adalet Bakanı Schlumpf, bu duruma karşı bir önlem de almış değil.
Tages Anzeiger gazetesinin bir sorusu üzerine BSV (Devlet Sosyal Sigortalar Dairesi) Şefi Simone Thür, "Bu durum hakkında hüküm vermek ne AHV'nin ne de BSV'nin sorumluluğundadır. Bu durumun sorumlusu politikadır" şeklinde cevap verdi. Thür konuşmasının devamında, "İsviçreli politikacıların çoğunluğunun illegal olarak İsviçre'de yaşayan kişilerin de devlet hizmetlerinden yararlanma hakkı olduğu görüşünde oldukları biliniyor. Mesela okula devam etmek, meslek eğitimi almak ve bir gelir edinmek gibi" dedi.
BSV, AHV ile Göçmen Dairesi arasındaki bilgi alış-verişi konusunda iyileştirmeler yapmak çabası da göstermiyor. Thür'e göre, sigorta işlerinde iyileştirilecek bir şey de yok zaten. Aslında AHV için bir kişinin illegal mi yoksa legal mi olduğu hiç önem taşımıyor, o sadece primlerin hesabını yapıyor. Bir Sans-Papiers'in itirazı durumunda işvereni ve kendisi prim ödemekten kurtulabilirler.
Elbette ki bir geliri olanların AHV primlerini ödemeleri mantıklıdır; fakat AHV büroları neden göçmen dairelerine bilgi vermiyorlar, bu anlaşılır gibi değil. Oysa illegal olarak burada yaşayan yabancıların yetkililer tarafından bulunmaları kolaylaşacaktır. Thür'ün buna da cevabı hazır; yabancı işleri kantonların görevi, AHV'den hükümet sorumlu, AHV'nin ise bir kişinin yabancı hakları statüsüne göre durumunu inceleme yetkisi yok.
Bu açıklamalardan öfkelenen CVP'nin Luzern milletvekili Ruedi Lustenberger, "Sol elin yaptığını sağ el bilmiyor" dedi. Bu fenomen Adalet Bakanı Evelyn Widmer Schlumpf'u da düşündürüyor, Evelyn Widmer Schlumpf; "Adalet Bakanlığı olarak olayı İç İşleri Bakanlığı ile birlikte derinlemesine analiz edeceğiz." diyerek, bakanlık olarak Devlet Göçmen Dairesine bir talepname vereceklerini belirtti.
Ne var ki bu uygulamaların gerçekleştirilebilmesi kolay olmayacak. Thür'ün verdiği bilgilere göre, AHV ile Göçmen Dairesi arasında detaylı bir bilgi alış-verişinin uygulanabilmesi için gerekli yasa maddeleri eksik. Bunları kolaylaştıracak düzenlemeleri hazırlamak için de hükümet şimdilik yeterli bir çaba göstermiyor.
CVP milletvekili Lustenberger, konuya ilişkin gerekli yasaların hazırlanması ve revizyonu için parlamento içi bir inisiyatif lanse edeceğini açıkladı.
Lustenberger ayrıca, Sans-Papiers'lerin AHV emekliliklerini vergilendirip vergilendirmediklerini de bilmek istiyor.
BSV'nin açıklamasına göre, AHV illegal yabancılara emeklilik ödemesi yapmıyor; çünkü bunun için bir ikamet adresi gerekiyor. Ama bu Sans-Papiers'lerin emeklilik primlerinin kaybolacağı anlamına gelmiyor; emekli oluncaya kadar legal oturum sahibi olurlarsa ya da ülkelerine geri dönerlerse emeklilik için yaptıkları ödemelere uygun olarak emekli maaşlarını alacaklar.
|